Merch y Ddinas yn Los Angeles: Hollywood a Santa Monica

Hollywood

Gyda dyddiau yn unig i fynd o fy nhaith ledled California, hedfanais yn ôl i Los Angeles o San Francisco nos Sul i gael cwblhau fy ngwaith ymchwil i hanes Idwal Jones.

Mae’n reit rwystredig peidio gallu rhannu ei hanes anhygoel i gyd ar y blog, ond dwi am aros nes y cyrhaedda i adre i ddod â’r holl waith ymchwil ynghyd, er mwyn i mi gael gweld beth yn union fydd y cam nesa.

Mae wedi bod yn anrhydedd cael ymchwilio hanes Cymro colledig a greodd argraff anferthol mewn cymaint o feysydd. Ac mae’r meysydd hynny hyd yn oed yn fwy perthnasol i ni heddiw na phan fu Idwal ar dir y byw.

Yn ogystal ag un ymweliad olaf â Llyfrgell UCLA yn Westwood i gasglu llu o lungopïau, treuliais fy niwrnod olaf o’r ymchwil  yn archwilio cysylltiadau Idwal yn Hollywood, lle  y treuliodd gyfnod sylweddol o’i oes.

Ymysg y lleoliadau sy’n berthnasol iddo yno y mae stiwdios eiconig Paramount Pictures ar Melrose Avenue, lle bu’n gweithio yn yr adran gyhoeddusrwydd am flynyddoedd tra’n ceisio sefydlu’i hun fel awdur.

Paramount Pictures

Rhag ofn i chi feddwl mod i wedi mopio’n llwyr ag ef, ac wedi syrthio’n glep am yr hype, mi allaf eich sicrhau i mi gynhyrfu cymaint wrth ganfod disgrifiadau beirniadol ohono â broliannau gan enwau mawr.

Ro’n i wrth fy modd i gael canfod stori ddeifiol, hynod ddifyr amdano, ymysg tudalennau’r cofiant ffraeth, llawn gossip gwych, o ddyddiau cynnar Marchnad Ffermwyr wreiddiol Los Angeles, Second Carrot From The End (1946) gan Fred Beck.

Second Carrot From The End

Fel conoisseur o fri, ac aelod blaenllaw o Gymdeithas Fwyd a Gwin Los Angeles, yr oedd Idwal yn un o gwsmeriaid selocaf y farchnad hon, ac roedd hi’n braf cael darganfod fod y farchnad yn dal i ffynnu ar Fairfax a 3rd Ave yn West Hollywood bron i 80 mlynedd ers agor yn wreiddiol.

Original Farmers' Market LA

Ymwelais hefyd â mynwent drawiadol Pierce Brothers Valhalla Memorial Park yng Ngogledd Hollywood, gorweddfan enwogion fel Oliver Hardy ac Amelia Earhart.

Pierce Brothers Valhalla Memorial Park

Yno hefyd y claddwyd Idwal Jones, ac wrth i mi ddarllen y geiriau syml ond dirdynnol ar ei  garreg fedd, datrusais ddirgelwch fawr ynglyn â hanes ei deulu.

Nid dyna, fodd bynnag, oedd fy nghysylltiad olaf ag Idwal yn Hollywood; bum yn edrych ymlaen at ddigwyddiad mawr ers tro byd.

Dechreuodd fy niwrnod olaf ond un yn ymlacio ger Melrose Avenue lle ges i drin fy ngwallt yn salon Serge Normant at John Frieda.

erge Normant at John Frieda

Dyma gartref ysbrydol pob merch â gwallt cyrliog, a diolch  i waith clodwiw yr anhygoel David a Courtney- oedd yn gwmni gwych-  ges i  hercan a hanner.

Serge Normant at John Frieda

Nawr cyn i chi ddechrau meddwl cychwyn deiseb i brotestio yn erbyn holl wariant yr ysgoloriaeth lenyddol ar weithgareddau  cwbl ffuantus, hoffwn bwysleisio i’r arian am yr hercan, a’r holl fwyd a diod a fwynheais ar hyd y daith, ddod o fy fy nghadw-mi-gei personol i!

