Gwyl Ffilm Iris: A’r Enillydd Yw…

′Nol ym mis Mai, ces gyfle i gyflwyno seremoni wobrwyo Gwyl Ffilm Bae Caerfyrddin, ac wythnos d’wetha roeddwn i’n aelod o reithgor rhyngwladol Gwyl Ffilm Iris, a ddyfarnodd  wobr fawr o £25,000 i gynhyrchiad haeddiannol iawn . Tybed be ddaw nesa?

Os na chawsoch chi’r cyfle i brofi safon eithriadol yr wyl ragorol hon, sy’n dathlu ffilmiau byrion ag iddynt thema hoyw, lesbiaidd neu drawsrywiol, yna hoffwn i’ch cyfeirio chi at y ddolen hon, wnaiff eich cyfeirio chi at holl ffilmiau’r gystadleuaeth tan ddiwedd mis Hydref 2012.

Ro’n i’n un o’r 12 aelod rhyngwladol a brofodd 31 o ffilmiau byrion y gystadleuaeth- oedd yn amrywio o 3 munud hyd at dros hanner awr- ac yn eu plith yr oedd dramau dirdynnol, comediau cwyrci, a ffilmiau dogfen dadlennol tu hwnt.

Roedd y safon cyffredinol yn gwbl wych.

Fel y gwyddoch, dwi’n adolygu ffilmiau’n rheolaidd ar fy mlog- a’r rheiny, fel arfer, yn feature films 90 munud o leia o hyd, ac anaml fydda i’n gweld ffilmiau byrion. Mae rhai pobol yn eu hystyried yn faes eithaf arty neu uchel-ael o’r byd ffilm, ond o ′mhrofiad i dros yr wythnos ddiwethaf, mae’n amlwg mai cynhyrchu ffilm fer yw’r feithrinfa orau ar gyfer miniogi sgiliau ar gyfer cynhyrchu ffilm fawr.

Mae’n ddifyr nodi fod un o hits mwyaf sinema ryngwladol eleni, sef ffilm gynnwrf hynod dreisgar The Raid yn gynhyrchiad gan Greth Evans o Hirwaun, a astudiodd yn UWIC yng Nghaerdydd cyn symud i Indonesia, lle gosodwyd y ffilm.

Denodd y ffilm fawr hon filiynau o bobol i fynd i’w gweld, yma ac yn y Dwyrain Pell, ac nawr mae Hollywood ar ei ôl. Ond yn hytrach na chanolbwyntio ar ddilyniant i The Raid, neu gwerthu’r hawliau yn syth er mwyn i Hollywood gael ei hadnewyddu, prif fwriad Gareth ar ôl rhyddhau ei hit mawr cynta oedd dychwelyd i Jakarta i weithio ar ddwy ffilm fer; yn fras, dyna sut oedd o’n gweld roedd o’n gwell ei grefft.

Dros y tridiau y bum i wrthi’n gwylio’r ffilmiau byrion o bedwar ban byd, daeth hi’n amlwg pa rai oedd fy ffefrynnau i, a dwi’n falch iawn i ddweud i dair ohonynt ddod i’r brig.

Y ffilm a gipiodd y brif wobr o £25,000 oedd The Wilding gan Grant Scicluna o Awstralia – cynhyrchiad sy’n eich taro fel gordd o’r eiliadau cyntaf ac sy’n gadael argraff ddofn.

Mae’r ffilm gryno hon, sy’n para ychydig dros bymtheng munud o hyd- yn archwilio diwylliant canolfan i droseddwyr ifanc yn Awstralia, a rhamant rwystredig  sy’n datblygu dan amodau o’r fath. Mae’n cynnig myfyrdod ddwys ar gaethiwed cymdeithasol, a’r eiliadau o ryddid pur sydd i’w canfod mewn cell.

