Adolygiad Theatr: Rhwydo/Vangst (Theatr Genedlaethol Cymru)

Rhwydo / Vangst

Ces fy nenu a nieithrio gan Rhwydo/Vangst, a nid drwg o beth mo hynny. Alla i ddim dweud yn onest i mi “joio mas draw” ond ces fy nghyffwrdd yn bur annisgwyl.

Fel gwaith celf gain neu atgof prudd, ceir yma le i aflonyddu’r enaid.

Nid drama sy’n ein disgwyl yn y sied fawr las- sef llwyfan deithiol cynhyrchiad newydd y Theatr Gen. Theatr gorfforol, a myfyrdod ddwys sy’n treiddio i lecynnau cudd ein hunaniaeth.

Dyma gyd-gynhyrchiad cyntaf y  Theatr Genedlaethol gyda chwmni cyffelyb o Ewrop. Wedi i Arwel Gruffydd brofi Vangst yng Ngwyl Oerol rhanbarth Friesland yr Iseldiroedd, penderfynodd y gallai’r darn- gan Roos Van Geffen- gael ei addasu’n rhwydd i’r Gymraeg.

Ond nid cyfieithiad yn unig yw’r llwyfaniad tairieithog; mae’r perfformwyr gwreiddiol- yr artist meim Anne van Balen a’r dawnsiwr Fabián A Santarciel de La Quintada- yn hollbresennol ar hyd y cynhyrchiad.

Dawns, meim, theatr gorfforol tairieithog, diffyg “drama” ac actorion cyfarwydd; dwi’n synhwyro rhai darllenwyr yn drysu’n lân a cholli diddordeb. Beth a wnelo’r fath beth astrus â Theatr Genedlaethol Cymru?

Wel, profiad unigryw yw Rhwydo/ Vangst sy’n cyffwrdd â themau bydysawdol.

Mae’r sgipt ei hun yn waith sy’n dal i ddatblgu- diolch i gyfraniadau newydd rheolaidd.

Etifeddodd yr awdures hen deipiadur ei Nain, a phenderfynu casglu ofnau a dyheadau pobol gyffredin ledled Ewrop.

Mae profiad y gynulleidfa hefyd yn cychwyn y tu hwnt i bedair wal y theatr amgen.

Rhwydo/Vangst

Wrth gyrraedd fy nghyrchfan ar nos Wener braf o Haf, gwelwn Dardis glas yng nghysgod cragen efydd Canolfan y Mileniwm.

Heidiodd pobol o’i amgylch- nifer ar eu ffordd adref o’r gwaith- ac fe’u hatynnwyd nhw i gyd gan ddarnau papur a hen deipiaduron.

Gorchwyl pawb yn eu tro oedd rhannu eu hoedran, eu rhyw, eu gwaith, yn ogystal a’u hofn pennaf a’u dyhaead dyfnaf, cyn eu postio trwy flychau niferus y sied las.

Synhwyrais gynnwrf mawr- yn y Gymraeg a’r iaith Saesneg- wrth i bobol o bob cefndir ymateb i’r her. Arhosodd lleiafrif y dorf i weld y cynhyrchiad, ond cyfranodd pawb yn eu ffyrdd eu hunain i’r darn.

Ni hoffwn ddatgelu gormod o gynnwys Rhwydo/Vangst; mae’r dirgelwch yn rhan o’r profiad. I’r rheiny ohonoch sydd eto i’w gweld, gwibiwch yn syth i’r llinellau olaf!

Mae’r sgript yn un syml a  hawdd iawn ei deall, diolch i onestrwydd rhyfeddol yr holl gyfranwyr anhysbys. Dychmygwch problem page cylchgrawn gaiff fyth ei chyhoeddi gan fod yr holwyr yn cynnig eu hatebion treiddgar eu hunain.

Mae’r ofnau’n gyffredin- unigrwydd yw’r bwgan mawr- ond mae’r dyheadau’n gwyro o’r difyr i’r dwys, ac yn cynnig ffantasîau pur annisgwyl.

Ond yn genfnlen i gysur llais Leisa Mererid- yma’n adrodd cyfieithiad Angharad Price- y mae darn piano lled-sinistr ac anghydnaws.

Ceir anesmwythyd pellach, ar ffurff y seddi’n un peth- nid “adloniant” yw pwrpas ein ymweliad. Yn pentyrru’r papurach i barseli bach twt y mae merch hardd, hollol fud; erbyn diwedd y darn caiff gwmni dyn sy’n codi o’r farw’n fyw .

Ai dau unigolyn ynteu deuoliaeth sydd ar waith- y tensiwn byw rhwng ein deheadau a’n hofnau?

Ar adegau niferus yn ystod y darn mae’r ddau ymgorfforiad yn syllu’n syth i’n llygaid ninnau- yn herio ein hisymwybod ein hunain.

Mae halen, yn ogystal, yn hollbresennol yn y darn, fel symbol o burdeb a phoen.

Yr hyn sy’n amheuthun am y  cynhyrchaid democrataidd hwn yw deall mor debyg yw ein dymuniadau – a’n dolur. Clywir profiadau ni Gymry yn ogystal a’n cefndryd cyfandirol- ar ei gorau, mae Rhwydo/Vangst yn cynnig cysur mawr.

Peidiwch a cholli’r cyfle i’w gweld ar Faes yr Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych– wedi ymweliadau â Bangor, Caerdydd ac Abertawe.

Os neilltuwch eich rhagfarnau am un awr yn unig, y mae’n bosib y cewch eich cyfareddu.

Bydd cynhyrchiad y Theatr Genedlaethol o Rhwydo/Vangst yn parhau ar ei thaith i Amgueddfa Genedlaethol y Glannau, Abertawe rhwng Gorffennaf 25ain-27ain cyn glanio ar Faes yr Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych rhwng Awst 3ydd-7ed, 2013. Cliciwch yma am ragor o wybodaeth.

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Theatr. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Un Ymateb i Adolygiad Theatr: Rhwydo/Vangst (Theatr Genedlaethol Cymru)

  1. Hysbysiad: Adolygiad Theatr: Merch yr Eog / Merc’h an Eog (Theatr Genedlaethol Cymru a Teatr Piba) | Lowri Haf Cooke

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s