Adolygiad Theatr: Trwy’r Ddinas Hon (Sherman Cymru)

Trwy'r Ddinas Hon

Big Brother y bomiwr, crwydro llwybrau’r côf a Saunders Lewis ar speed. Blas yn unig o’r hyn sydd i brofi yn Sherman Cymru tan nos Sadwrn y 29ain o Fehefin.

Mae Trwy’r Ddinas Hon yn cynnig tair drama fer, yng nghwmni tri actor disglair, gan dri dramodydd dinesig. Mae ganddynt oll, i raddau gwahanol, gysylltiad â Chaerdydd- ac fe’u gosodwyd nhw i gyd mewn cyfnodau gwahanol.

Ry ni’n dechre ′da dyfodol sy’n ddychrynllyd o ddystopaidd- ymhen tridiau, a bod yn fanwl gywir. Gorffennaf y 1af, 2013 yw’r diwrnod y daw’r ddinas ry’ ni gyd yn ei hadnabod i ben; mae cyfnod yr Ailstrwythuriad ar fin gwawrio, a “rhyfel heddwch” ar gychwyn ymhen dim.

Gwynebwn gawell dryloyw dan gadarn goncrit, lle mae dwy gymdoges ar fin treulio blwyddyn gron.  Arch Noa go amgen yw’r llety clinigol, a hynny- yn ôl y nodiadau- yng nghanolfan Dewi Sant.

Mae Lowri (Siw Huws) a Fflur (Hanna Jarman) ymysg y detholedig rai a fu’n ffodus i gael eu sbario. Ond beth yn union fydd eu tynged heb ddinas eu  hatgofion – a beth am eu teuluoedd, a’r orsaf drenau islaw?

Derbynir cerydd a chyfarwyddiadau, a hynny’n go gyson gan un o weision y Gyfundrefn (Tom Eames); mae’r tanorexic tocsig gyda’i Mid-Atlantic drawl yn llawn garbwl ac yn drysu Fflur- a’r gynulleidfa- ymhellach.

Mae sgript Traed Bach Concrit gan Marged Parry o Gaerdydd yn tasgu o linellau ffraeth, a’r sefyllfa’n un lled-gyfarwydd. Mae set syml Cai Dyfan yn drawiadol tu hwnt, yr actoresau’n cydweithio’n dda, ac mae’n hyfryd clywed acen y ddinas yn achos Hanna Jarman.

Yn bersonol, ces i drafferth deall sain geiriau’r brawd mawr- tybed oedd y dryswch hynny’n bwrpasol? Ces fy nenu i fewn i’r stori erbyn diwedd y darn, pan gafwyd tro sinistr iawn yn y gynffon. Ond ymhen chwinciad roedd Traed Bach Concrit ar ben, wnaeth fy siomi i braidd; mae yma botensial am haneau pellach o ddyfnder.

Fe’n halltudiwyd ni oll i’r cyntedd drachefn, ar gyfer get-in yr ail gynhyrchiad, Myfanwy yn y Moorlands gan Sharon Morgan. Erbyn i ni ddychwelyd i’r theatr, trawsnewidwyd y gofod hyblyg yn llwyr a rhoddwyd llwyfan yma i dafluniadau, a gwaith goleuo Ace McCarron.

Cafwyd sgript delynegol, gyfareddol mewn mannau, sy’n farwnad i gariad cyntaf hir-golledig. Ar brydiau ces i’r teimlad mod i’n gwylio’r Sixth Sense, ac maer ddrama yn denu’n chwilfrydedd tan y diwedd.

Efallai nad yw’r stori’n gwbwl eglur bob tro, ond mae na ddigon o gliwiau i’n cynorthwyo. Mae’n bosib y gwnaiff aelodau hyn y gynulleidfa ddeall y tro cyn pen dim; i’r rhai iau yn eich plith, estynnwch am eich Canllaw Bach Caerdydd!

Cwrdd ar hap wna Myfanwy (Siw Huws), sy’n wraig ganol oed, gyda bysgiwr carismataidd (Tom Eames) ger yr orsaf. Dyw e prin yn deall y Gymraeg i ddechrau, ond mae e’n “teimlo″ mwy trwy gamdreiglo’r Gymraeg nag y mae’r ddynes yng nghysur cwrlid ei threigladau meddal.