Mae’r perfformiadau trydanol, y stori gignoeth, a’r cyfarwyddo caboledig yn hoelio sylw’r gwyliwr trwy gydol y ffilm. Pan ddaeth y deuddeg ohonom allan o’r sesiwn wylio olaf ar fore’r dyfarnu, sylweddolwyd y byddai’n rhaid ail-asesu’n ffefrynnau, a bod y gêm wedi newid yn llwyr.

Hefyd yn rhan o’r sesiwn wylio honno cafwyd comedi bach perffaith- Yeah Kowalski! gan y cyfarwyddwr Evans Roberts o Massachusetts, sydd o dras Cymreig. Mae hon yn berl o ffilm, am laslencyn o’r enw Gabe Kowalski sy’n pryderu nad oes ganddo flewiach dan ei geseiliau eto, ond sy’n darganfod ffordd effeithiol o greu argraff ar ei grysh diweddara, Shane.

Yn ogystal â phenodi enillydd, cawsom gymeradwyo dwy ffilm arall, ac roedd Yeah Kowalski!, o’r Unol Daleithiau yn un. Y llall oedd y ddrama ysgubol These Empty Streets gan Jarrah Gurrie- ffilm wnaeth fy nghyfareddu i’n llwyr pan y gwelais i hi ddiwrnod ynghynt.

Mae’r cynhyrchiad Awstralaidd hwn, sydd dros hanner awr o hyd, yn cynnwys perfformiad wefreiddiol gan yr actores Libby Tanner, sy’n chwarae Susie, mam sengl i fachgen yn ei arddegau sydd wedi rhedeg i ffwrdd. Daw’n amlwg nad dyma’r tro cyntaf i Stuart ei mab fynd ar grwydr o’i gartre, a cawn gip ar y modd y mae Susie yn delio â’r sefyllfa yn wyneb difaterwch llwyr , a’r ffordd y caiff ei beio gan gymdeithas am fynnu byw fel y gwna.

Fel nifer o gynyrchiadau eraill y gystadleuaeth, roedd y thema hoyw yn ymylol i’r berthynas ganolog rhwng mam a’i mab, ond daeth i chwarae rôl flaenllaw yng ngolygfa fwyaf pwerus y ffilm.

Roedd gan bawb ar y rheithgor eu meini prawf eu hunain wrth ddyfarnu’r enillydd a chymeradwyo’r lleill.  Ond sut bynnag yr aethom ati i asesu’r goreuon (a coeliwch chi fi, roedd na sawl ffordd o wneud), ddaeth The Wilding– a’r ddwy ffilm fer arall- i’r brig bob un tro.

Ymysg fy nghyd-reithgorwyr oedd ymgyrchwyr, arbenigwyr o fewn y diwydiant, a gwneuthurwyr ffilm, gan gynnwys dau gyn-enillydd, a dau oedd yn dangos eu ffilmiau mawr eu hun.

Drama gomedi oedd Elliot Loves gan fy nghyfaill newydd hynod garismataidd Terracino o Efrog Newydd ond sydd o dras Gweriniaeth Ddominicaidd a Chymreig.

Mae’r ffilm yn  dilyn prifiant bachgen o’r enw Elliot, o’i blentyndod gyda’i fam sengl hyd at ei yrfa ddetio doreithiog ar strydoedd Efrog Newydd- ac roedd perffomiadau’r ddau actor a chwaraeodd yr Elliot ifanc, a hýn, yn werth eu gweld.

Roedd Joshua Tree 1951: A Portrait of James Dean, gan  fy nghyd-reithgorwr arall Matthew Mishory, ar y llaw arall yn deyrnged drydanol o hardd i un o eiconau mwyaf byd y ffilm.

James Dean oedd y testun dan sylw, ond nid y James Dean cyfarwydd hwnnw mewn jeans, crys t gwyn a windbreaker coch. Cyn torri trwodd i Hollywood, roedd Dean yn aelod amwys o gylch cymdeithasol diddorol iawn, yn cyd-fyw â’i gariad gwrywaidd ac yn fodlon gwneud unrhywbeth- a chysgu ag unrhywun- i fod yn seren fawr.