Wedi i mi gael fy mhrofiad Samsonaidd ar Melrose Place, ymlwybrais yn ôl i gyfeiriad Hollywood ar hyd Melrose Aveneu, un o strydoedd mwyaf cŵl LA.

Melrose Avenue

Melrose Avenue

Melrose Avenue

Melrose Avenue

Melrose Avenue

Melrose Avenue

Cerddais yr holl ffordd heibio’r holl siopau vintage amrywiol, at Sunset & La Brea, i gyrchfan ro’n i wedi bod yn breuddwydio amdani ers amser maith.

Rhag ofn i neb feddwl, wrth ddarllen fy mlogbostiau cynharach, fy mod i’n snob bwyd o’r radd flaenaf, does fawr ddim sy’n well gen i na byrger gwerth chweil, ac yn LA, un enw sy’n frenin.

In-N-Out Burger

Dyma’r lleoliad  y mae’r sêr i gyd yn heidio iddo yn dilyn seremoni’r Oscars, fyth ers i Hilary Swank gael ei dal yno gan y paparazzi gyda’i gwobr Actores Orau am Million Dollar Baby (2004) mewn un llaw a cheeseburger yn y llall. Ac fel yr holl sêr benywaidd ar y noson fawreddog honno, ro’n i wedi ymprydio trwy’r dydd er mwyn mwynhau’r byrger blasus , ddaeth â sglodion tenau a pink lemonade.

In-N-Out Burger

Ymlaen wedyn, ar hyd Sunset Boulevard a Highland Ave, lle saif Mel’s Drive-In; teyrnged LA i’r ffilm American Graffiti gan George Lucas, a osodwyd ym Modesto, Califfornia ac sydd ag un o’r traciau sain gorau erioed.

Mel's Diner

Yn wir, tra’n teithio ledled Califfornia clywais gryn dipyn o’r clasuron roc a rôl hynny o gwmpas y lle, gan gynnwys That’ll Be The Day gan Buddy Holly, Surfin’ Safari gan The Beach Boys,  Smoke Gets in Your Eyes gan The Platters ac I Only Have Eyes For You gan The Flamingos, yn ogystal â chaneuon tipyn cynharach gan Ella Fitzgerald a Ray Charles.

Clywais hefyd yr un stwff sy’n meddianu’r siartiau ym Mhrydain; mae nhw’n nyts am Pink a Bruno Mars, yn ogystal â Muse, The Killers ac Adele. Roedd Tupac i’w glywed o ffenestri agored  ceir ym mhobman, ac ambell blast gan Herb Alpert a Burt Bacharach.

Ond rhaid cyfadde, dydw i erioed wedi clywed cymaint o gynnyrch Ace of Base a Hall and Oates yn fy myw! Sôn am La-La-Land go iawn…

Talais deyrnged i Gymro arall ar Hollywood Boulevard wrth y gofeb ddiweddar  i Richard Burton, sydd i’w ganfod nesaf at seren ei annwylyd Elizabeth Taylor, ar yr Hollywood Walk of Fame.

Richard Burton

Er côf amdano ges i Martini bach sionc ym mar hynaf Hollywood, stafell gefn Frank & Musso Grill.

Martini, Frank & Musso Grill

Sefydlwyd y bar ym 1919, ac roedd yn  atyniad mawr i awduron eiconig, fel F. Scott Fitzgerald, Raymond Chandler, John Steinbeck a Charles Bukowski- i enwi ond rhai.

Yno, yn ôl y Los Angeles Times “… one would have seen every living writer you had ever heard of, and some you would not know until later.”

Lleolwyd swyddfa’r Writer’s Guild  gyferbyn â’r bar yn ystod hanner cynta’r Ugeinfed Ganrfi, ac felly rwy’n eithaf siwr y bydde’r hen Idwal Jones wedi mwynhau mwy nag un Martini yma!

