Adolygiad Ffilm: The Gospel of Us (15)

Y Sêr: Michael Sheen, Hywel Simons, Di Botcher, John-Paul Macleod a thrigolion Port Talbot

Y Cyfarwyddo: Dave McKean

Y Sgrifennu: Owen Sheers

Hyd: 110mun

Wythnosau’n unig ar ôl chwarae cefnlen hardd i hwyl hormonaidd Hunky Dory ac mae tre Port Talbot yn ôl yn y siema yn serennu yn The Gospel of Us.

Flwyddyn union yn ôl, gwefreiddiwyd cynulleidfa fyw o dros 12,000 o bobol gan gynhyrchiad National Theatre Wales a chwmni Wildworks o The Passion.

Denwyd nifer i weld y cynhyrchiad gan y seren lleol Michael Sheen, ond gadawyd y rhan fwyaf o bobol – gan gynnwys adolygwyr theatr Llundain- wedi’u llorio’n llwyr gan brofiad ysgytwol a ddaeth â thrigolion y dre a thu hwnt ynghyd.

Y pwnc dan sylw oedd fersiwn leol o Ddrama’r Dioddefaint, ond yn wahanol i’r cynhyrchiad a lwyfennir ym mhentre Oberammergau yn yr Almaen bob deng mlynedd, cynigodd sgript Owen Sheers adweithiad seciwlar a chyfoes o stori’r Beibl, wedi’i phlethu â hanes byw trigolion Port Talbot.

Dilynwyd cymeriad di-enw “The Teacher”- dyn lleol fu ar goll am ddeugain diwrnod, ac sy’n ymddangos ar lan y môr ar achlysur mawr yn hanes “Our Town”. Y mae’r dyn barfog a blêr ei olwg yn tarfu ar seremoni fawr gan y Maer a gynhelir i groesawu “Company Man”. Yno, cyflwyna’r dyn busnes yn ei siwt smart y diweddara mewn cyfres o gynlluiau ar gyfer y dre ddifreintiedig dan sylw.

Yn dilyn cyfres o ddigwyddiadau annifyr- diolch yn bennaf i bresenoldeb gormesol swyddogion “diogelwch” cwmni’r ICU – daw’n amlwg mai gwagio’r dre o’i thrigolion yw prif fwriad y gath dew , ac mae’r Teacher a’i chwyldro tawel i atgoffa pawb o gyfoeth eu cymuned yn rwystr fawr i’r amcan honno.

Adweithiwyd sawl cymal o stori’r Beibl ar gyfer y cynhyrchiad hwn, gan gyflwyno fersiynau lleol o stori Porthi’r Pum Mil, y Swper Olaf, a’r Croeshoelio. Gwnaethpwyd hefyd ddefnydd o bob modfedd o Bort Talbot er mwyn llwyfannu’r cynhyrchiad uchelgeisiol: o draeth Aberafan a chysgodion yr M4, i strydoedd cefn a chanolfan siopa’r dre, hyd at gefnlen ddramatig y gweithfeydd dur a mynyddoedd Emroch, Dinas a Margam.

O gofio i’r ddrama gyfan barhau’n ddi-dor am 72 awr, roedd hi bron yn amhosib i unrhywun aros ar ddi-hun i gael profi’r cyfan, ac felly’r teimlad oedd y byddai’n wych cofnodi’r cyfan ar ffilm, ei golygu, a’i chyflwyno i gynulleidfa ryngwladol flwyddyn yn ddiweddarach.

Yn fy marn i, y mae’r ffilm honno, gan Dave McKean, yn llwyddo i grynhoi’r cyfan i gynulleidfa newydd mewn ffordd deheuig a hynod effeithiol, tra hefyd yn cyflwyno haenau newydd o’r profiad i’r bobol hynny a fu’n ddigon ffodus i fod yn y dorf dros benwythnos y Pasg yn 2011.

Yn wahanol i’r rhaglen deledu awr o hyd, Passion in Port Talbot  (a ddarlledwyd yng Nghymru ar ddydd Gwener y Groglith), nid ffilm ddogfen yn datgelu cefndir y llwyfaniad mo The Gospel of Us. Yn hytrach, mae’r ffilm arbennig hon yn cynrhychioli ymateb hudolus i brofiad uwch-real y llwyfaniad uchelgeisiol, gan ychwaengu ôl-fflachiadau, gwaith animeiddio a cherddoriaeth gyfareddol, sydd yn cyfoethogi’r naratif wreiddiol.

Dyw hi ddim yn brofiad “hawdd” na “chyffyrddus” gwylio cynhyrchiad ffilm fel hyn, ac mae’n sicr yn brofiad herfeiddiol. Ond mae’n amhosib gorffen gwylio’r ffilm heb ryfeddu at dalent y criw i ddathlu stori trigolion Port Talbot, a’i phwer i ysbrydoli’i chynulleidfa.

Mae rhannau helaeth o’r ffilm yn rymus tu hwnt, a pherfformiad Michael Sheen yn gaboledig.

Mae The Gospel of Us yn gadarnhad pellach o dalent aruthrol y Cymro sydd yn feistr ar lwyfan a bellach yn seren ar sgrîn- diolch i’w bortreadau anhymig o Brian Clough, Tony Blair, a hyd yn oed y fampir o’r enw Aro, sy’n debygol o wefreiddio cynulleidfaoedd y gyfres Twilight, sy’n gorffen â Breaking Dawn-Part Two nes mlaen eleni.

Roedd y llynedd yn flwyddyn fawr yng ngyrfa Hollywood Michael Sheen, wrth iddo  gipio ffilmiau fel Tron: Legacy a Midnight in Paris dan drwynau’r sêr mawrion. Mwynheais hefyd ei ran fechan yn addasiad  ffilm Amit Gupta o nofel Owen Sheers, Resistance, ac ro’n i’n ddigon ffodus i weld ei Hamlet yn theatr Young Vic Llundain.

Diolch i’r ffilm hon, cefais gyfle arall i brofi ei foment fwya ym Mhort Talbot.

Sgor Terfynol*

*Mae’r sgôr yn seiliedig ar y system sêr, gyda 5 Cookie yn cynrhychioli’r marc gorau ac 1 Cookie yn cynrhychioli’r gwaethaf. Mae 4 Cookie yn cyfateb i 8 allan o 10.

Wele restr  o siemau sy’n dangos y ffilm yng Nghymru dros yr wythnosau nesa.

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Ffilm. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s