BBC Radio Cymru: Munud i Feddwl – Bwyd yr Ŵyl

Mins Peis Nigella

Un elfen fawr o’r Nadolig i mi yw’r bwyd a’r wledd flynyddol, a gychwynnodd neithiwr wrth i mi bobi llwyth o fins peis. Dilynais rysait y ‘Dduwies’ Nigella, sy’n ffefryn mawr gen i, gan ychwanegu’r cynhwysyn cyfrin – sudd a chroen clementines.

Mae popeth am y ddefod o baratoi’r rhain yn deffro llu o atgofion plentyndod, fel derbyn cnau, tanjarîn a Quality Streets yn fy hosan Nadolig. Fel rhan fwyaf o wledd y Nadolig y mae’r persawr yn bwysig dros ben , ynghyd â sain canu a chwerthin a ‘too many Cookes’ yn y gegin…

Dros y blynyddoedd a fu, bu tridiau yr ŵyl yn cynnwys pryd â blas Eidalaidd Noswyl ’dolig – spaghetti vongole trilliw gyda phersli, garlleg a chilli i gyd-fynd â’r gorgimychiaid a joch o win gwyn. Paham, pwy a wyr? Blas gwahanol, mae’n siwr, cyn y twrci a’r sbarion di-ddiwedd.

Yn gynnar ar fore Noswyl Nadolig, ymhell cyn codi cŵn Caerdydd, bydde Mam yn mynd â ni i’r farchnad ganolog i brynu’r twrci a ffiled eidion Gŵyl San Steffan . Yn wir, uchafbwynt gastronomaidd bob blwyddyn i mi oedd Beef Wellington Delia Smith. A’i threiffl hi fyddai’n treiffl ni; gorchwyl Lleucu , fy chwaer, fyddai hwnnw; salad ffrwythau gaeafol Good Housekeeping yw fy ffefryn personol i. Unwaith eto, paham? Rhyw gof sydd gen i o Mam yn sôn mai salad ffrwythau oedd pwdin blynyddol ei theulu hi yn y Bermo , yn ogystal â’r pwdin Nadolig traddodiadol.

Fel sgwenwraig bwyd, mi wn yn iawn pa mor bwysig yw cynnal traddodiadau teuluol; wrth ail-greu ryseitiau ry chi’n ail-greu atgofion tra hefyd yn creu atgofion o’r newydd, gan hefyd estyn gwahoddiad i ysbrydion o’r gorffennol. Bydd eleni i ni yn Nadolig gwahanol, heb Mam i gyfarwyddo o’i sedd. Dwi dal ddim yn siwr beth i wneud am y gorau ar hyn o bryd.

Rai wythnosau yn ôl, ges i’r fraint o gwrdd a’r ‘Dduwies’ Nigella ei hun, tra roedd hi’n trafod ystyr bwyd â’r athronydd Alain de Botton yn The School of Life yn Llundain. Mor ddifyr oedd ei chlywed hi’n trafod bwyd yr ŵyl, a’i harferion ers iddi golli’i mam yn ifanc. Yn ôl Nigella ei hun, ‘Mae’r hyn a greir yn y gegin yn golygu cymaint mwy nag unrhywbeth o siop; bydd atgofion o fwyd yr ŵyl yn para am byth.’

Er fod eisioes cyfrol o Nigella Christmas yn llechu yn y tŷ ers rhai blynyddoedd, prynais gopi arall er mwyn cael cwrdd â hi, a chael ei llofnod. Fe ddiolchais iddi am drafodaeth wych, a’i geiriau am ei mam yn arbennig, gan ddweud y bu fy mam innau farw yn ddiweddar iawn. ‘Oh I’m so sorry’, meddai hi; ‘It’s ok, medde fi. ‘No it’s not’, oedd ei hateb teimladwy ; ‘ I know people say it’s ok, but it really isn’t , is it?’

Tra’n ceisio dal y dagrau ’nol, dywedais wrthi hi mai dynes Delia oedd Mam, tra #TeamNigella oeddwn i, all the way, ac y byddai’n rhaid i mi, rywsut, gyfuno ryseitiau’r ddwy eleni.

‘No… Do Delia this year’, meddai Nigella; ‘It’ll mean so much more’.

Nigella Christmas

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Bwyd, Cegin Lowri. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s