Bu’n rhaid sgrialu o’r bar er mwyn brysio i’r Pantages Theatre ar Hollywood & Vine, ar gyfer digwyddiad arbennig iawn fin nos.

Pantages Theatre

Yno, am un noson yn unig yn y theatr Art Deco hardd, yr oedd yn o fy arwyr mawr yn myd sgrifennu bwyd, yn rhannu hanes ei fywyd.

Wrthi’n diddanu’r dorf anferthol yr oedd Anthony Bourdain- awdur y cofiant cignoeth Kitchen Confidential: Adventures in the Culinary Underbelly, a’r dyn sy’n gwneud i Gordon Ramsay swnio fel y Fam Teresa.

Kitchen Confidential

Gallai cynhyrchwyr Wyl y Gelli ddysgu cryn dipyn o’r llwyfaniad cynhyrfus hwn; blastiwyd rhai o ganeuon New York Dolls a Ramones ac  fy hoff drac Rolling Stones, Gimme Shelter, cyn iddo ymddangos  yn fyw o’n blaenau .

Mae’r dyn ei hun ym mhobman ar y funud; newydd orffen darlledu y mae’r gyfres fwyd mawr diweddara i daclo fformiwla Masterchef,  sef The Taste ar ABC ar y cyd â Nigella Lawson. A dros y penwythnos cychwynodd ei gyfres newydd ar CNN, Parts Unknown, sy’n rhannu ryseitiau a straeon o leoliadau pellenig .

Cafwyd noson hynod ddifyr yn ei gwmni, lle rhannodd ei ddoethinebau di-flewyn ar dafod da’r gynulleidfa. O’i wrthwynebiad chwyrn i gyfraith Califfornia yn erbyn foie gras  i’w atgasedd pur o rhai celebrity-chefs y Food Network- gyda Paula Deene a’i “chlefyd-siwgwr cuisine”, a Guy Fieri (“who looks like Billy Idol f****d a Panda”) ymysg ei gas-gogyddion.

Rhannodd hefyd ei hoff gyrchfan ryngwladol am fwyd- sef Vietnam- a’i hoff bleser euog tra’n aros yn LA ; “I’m a big nasty slut for an In-N-Out Burger. Just give me a hotel room, in-room porn and a Double-Double, and I’m a happy man!”

A sôn am in-room porn… Caniataodd fy nhocyn fynediad i’r parti VIP, lle roedd Chef Bourdain yn cynnal digwyddiad meet-and-greet ac yn arwyddo’i lyfrau. Y prif reswm am fy ymweliad oedd i ddiolch iddo am noson mor ddifyr, ac am fy nenu i Galiffornia yn y lle cyntaf.

Onibai amdano ef, a’ i ragair gwych i High Bonnet, a’i ddisgrifiad o Idwal Jones fel “one fascinating dude”, dwi’n amau’n gryf y bydden i erioed wedi clywed am y Cymro sydd yn ei fedd ers hanner can mlynedd.

Dyna’n union beth ddywedais wrtho pan ges i gwrdd ag ef, wrth gyflwyno fy hen gopi o Kitchen Confidential a’r cyhoeddiad diweddar o High Bonnet gyda’i ragair ef, i gael eu harwyddo ganddo.

High Bonnet a Llofnod Anthiny Bourdain

“That was a great book”, medde fe am High Bonnet, gan holi o le ro’n i’n dod. “I loved the Abergavenny Food Festival” oedd ei ymateb cyfeillgar pan grybwyllais i Gymru, cyn cael fy ngwahodd i dynnu llun (ddi-fflach!) gydag ef.

Lowri Cooke ac Anthony Bourdain

Rwy’n tybio mai sgwrs pur wahanol gafodd y maestro a’r dyn a feiddiodd neidio’r ciw o’m mlaen i , sef neb llai na Ron Jeremy.