Fe aiff e â hi ar daith synhwyrus dros ben o dafarn y Moorlands i glwb chwedlonol y Casablanca yn Sgwâr Mount Stuart cyn troi am ardal Wyddelig Newtown. Dyw’r ddiacones o Aber heb gael penmaenmawr ers 1972, ond caiff y cougar ryddhád – a phwl o Tourette’s- yng nghwmni’r dyn ifanc deniadol.

Perfformiadau disglair Siw Huws a Tom Eames wnaeth fy hudo i fwyaf yn ystod y ddrama hon, ac mae annwyldeb yr actor gwyrywaidd i’w brofi ymhellach yn Llwch o’r Pileri gan Dyfed Edwards.

Rhaid canmol gwaith clodwiw y cynllunydd setiau Cai Dyfan- erbyn y ddrama olaf trawsnewidiwyd y ffrâm goncrid yn fyncer o’r cyfnod Natsîaidd.

Cyfnod Natsîaidd, hynny yw, pe bai’r Almaewyr wedi’n trechu yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Mae’r ddrama wedi’i gosod ym 1958, yn dilyn llwyddiant Cymru yng Nghwpan y Byd. Yn cadw cwmni i ni y mae Llio (Hanna Jarman) a Prys (Tom Eames)- dau o “Dysorau 1941”.

Y mae’r ddau ddisgybl ysgol, sydd ar drothwy eu deunaw oed, wedi’u trwytho’n llwyr yn nysgeidiaeth y Natsîaid.  Mae nhw’n ddinasyddion balch o Weriniaeth Geltaidd Cymru- ac mae’r iaith “wedi ffynnu o dan y Führer”.

Ond mae presenoldeb yr athrawes eangfrydig Miss Brumann (Siw Hughes) yn gwyro’u ffydd, ac yn eu hatgoffa taw nhw eu hunain yw’r gelynion sy’n rhaid eu trechu.

Roedd na rywbeth go amwys am bob un o’r cymeriadau, wnaeth atgyfnerthu’r olygfa olaf un i mi. Tua’r diwedd yn ogystal, cafwyd cyffyrddiadau o hiwmor – diolch i amseru comig Tomos Eames- wnaeth dorri ar y tensiwn.

Daw’r ddrama rymus hon â’r noson i gloi gyda bang go iawn, a fersiwn wyrdroedig o Hen Wlad Fy Nhadau.

Croesbwilliwyd mwy nag un syniad ar hyd y noson, a cafwyd adlais o ambell linell. Redd hyn yn arbennig o wir yn achos y ddwy ddrama am fyd totalitaraidd,  ond ar y cyfan dyma dri darn o waith sy’n sefyll ar eu traed eu hunain.

I fod yn hollol blaen, doedd gan Llwch o’r Pileri ddim byd i’w ddweud am Gaerdydd, ond digon i awgrymu hoffter yr awdur o’r ddrama Brad (1958) gan Saunders Lewis.

Cynnwys ymennydd y dramodwyr a gafwyd gan fwyaf, fel yn achos pob drama arall; “Mae unrhywbeth yn bosib mewn dinas”, chwedl bysgiwr breuddwydiol Tom Eames.

Cafwyd amser dymunol, ac actio tan gamp- roedd hi’n braf gweld y tri yn cydweithio’n dda gyda’i gilydd dan gyfarwyddyd Mared Swain.

Roedd yn gyfle gwerth chweil i brofi dau actor ar eu prifiant, yng nghwmni actores brofiadol iawn.  Mae Siw Huws ar hyn o bryd ar ganol dadeni yn ei gyrfa- carwn weld rhagor o waith llwyfan ganddi.

Ydw i’n dyheu i weld rhagor o’r dramau byrion hyn? I fod yn onest, yr ateb yw na. Cafwyd showcase ddiddorol gan theatr sy’n feithrinfa i sgrifenwyr newydd, ac edrychaf ymlaen i brofi rhagor o waith y dramodwyr.

Mae Trwy’r Ddinas Hon i weld yn Sherman Cymru, Caerdydd tan Orffennaf y 29ain, 2013. Cliciwch yma am ragor o wybodaeth.

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Theatr. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

2 Ymateb i Adolygiad Theatr: Trwy’r Ddinas Hon (Sherman Cymru)

  1. Hysbysiad: “Saunders Lewis ar ‘speed’” | Maes Rhos Rhyfel

  2. Hysbysiad: Adolygiad Theatr: Fe Ddaw’r Byd i Ben (Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru / Sherman Cymru) | Lowri Haf Cooke

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s