Adolygiad Ffilm: Yr Ymadawiad (The Passing)

Yr Ymadawiad

Y Sêr: Mark Lewis-Jones, Annes Elwy a Dyfan Dwyfor

Y Cyfarwyddo: Gareth Bryn

Y Sgrifennu: Ed Talfan

Hyd: 91 mun

Ffilm iasoer Gymraeg arswydus o dda, sy’n cydio’n dynn ac yn gwrthod gadael fynd; mae Yr Ymadawiad yn gynhyrchiad i ymfalchio ynddo ef, gan ddenu dagrau a chodi croen gwydd.

Yn dilyn adolygiadau gwych yng Ngŵyl Fantastic yr wythnos ‘ma, cafodd y ffilm ei dangosiad cyntaf yng Nghaerdydd. Dwi’n casáu cael fy nychryn, ond ces fy hudo yn llwyr, er fod sawl braw i’w brofi ar hyd y ffilm.

Dilynir dau gariad sy’n profi damwain car, ac sy’n glanio mewn afon fyrlymus. Yno i achub Sara (Annes Elwy) ac Iwan (Dyfan Dwyfor)  y mae ffarmwr o’r enw Stanley (Mark Lewis-Jones), sy’n eu tywys i’w gartref gerllaw. Ond beth yn union yw ei hanes ef a’i ffermdy hynafol – a beth yw’r seiniau sydd i’w clywed yno fin nos?

Dyma ddrama seicolegol sy’n troi’r ystrydebau ar eu pen, wrth ddilyn llwybr annisgwyl dros ben.  Mae hefyd yn gynhyrchaid aruthrol o hardd, sy’n cyfosod arswyd ag ysblander cefn gwlad.

Sefydlir ffordd-o-fyw Stanley mewn cyfres o olygfeydd sy’n pwysleisio’i fywyd mynyddig, meudwyaidd. Ni newidiwyd y ffermdy ers y bu farw ei rieni, ac mae’n byw yn hen ddillad ei dad. Mae e’n treulio’i nosweithiau yn adrodd o’r beibl, ac yn gwrando ar hen record Jac a Wil.

Tarfu wna’r cwpwl ar ei lonyddwch ef, gan egsor ar gryn anesmwythyd. Mae presenoldeb tawel Sara yn cynhyrfu’r dyfroedd yn llwyr, yn y byd meidrol hwn a thu hwnt.

Mae’n anodd disgrifio’r ffilm – na’r perfformiadau gafaelgar – heb ddatgelu sawl troad yn y gynffon. Fe geisiaf fy ngorau i beidio a sbwylio’r syrpreis; mae hon yn ffilm fyddwch ar dân eisiau ei gweld.

Caiff y cyfan ei fframio mewn cyfnod di-amser, sy’n sicrhau mai stori oesol yw hon. Does dim trydan, na di-wi, na ffôn yn y tŷ – na Thestament Newydd chwaith. Mae’r stori’n dal dŵr wrth gadw’r cwpwl ar y fferm, wrth iddynt helpu i ffurfio fynnon yn y cefn.

Mae Mark Lewis Jones yn gampus fel Stanley, gan gyfoethogi amwysedd y rhan. Cawn gwrdd â dyn blin sy’n troi’n ddiniweityn, sy’n denu ein cydymdeimlad llwyr. Mae’r cariadon hefyd yn chwarae ag emosiynau’r gwylwyr, gan ein denu at ymyl y sedd.

Ceir cliwiau go gynnil i hanes y pâr, oedd ‘ar ffo’ cyn profi’r ddamwain anffodus. Mynegir tensiwn rhwng y ddau heb orfod dweud dim, a defnyddir rhyw yn aml fel arf gan y ddau. Ceir hefyd ddatblygiad yng nghydbwysedd y triongl serch – a arweinir at driongl sgrech…

Dyfan Dwyfor sy’n chwarae rhan ‘gwrthwynebydd’ y ffilm; er yn fachgen, mae e’n fwli ar adegau. Mae rôl Sara gryn dipyn mwy dwys a diddorol, a hi sydd wrth galon y ffilm. Mae Annes Elwy yn darbwyllo, nid yn unig fel femme fatale, ond fel merch fregus mewn cryn berygl

Yn ogystal, ceir elfen o stori ysbryd, a hyd yn oed awgrym o poltergeist. Ond pwy yn union yw’r ymadawedig – ac ai dicter ynteu daioni sydd wedi’u denu i ddychwelyd?