Mae’r ffilm ddu a gwyn fendigedig hon yn dilyn y blynyddoedd cynnar hynny cyn iddo serennu mewn tair ffilm eiconig- yn cynnwys Rebel Without a Cause- cyn marw mewn damwain car yn 24 oed.

Serch fy hoffter o hanes Hollywood, a nghasgliad helaeth o fywgraffiadau ffilm, rhaid cyfaddef nad oeddwn i’n gwybod fawr ddim am James Dean cyn gwylio’r deyrnged drydanol hon. Mae Matthew wedi creu campwaith, sy’n wahanol iawn i’r biopics arferol a geir yn y sinema. Fe ddeffrodd yndda i’r ysfa i ddarganfod rhagor am yr actor a brofodd seren wîb o yrfa, a bywyd anffodus o fyr.

Yn ogystal â gwylio a thrafod ffilmiau, cawsom dreulio pum diwrnod cyfan yn cymdeithasu, rhannu hanesion ein bywyd, ac yn gloddesta mewn bwytai gwych, gan gynnwys bwyty Eidalaidd Bellini’s Express (Canolfan Dewi Sant 2), bwyty Tseineaidd The Happy Gathering (Heol y Bontfaen), tŷ cyri chwaethus The Cinnamon Tree (King’s Road, Pontcanna) ac Oscars of Pontcanna.

Ro’n i’n falch iawn hefyd i gael medru rhannu Caerydd, fy ninas, gyda nhw, ac ar fore Sadwrn a bore Sul, es i â rhai o’m cyd-reithorwyr ar daith grwydr ddwyawr o hyd o amgylch canol y ddinas, i gael rhannu rhai o hanesion a thrysorau cudd ein prifddinas gwych- oedd yn ymarfer da iawn cyn lawnsio fy nghyfrol gyntaf, Canllaw Bach Caerdydd, cyn hir.

Un o’r rheiny brofodd y daith gerdded oedd yr actores Kristina Valada-Viars, merch hyfryd sydd yn chwarae rhan ar gyfres deledu poblogaidd Law and Order, ac sydd ar fin cychwyn cynhyrchiad gyda chwmni theatr Steppenwolf yn Chicago.

Ar brynhawn Sul, pan gyhoeddwyr yr enillwyr yn seremoni wobrwyo Gwyl Ffilm Iris yng ngwesty’r Park Inn, ro’n i a’m cyd-reithgorwyr wrth ein boddau pan glywsom mai Kristina oedd yn fuddugol yng nghategori’r Actores Orau (a bleidleisiwyd gan gynrhychiolwyr o gylchgrawn So So Gay), am ei rhan yn y ffilm fawr  Molly’s Girl a ddangoswyd yn ystod yr wyl.

Cofiwch yr enw, a cofiwch hefyd enw Iris- y ferch a roddodd gymaint o bleser i bawb.

Diolch yn fawr iawn i Berwyn Rowlands a thîm Iris am weithio’n ddi-flino i sicrhau chweched wyl Iris cwbl ardderchog, i’r ffotograffydd Jon Pountney am dynnu lluniau gwych, ac i’m cyd-reithorwyr hyfryd- Joe Bateman, Kristina Valada-Viars, Daniel Ribeiro, Ellie Harrison, Anna Rodgers, Matthew Mishory, Dennis Shinners, David Llewelyn, Ana Moreno, Terracino a Lisa Power- am bum diwrnod cofiadwy iawn.

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Ffilm. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

  1. Hysbysiad: Adolygiad Ffilm Agoriadol Gwyl Soundtrack Caerdydd:Seven Psychopaths (15) | Lowri Haf Cooke

  2. Hysbysiad: Gŵyl Gwobr Iris: Hydref 9ed-13eg, 2013 | Lowri Haf Cooke

  3. Hysbysiad: Picnic at Hanging Rock yn 40: Gwers i Gymru gan Awstralia | Lowri Haf Cooke

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s