Adolygiad Theatr: Hwyliau’n Codi (Theatr Bara Caws)

Hwyliau'n Codi

Ddeuddydd wedi i’r Cymry chwalu’r Saeson  yn rhacs ar y cae rygbi roedd cynulleidfa Neuadd Llanofer yn llawn hwyliau ar gyfer “rifiw gerddorol gymunedol o’r hen deip”.

Ag ystyried bod hanner y gynulleidfa ddinesig o dan ddeugain mlwydd oed, doedd gan nifer ohonynt ddim syniad beth oedd hynny.

Bu rhai’n ddigon ffodus i brofi Llanast! go iawn, pan fu Cwmni Theatr Bara Caws– dan arweiniad newydd Betsan Llwyd- yn y ddinas ym mis Tachwedd. Yr hyn oedd ar gynnig ar lwyfan nos Lun oedd gwibdaith yn ôl i’r gorffennol.

Mewn cyfweliad diweddar yng nghylchgrawn Barn cyhoeddodd y gyfarwyddwraig artistig mai “edrych yn ôl er mwyn edrych ymlaen” y byddai’r cynhyrchiad yma.

Fel myfyrwraig ar ddechrau’r Wythdegau gwefreiddiwyd Betsan Llwyd yn llwyr gan gan gynhyrchiad gwreiddiol cwmni Theatr Bara Caws o Hwyliau’n Codi. Dilynodd y ddrama hanes y brodyr Davies o Borthaethwy; meistri llongau o’r 19eg Ganrif oedd rhain, wnaeth ymelwa ar eu cyd-Gymry.

Adroddwyd y cyfan ar ffurf cynhyrchiad rifiw- cyfuniad o ganu, actio a chyd-blethu cymeriadau- yng nghwmni rhai o sylfaenwyr y cwmni.

Ymysg y criw gwreiddiol yr oedd Iola Gregory, ac roedd sicrhau cyfraniad ei merch hi Rhian Blythe ar gyfer yr adfywiad yn stynt PR a weithiodd yn dda wrth greu diddordeb.

Denodd yr actores sylw mawr yn ddiweddar diolch i’w llwyddiant ar lwyfan yn Deep Cut a chyfres deledu Gwaith/Cartref ar S4C. Yn Hwyliau’n Codi, bu’n rhan o ensemble o dalentau sylweddol a gydweithiodd yn arbennig o dda gyda’i gilydd.

O’r cychwyn cyntaf derbyniodd y gynulleidfa chwistrelliad o’r Frecht wen wrth wynebu set noeth bren, a goleuo lwyddodd i’n denu a’n dieithrio. Dilledwyd yr actorion mewn lliwiau lleddf, ond bywiogwyd y cyfan gan bresenoldeb afieithus- a lleisiau canu peraidd- y criw ifanc, deniadol.

Mae cynhyrchiad rifiw yn cynnig gwledd i actorion, a llwyddodd y pump i greu argraff wrth chwarae rhannau amrywiol o’r saga forwrol .

Hoeliodd Gwion Aled Williams ein sylw i gychwyn fel pregethwr ‘tân a brwmstan’ yn angladd y diweddar longfeistr Robert Davies, ond roedd yr un mor effeithiol fel ei frawd iau yntau, John. Yr roedd Carwyn Jones yn ddifyr dros ben fel swyddog unllygeidiog, ac fel y trydydd brawd Davies, “Richard, gwr Ann”- yn arbennig ar lyn sglefrio yn Zurich .

Denodd Mirain Haf edmygedd y gynulleidfa fel Brittania go rywiol, a collwyd deigryn neu ddau, diolch i’w rhan deublyg fel y wraig weddw Elin a’i diweddar-wr Tomos a aeth yn forwr dan orfodaeth yn blentyn. Yr oedd Rhodri Siôn yn Scrooge o’r radd flaenaf fel Robert Davies ei hun ac yn gapten llong dan gwmwl wrth gydbwyso angau â chodi angor.

Yn ogystal â phortreadu hen ast a hen nain, chwaraeodd Rhian Blythe ran allweddol yn y rifiw wleidyddol hon wrth oedi’r ddrama am ennyd. Ar ganol yr hwyl, clywsom rai ffeithiau moel am fywyd go iawn i gyfran go helaeth o forwyr.

Mae hanes yr iaith yn boddi mewn arwyr, ac felly amheuthun- am unwaith- oedd cael dod i’r lan mewn cwmni o Gymry Cymraeg mor ddi-dostur. Llywiodd rhagfarn a rhagrith longau’r Davies’ i lwyddiant; gobaith y cynhyrchiad oedd ein hatgoffa fod hyn yr un mor wir ganrif a hanner yn ddiweddarach.

Mae sioe oesol, aml-haenog Hwyliau’n Codi yn cynnig adloniant o’r radd flaenaf a hanes tu hwnt o ddadlennol. Ond os am gynhyrchiad gwleidyddol i danio cynulleidfa gyfoes, rhaid aros am rifiw gwreiddiol sy’n ymateb i sefyllfa heddiw.

Roedd Llanast! yn fwy deifiol a chynnil na hon wrth gynnig drych i gynulleidfaoedd dosbarth canol y theatr Gymraeg; eto, rhaid cofio, er mor wych oedd y sgript, mai cyfieithiad o’r iaith Ffrangeg oedd honno.

Edrychaf ymlaen i weld cywaith nesaf y criw ifanc, yn ogystal â’r arwyr tawel cefn-llwyfan, a osododd sylfaen go gadarn ar gyfer y dyfodol gyda Hwyliau’n Codi.

Mae na chwa o awyr iach i’w phrofi yn y theatr Gymraeg ar hyn o bryd, ac ewyllys da y gynulleidfa yn siwr o’i chynnal.

Mae taith genedlaethol Hwyliau’n Codi yn parhau tan y 30ain o Fawrth, 2013 . Am ragor o fanylion ewch i wefan Theatr Bara Caws.

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Theatr. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s