Plis peidiwch â disgwyl dolen gen i i’w wefan yma; os nad yw’r enw’n golygu unrhywbeth i chi, pwyll pia hi wrth gwglo ei enw! Rhybudd: NSFO, yn wir.

Tra’n aros am Ron i gwblhau ei sgwrs, bum yn cloncan ag eneidiau hoff cytun. Roedd Julie a Justin o West Hollywood hefyd yno i dalu teyrnged i’r meistr, ac wedi’r sbort o sbotio pob math o enwogion eraill, cawsom noson ddifyr yn hel clecs ar roof-top bar The Library ar Hollywood Boulevard.

Clasur o noson yn Hollywood, a diweddglo cofiadwy i’m gwaith ditectif llenyddol i hanes Idwal Jones!

Mae teithio ar fy liwt fy hun wedi bod yn brofiad difyr tu hwnt, diolch i gwmni diddan iawn; o wybod y bydden i’n cyfarfod ag Anthony Bourdain ar ddiwedd fy siwrne, ail-ddarllenais Kitchen Diaries dros amrywiol brydau bwyd.

Wedi i mi gwblhau’r clasur hwnnw, ces flas aruthrol ar Garlic and Sapphires gan Ruth Reichl; sef y ddynes fu’n gyfrifol am ail-gyhoeddi High Bonnet fel rhan o’r gyfres Modern Library.

Garlic and Sappires gan Ruth Reichl

Ruth Reichl oedd beirniad bwytai The New York Times ar hyd y Nawdegau- hynny yw, y person mwyaf dylanwadol ym myd bwyd ar y pryd-  ac mae ei chrynodeb o’r cyfnod diddorol hwnnw yn un teimladwy a hynod ddifyr.

Rhaid i mi ddiolch i Emyr Gruffudd, Caernarfon, am argymell y gyfrol eithriadol hon. Tan i mi gael gafael ar gopi yn siop City Lights San Francisco, do’n i ddim yn sylweddoli mai’r un awdur fu’n gyfrifol am atgyfodi High Bonnet.

Ces hefyd gwmni MFK Fisher, sef “bardd bwyd” yr Unol Daleithiau, chwedl John Updike. Hi fu’n un o brif gefnogwyr Idwal Jones yn ystod ei yrfa, a darganfuais lwyth o lythyrau rhyngthynt yn ei archifau.

MFK Fisher

Mae ei safbwyntiau hi ar hyd y gyfrol yn hynod ffres a chyfoes. Yn ei rhyddiaith rhwydd, ceir pwyslais ar bleser a’r berthynas rhwng bwyd a bywyd

Roedd darllen gwaith y drindod hon yn brofiad dadlennol iawn. Does dim dwywaith gen i mi ystyried pob pryd bwyd mewn ffordd hollol wahanol, diolch i’w harweiniad nhw- yn ogystal ag Idwal.

Y gobaith wrth gwrs yw y bydd darllen eu gwaith o fudd i’m sgrifennu innau. Dwi’n mawr obeithio i chi fwynhau fy adolygiadau bwyd- roedd y tri yma’n ysbrydoliaeth, yn sicr.

Santa Monica

Santa Monica Pier

Gan nad oedd fy awyren yn hedfan adre tan yn hwyr iawn ar nos Iau, ces ddiwrnod hamddenol yn Santa Monica i fi fy hun.

Hollywood 1341

Wedi un ymweliad olaf â marchnad ffermwyr Santa Monica ces bicnic braf iawn i frecwast. Coeliwch chi fi, does na ddim byd llawer gwell mewn bywyd na brathu fewn i blood orange ffres  a grawnffrwyth melys gyda mynyddoedd Malibu yn gefnlen i olygfa odidog, ynghyd â thrac sain hypnotig tonnau’r Môr Tawel.

Santa Monica

Yn dilyn p’nawn cyfan o ddarllen, nofio a thorheulo, profais un byrbryf olaf, sef Hot Dog on a Stick.

