Adolygiadau Ffilm: Lincoln (12) a Zero Dark Thirty (15)

Lincoln

Y Sêr: Daniel Day Lewis, Sally Field, Tommy Lee Jones

Y Cyfarwyddo: Steven Spielberg

Y Sgrifennu: Sgript Tony Kushner, yn seiliedig ar y gyfrol hanesyddol Team of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln gan Doris Kearns Goodwin

Hyd: 150mun

Adolygais y ffilm Lincoln ar raglen Prynhawn Da ar S4C ar ddydd Gwener, Ionawr 25ain, 2013.

Wel dyma hi o’r diwedd, y ffilm sy’n arwain y gad yn ras y tymor gworau eleni, gyda deuddeg enwebiad Oscar a deg enwebiad BAFTA.

Ydy hi werth yr heip, a’r holl ganmol di-ddiwedd? Yr ateb yw ydy a nacydy.

Fel yn achos Saving Private Ryan (1998), a sicrhaodd Oscar ddwetha’r cyfarwyddwr Steven Spielberg, mae Lincoln yn cychwyn â brwydr waedlyd, ond y tro ′ma Rhyfel Cartre’r Unol Daleithiau  sydd dan sylw, ar ganol y 19eg Ganrif.

Wedi llai na phum munud ar faes y gad, cawn ein trawsblannu’n syth i Washington DC. Yno, treuliwn bron i ddwyawr a hanner yn clustfeinio ar gecru gwleidyddol.

Ein tywysydd trwy’r hanes yw Abraham Lincoln, sef unfed arlywydd ar bymtheg yr Unol Daleithiau. Ond yn groes disgwyl gyda theitl o’r fath, nid biopic a gawn, ond astudiaeth ddwys o bedwar mis olaf o’i fywyd.

Gyda’r Rhyfel Cartre rhwng taleithiau gogleddol yr Undeb a gwrthryfelwyr y De yn dirwyn i ben ym 1865, mae na frys mawr i sicrhau heddwch wedi pedair mlynedd o frwydro . Ond mae na un dyn arbennig sy’n benderfynol o ohirio’r cadoediad, ac Abraham Lincoln yw hwnnw.

Mae e’n daer dros newid cyfansoddiad y wlad, er mwyn diddymu caethwasiaeth cyn croesawu’r taleithiau deheuol yn ol i’r Undeb. Y broblem ydy ei fod e ugain pleisdlais yn brin o sicrhau’r 13th amendment.

Yr hyn a ddilyna yw ras yn erbyn amser i ddwyn perswâd ar wleidyddion petrus i gyd-fynd â’r cynnig pan gaiff ei chyflwyno o flaen y gyngres.

Yn hynny o beth, mae Lincoln yn thriller wleidyddol, ond un falwodaidd o araf ar hynny. Rhaid stopio bob pum munud i glywed dameg neu ddeg o enau’r arlywydd sanctaidd. Roedd e’n sicr yn ddyn â chanddo ddigon i ddweud, a channoedd o glustiau i wrando.

Ond rhaid cydymdeimlo’n llwyr â’i Ysgrifennydd Rhyfel, Edwin Stanton (Bruce McGill), wrth iddo redeg o’r stafell ar un pwynt yn crochlefain “I can’t bear to hear another one of your stories!”

Wedi dweud hynny, mae’r straeon ar y cyfan yn rhai dadlennol tu hwnt, ac yn cynnig cipolwg gwahanol i’r disgwyl o Abraham Lincoln. Mae nifer ohonynt yn cyfeirio’n ôl at ei blentyndod tlodaidd yn Kentucky ac Illinois, lle dysgodd ei hun i ddarllen, a dweud jôcs brwnt.

Y mae Daniel Day Lewis yn ysgubol fel Abraham Lincoln, gan ymgorffori’r arlywydd yn llwyr. A ceir is-straeon eraill, fel  yn achos ei berthynas gyda’i wraig a’i blant , sy’n ei ddangos fel dyn llawn pryderon cyffredin.

Fel gyda sawl ffilm hanesyddol, rhaid canolbwyntio’n llwyr ar ieithwedd wahanol, heb sôn am y jargon gwleidyddol.

Wedi dweud hyn oll, mae na gryn dipyn o bleser i’w ganfod ar hyd y ffilm, gan gynnwys y goleuo, a’r cyfarwyddo celfyddydol. Y mae’r dillad o’r cyfnod, a’r barfiau gwych yn werth eu gweld, a daw radical Tommy Lee Jones â chryn dipyn o hiwmor i’r cynhyrchiad.

I Americanwyr o bob oed, mae hanes Lincoln a’r Rhyfel Cartre yn gyfarwydd iawn- gyda phlant ysgolion cynradd yn medru adrodd ei araith Gettysburg o’u côf.

Yn yr araith honno- un o ddwy sy’n fframio’r ffilm-  pwysleisiwyd un o brif bwyntiau Datganiad Anibyniaeth y wlad “…that all men are created equal”.  Dyfynwyd union yr un geiriau gan Barack Obama wrth dyngu’r llw arlywyddol yn gynharach yr wythnos hon.

