Brecwast i’r Brenin: Hanes y Cigydd Brith o Gaerdydd i Bont-iets

A hithe’n ddiwrnod Calan Gaeaf ddoe, a gwyl ffilmiau arswyd Abertoir ar y gweill wythnos nesaf, penderfynais y byddai’n syniad da i mi ymbaratoi’n feddyliol ar gyfer y gyflafan o ffilmiau arswyd sydd o mlaen i yn Aberystwyth wrth fynd i weld y clasur cwlt The Evil Dead yn nghanolan Chapter Caerdydd.

Allai’m dweud i mi gasáu pob eiliad o gore-fest dros-ben-llestri Sam Raimi, ond dwi’n diolch i’r nefoedd i’r ffilm orffen erbyn 4.30 pnawn ddoe, er mwyn i mi gael prynu cigach Illtud Llyr Dunsford o gwmni Charcutier mewn da bryd.

Fel fi, mae Llyr yn un o gyn-ddisgyblion Ysgol y Wern yn Llanisien, a dros y blynyddoedd diwethaf mi fum yn cysylltu’n lled-gyson ag ef yn rhinwedd ei swydd fel rheolwr lleoliadau ffilm a theledu gyda Chomisiwn Sgrîn Cymru.

Roedd e’n aelod o dîm a oedd yn gyfrifol am ddenu sawl cynhyrchiad mawr i ffilmio yma yng Nghymru, gan gynnwys Harry Potter and The Deathly Hallows (Rhan 1 & Rhan 2) a Robin Hood, ac am hwyluso cyfnod ffilmio cynyrchiadau mwy diweddar fel Third Star, Hunky Dory a Submarine, ac roedd hi wastad yn bleser cael gwahodd Llyr i gyfrannu i raglenni BBC Radio Cymru i drafod ei waith.

Fodd bynnag, ′nol yn 2010, penderfynodd Llyr (neu Illtud i nifer) arallgyfeirio’n llwyr, gan benderfynu sefydlu ei gwmni cigach ei hun o’r enw Charcutier.

Er iddo gael ei eni a’i fagu yng Nghaerdydd, mae ei wreiddiau’n ddwfn yng nghefn gwlad Cwm Gwnedraeth, ac yn benodol, fferm y teulu, Felin y Glyn, rhwng Mynyddygarreg a phentre Phont-iets.

Er i’w gyn-deidiau fagu amrywiaeth o anifeiliaid dros y canrifoedd, roedd gan Llyr le arbennig yn ei galon ar gyfer moch, a’i freuddwyd fawr oedd sefydlu cwmni a fyddai’n arbenigo mewn cynnig cig moch wedi’i halltu yn null traddodiadol Sir Gâr.

Bron i ddwy flynedd ers gadael y Comisiwn Sgrîn i ganolbwyntio’n llwyr ar fagu moch Felin y Glyn, ac ar ôl cyfnod maith o ymchwilio i’r maes, mae e bellach yn gwerthu amrywiaeth o gynnyrch o safon eithriadol, gan gynnwys selsig o amrywiol flasau, bacwn a ham Cymreig, yn ogystal â chynnyrch sydd wedi’u paratoi yn y dull cyfandirol, er enghraifft pancetta, coppa, salami, a ham wedi’i sychu gan yr aer.

Ers rhai wythnosau bellach, bob prynhawn Mercher o 4 o’r gloch ymlaen, mae Llyr yn ymuno â chynhyrchwyr eraill yn nerbynfa canolfan Chapter, Treganna, fel Mark Newman (perchennog y cwmni bara artisan o Fryste, Mark’s Bread), i werthu eu cynnyrch, ac mae e’n atynnu cryn dipyn o gwsmeriaid, chwarae teg.

Cafodd fy llygaid i eu denu gan barsel bach oedd yn edrych fel roulade rhyfeddol o gig hyfryd yr olwg. Eglurodd Llyr mai Ventrèche oedd y cig dan sylw- cig o fol y mochyn a baratoir yn null rhanbarth Gascony yn Ffrainc, sy’n cael ei halltu am dridiau yn hytrach nag am gyfnod hwy.

Defnyddir Ventrèche yn aml fel lardons pancetta mewn sawsiau neu gaserôls trwchus, ond pan eglurodd Llyr ei fod ef ei hun yn hoffi ffrio darn wedi’i sliesio’n denau a’i fwyta mewn brechan, dechreuais lafoerio’n afreolus, a bu’n rhaid i mi brynu pecyn- a thorth o fara surdoes o stondin Mark’s Bread.

Felly, bore ma, cyn cychwyn ar y prosiect sgrifennu mawr nesaf sydd gen i ar y gweill , ffriais sleisen o’r Ventréche a’i fwyta mewn brechdan fendigedig- a mwynhau pob brathiad o gig Charcutier.

20121101-200554.jpg

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Bwyd. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Un Ymateb i Brecwast i’r Brenin: Hanes y Cigydd Brith o Gaerdydd i Bont-iets

  1. Dywedodd Rachel Evans :

    Falch o weld y sylw i wr didwyll a brwdfrydig; bydd stori Llyr (Illtud) ar S4C yn ddiweddarach yn y mis.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s