Hot Dog on a Stick

Mae’r caban bach yn sefyll yng nghysgod Pier Santa Monica ers 1946, a dim ond yn gweini Lemwnêd ffres a’r classic Corn-Dog.

Hot Dog on a Stick

Does dim dwywaith amdani; dyna’r lemwnêd gorau sy’n bodoli ar y blaned, ond mae gen i ofn bod y corn-dogs yn hollol ffiaidd! Os ydych chi’n hoffi’r syniad o lollipop o gig rwber wedi’i stwytho yn y nesaf peth at gytew Victoria Sponge yna cerwch chi amdani!

Toc cyn gadael y traeth cefais brofiad gwefreiddiol, o wylio’r haul yn machlud tu ôl i fynyddoedd Malibu.

Machlud Mynyddoedd Malibu

Diweddglo wych i daith ymchwil fythgofiadwy. Diolch o gallon felly i Llenyddiaeth Cymru am ddyfarnu ysgoloriaeth i mi, ac i Idwal Jones am ei awen ysgubol.

Diolch hefyd i Rolant Elis Tomos, yr arch-foodie hwnnw a argymhellodd High Bonnet i mi yn y lle cyntaf.

Be nesa? Mae gen i syniadau di-ri! Yn syml, gwyliwch y gofod…

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Bwyd, Dihangfa o'r Ddinas, Llenyddiaeth. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

  1. Dywedodd pancymruwales :

    Reblogged this on panwalescymru and commented:
    gan Lowri! Wyn x

  2. Dywedodd Rhys :

    Nodyn hwyr (ar y diawl) i ddweud cymaint wnes i fwynhau’r cofnodion yma am Califfornia – mae’r cyfuniad o adolygiadau, hanes a delweddau hyfryd (fel arfer) wedi gwneud i mi fod eisiau ymweld a’r dalaith.

    Diddorol hefyd yw darllen am sylwadau’r gwr bonheddig am Guy Fieiri – tan yn didweddar iawn d wi wedi sylweddoli ar fodolaeth sianel Food Network ar ein bocs digidol, ac ers hynny dw i (er mawr cywilydd) wedi fy nghyfareddu gan raglen Diners, Drive-Ins and Dives. Os nad wyt yn gyfarwydd a’r rhaglen, mae’n dilyn fformat rhad CefnGwlad-aidd ble mae dyn tew yn mynd o le-i-le yn dweud yr union run peth pob tro. Ond mae’r gwahanol lefydd bwyd a’r cymeriadau sy’n eu rhedeg yn ei wneud yn deledu reit difyr, ac mae’n agorioad llygad i weld yr holl waith paratoi sy’n mynd i mewn i wneud y bwyd, lle ro’n i’n disgwyl i bopeth fod yn dod yn syth o’r rhewgell.

    Mond wedyn y deallais i bod Guy Fieri’n enw reit mawr a’i fod yn berchen ar sawl cadwyn o lefydd bwyta ei hun. Falle bod ti wedi gweld hwn yn barod, ond fel rhywun sy’n adolygu, mae’r adolygiad yma yn y New York Times o fwyty Guy’s American Kitchen & Bar in Times Square yn anfarwol. Mae’n werth darllen y sylwadau hefyd a’r gwahnol farn sydd yno. Oes lle i’r math yma o adolygu yn y Gymraeg ti’n meddwl?

    Ymddiheuriadau hefyd am ei heglu hi ar ol dy gyflwyniad yn yr Hen Lyfrgell – roedd gwaith yn galw yn anffodus.

  3. Hysbysiad: Canllaw Bach Caerdydd: Mis Gorffennaf | Lowri Haf Cooke

  4. Hysbysiad: Canllaw Bach Caerdydd: Mis Awst a Mis Medi | Lowri Haf Cooke

  5. Hysbysiad: Adolygiad Ffilm: Chef (15) | Lowri Haf Cooke

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s