Adolygiad Theatr : Garw (Theatr Bara Caws)

Adobe Photoshop PDF

A hithe’n ddeng mlynedd ar hugain ers dechrau Streic y Glowyr, sbardunwyd sawl ymateb creadigol i’r achlysur, o’r ffilm gomedi Pride i’r nofel Talcen Caled gan Alun Gibbard. Archwiliodd y gweithiau clodwiw hynny elfennau amgen i’r picedu ffyrnig, gan gynnig golwg newydd ar stori newyddion gyfarwydd.

Mae’r ddrama lwyfan afaelgar Garw (Theatr Bara Caws) yn gorgyffwrdd â’r un hanes, ond yn cymeryd cam go gadarn ymlaen i’r dyfodol. Canolbwyntio wnaiff  y cynhyrchiad – dan arweiniad y gyfarwyddwraig Betsan Llwyd – ar sgil-effaith cau’r pyllau glo ar deulu cyffredin Cymraeg rai blynyddoedd yn ddiweddarach.

Gosodir y ddrama ar ddiwedd yr Wythdegau mewn pentref yn Nyffryn Aman, yn dilyn chwalfa gymdeithasol Thatcher – pan fo’r merched ar y blaen a’r Cymro traddodiadol ar ei liniau.

Yn flaenllaw yn y set y mae dodrefn cartref teulu, ond yn gefnlen hollbresennol y mae’r graig, a fu’n gynhaliaeth i genedlaethau o gymunedau Cymreig.

Agorir y ddrama â monolog gan Eiry Thomas sy’n ein denu ni fewn yn syth, diolch i glebran carlamus ei chymeriad hoffus Sara. Yn wraig ac yn fam gyffredin, mae hi’n falch i gael swydd glanhau tra fod Llew ei gŵr – y glöwr – yn ddi-waith . Awn ar wibdaith i’r gorffennol yng nghwmni Sara a Llew (Rhys Parry-Jones), wrth iddynt rannu atgofion melys am flodau eu rhamant. Trwy’r sgwrsio stacatto a siarad sionc, cyfleir egni optimistig y ddau, sy’n cuddio ffawtiau mawr peryglus pwll drifft eu perthynas.

Bu Llew ‘Smiler’ Harris yn chwysu gwaed mewn pwll glo ar gyrion y pentre, tan y taflwyd ef a’i ‘bytis’ ar y clwt. Bu bocsio’n ddihangfa iddo, yn destun broliant a bri, ac yn ffordd o ennyn parch ac anfarwoldeb. Ond cafodd cledrau cadarn Llew eu cyfnewid yn economaidd am fysedd bach prysur y merched: ymddengys fod dyfodol y Cwm yn eu dwylo nhw.

Cannwyll llygaid y ddau yw Lowri (Gwawr Loader) eu merch, sy’n brif destun eu disgwyliadau, ond mae’n hawdd esgeuluso’u perthynas dan bwysau o’r fath. Ac wrth i Llew golli gafael ar ei statws fel dyn y tŷ, mond cryfhau wnaiff rôl y merched yn ei fywyd.

Cydymdeimlir yn llwyr â chymeriadau’r ddrama, diolch i actio grymus y cast, a’u gafael gadarn ar sgript sylweddol gan Sion Eirian.

Ceir defnydd deheuig o archif newyddion, sy’n dynodi treigl amser; plethir lleisiau cyfarwdd y cyfnod – Arthur Scargill, Michael Fish, Kate Adie a Margaret Thatcher  yn eu plith -gyda seinlun gerddorol effeithiol, sy’n cynnig sbectrwm o’r Pet Shop Boys i Bryan Adams.

Ceir emosiwn cryf trwy gydol sgript sy’n aml yn pefrio o pathos, ac mae’r goleuo yn syml ond effeithiol trwyddi draw.

Arweinir at grescendo anioddefol bron, ar achlysur ffrae rhwng Llew a Jeremy (Sion Ifan) – cariad uchelgeisiol Lowri, sydd yn ddeintydd llewyrchus lleol ac yn chwarae i’r Jacks. Mae’r Jeremy perffaith yn ‘bwdryn’ i Llew, am iddo drefnu swydd newydd i’w wraig, a bygwth dwyn Lowri ei ferch oddi arno am byth.

Yn yr un olygfa ogoneddus hon,  sy’n crisialu embaras cymdeithasol yn ei grynswrth, y mae’r crinj-factor oddi ar y raddfa – fel petai Willy Loman yn tarfu am ennyd ar Abigail’s Party. Anallu Llew i addasu i’r drefn newydd yw sylfaen ei drasiedi; ei achubiaeth yw cariad a chadernid anorchfygol ei wraig.

Mae Rhys Parry-Jones ac Eiry Thomas yn dorcalonnus o dda  mewn drama gwbl drydanol, a Gwawr Loader a Sion Ifan yn cynnig perfformiadau sy’ ’run mor ddisglair. Mor braf yw cael myned y theatr Gymraeg a phrofi drama o sylwedd a graen – dyma gynhyrchiad y tymor, felly da chi, peidiwch â’i cholli.

Dyddiadau taith Garw gan Sion Eirian


											
Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Theatr. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Un Ymateb i Adolygiad Theatr : Garw (Theatr Bara Caws)

  1. Hysbysiad: Adolygiad Theatr: Yfory (Theatr Bara Caws) | Lowri Haf Cooke

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s