Yn achos cynulleidfaoedd rhyngwladol, mae’r hanes yn fwy diarth i ni, ac felly rhaid gweithio’n galed i ddilyn y cyfan. Ceir eiliadau trydanol, a dirdynnol tu hwnt, ond ar y cyfan gwers hanes, nid adloniant, yw Lincoln.

Y Sgôr terfynol*

*Mae’r sgôr yn seiliedig ar y system sêr, gyda 5 Cookie yn cynrhychioli’r marc gorau ac 1 Cookie yn cynrhychioli’r gwaethaf. Mae 3 Cookie a hanner yn cyfateb i 7 allan o 10.

Zero Dark Thirty

Y Sêr: Jessica Chastain, Jason Clarke, Mark Strong

Y Cyfarwyddo: Kathryn Bigelow

Y Sgrifennu: Mark Boal

Hyd: 157mun

Ar yr 2il o Fai 2011, daeth yr helfa fwyaf yn hanes diweddar yr Unol Daleithiau i ben pan  ddarganfuwyd cuddfan Osama bin Laden. Mae Zero Dark Thirty yn dilyn y cyrch a arweiniodd at ei farwolaeth.

Yn ganolog i’r ffilm y mae asiant gyda’r CIA o’r enw Maya (Jessica Chastain). Mae hi’n benderfynol o ddal y dyn a oedd yn gyfrifol am gynllunio llofruddiaeth tri mil o Americanwyr yng nghyflafan 9/11. Mae ei chymeriad hi, ac eraill yn y ffilm, yn seiliedig ar yr ymchwilwyr go iawn i’r helfa a ddilynodd.

Rhannwyd wybodaeth gyfrinachol â’r gwneuthurwyr ffilm, ac felly mae’r digwyddiadau a ddangosir ar hyd y ffilm yn seiliedig ar yr hyn a ddigwyddodd.

Fel gyda The Hurt Locker– ffilm gynharach Kathryn Bigelow, sy’n dilyn uned filwrol yn Iraq sy’n difa bomiau yn ddyddiol- mae’r cynhyrchiad yn cydio o’r cychwyn cyntaf. Sefydlir y tensiwn yn gynnar iawn mewn golygfa ddadlennol, sy’n angos tactegau arteithio’r Americanwyr.

Cafodd Bigelow a Mark Boal eu beirniadu’n hallt am fawrygu artaith fel dyfais o ennyn gwybodaeth. Ond does dim dal yn ôl gyda’r golygfeydd hyn; dangosir ffieiddra’r sefyllfa, a ddaeth i ben yn fuan wedi i Obama ddod yn Arlywydd.

Dangosir hefyd ddiflastodau’r dasg o chwilio am nodwydd aur mewn tas wair anferthol. Ond diolch i berfformiad Jessica Chastain fel Maya, a sgript sy’n gwneud synnwyr, does dim pall ar gynnwrf y cynhyrchiad.

Mae’r ffilm ddeallus hon yn afaelgar tu hwnt, ac yn rhannu’r hanes dwys tu ôl i’r penawdau bombastig. Fel gyda chyfres deledu Homeland, mae’n cynnig cymeriad benywaidd gref, ac yn crafu cydwybod y gwyliwr.

Does dim dathlu i Maya ar ddiwedd y ffilm, ond sefyllfa gyfarwydd i nifer. Unwaith fod gwaith mawr ar ben, be goblyn sy’ nesa? Oes modd byw heb bwrpas o’r fath?

Does dim rhamant, na bramant, yn perthyn i’r ffilm hon, ond mae’n hoelio’r sylw am ddwyawr a hanner.

Sgôr Terfynol*

*Mae’r sgôr yn seiliedig ar y system sêr, gyda 5 Cookie yn cynrhychioli’r marc gorau ac 1 Cookie yn cynrhychioli’r gwaethaf. Mae 4 Cookie yn cyfateb i 8 allan o 10.

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Ffilm. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

  1. Dywedodd sgentilyfrimi :

    Anamal y bydda i’n anghytuno gyda’r Cookies ond y tro yma Lowri, rwyt ti’n gwneud cam â Lincoln – wyt wir! Ffilm fydd yn aros efo fi am amser, a phob dim amdani’n fy mhlesio.

    • Dywedodd lowrihafcooke :

      O diar… flin gen i siomi. Es i weld double bill o Zero a Lincoln, efallai fu hynny’n gamgymeriad. Roedd Zero Dark Thirty yn slic ac yn hynod gyffrous, ac roedd Lincoln mor araf a dyrys mewn cymhariaeth!

  2. Hysbysiad: Adolygiad Ffilm: Hitchcock (12) | Lowri Haf Cooke

  3. Hysbysiad: Adolygiad Ffilm: Argo (15) | Lowri Haf Cooke

  4. Hysbysiad: Adolygiadau Ffilm: 12 Years a Slave (15) American Hustle (15) Last Vegas (12) | Lowri Haf Cooke

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s