Mae na lawer iawn i ganmol yn y ffilm fechan hon, ond efallai’r gwaith camera – a’r goleuo – yn fwy na dim. Wedi iddo gipio mawredd Maesycwmmer yn y comedi Just Jim, mae’r dyn camera Richard Stoddard yn ein hudo ni’n llwyr â phrydferthwch pellening Llanddeusant.

Mae modd meddwi’n llwyr ar ambell i shot, mor gywrain yw’r gwaith ffotograffiaeth. Cyfatebir deigryn fach dawel â darlun drawiadol o gynffon oen bach yn y glaw. O haenau hydrefol  y goedwig gynhenid, i’r cymylau gwlan cotwm liw nos, daw byd natur i chwarae rhan fawr yn y dirgelwch, sy’n ategu at naws  y cyfanwaith.

Ceir troad ar ben troad tua diwedd y ffilm, sy’n gwrthod gadael i’r gwyliwr ymlacio am eiliad. Daw diwedd y ffilm fel tipyn o sioc, un rymus sydd yn glynnu yn y cof. Mae’n rhoi lle i obeithio fod na fwy i arswyd Cymraeg nag ailddarllediadau o O’r Ddaear Hen.

Mae’r diolch am hyn i’r awdur-gynhyrchydd Ed Talfan, a ddaeth â chriw ynghyd o gyfres Y Gwyll/Hinterland.  Fel yn achos y gyfres deledu, ceir pwyslais mawr ar y tirlun, sy’n llawer mwy na dim ond cefnlen hardd.

Ategwch at hynny stori dwyllodrus o syml, sydd yn hollol driw i’w lleoliad. Ychwanegwch ddos da o realaeth hudol, a plethwch hanes a diwylliant ynghyd.

Gyda’r cynhwysion cywir yn eu lle, ceir siawns da y bydd y gwylwyr yn ddigon parod i oresgyn eu hanghredinedd. Roedd hyn yn wir am The Shining, a chlasuron eraill y genre –  ac mae Yr Ymadawiad yn haeddu dilyn yn eu llwyddiant.

Gwyliwch am ddangosiadau o Yr Ymadawiad (The Passing) mewn sinemau ledled Cymru cyn hir.

Sgôr Terfynol*

*Mae’r sgôr yn seiliedig ar y system sêr, gyda 5 Cookie yn cynrhychioli’r marc gorau ac 1 Cookie yn cynrhychioli’r gwaethaf. Mae 4 Cookie yn cyfateb i 8 allan o 10.

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Ffilm. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

  1. Hysbysiad: Picnic at Hanging Rock yn 40: Gwers i Gymru gan Awstralia | Lowri Haf Cooke

  2. Hysbysiad: Adolygiad Ffilm: Goreuon 2015 | Lowri Haf Cooke

  3. Dywedodd Aled Astray :

    Cytuno’n llwyr gyda naws adolygiad y ffilm wych hon, ond dwi’n meddwl bod yn bwysig cywiro un peth a sgwennoch fan hyn, rhywbeth dwi wedi’ch clywed yn ailadrodd ar deledu a radio’n ddiweddar. Fel dwedodd Stanley yn y ffilm wrth ateb Sara pan gofynodd os oedd ei rieni yn y fynwent, *nid yw* rhieni Stanley wedi marw. Yng ngeiriau Stanley, ddaru nhw “symud i ffwrdd”. I fi mae hyn yn un o’r pwysicaf o’r cliwiau ‘dych chi’n son amdanynt sy’n rhedeg trwy’r ffilm. Disgrifiad Stanley wedyn o sut oedd yn cuddio rhag y bobl oedd yn “gweiddi a sgrechian am ddyddiau” yn trio ‘i gael o i “symud i ffwrdd” hefyd, yn dod yn hollbwysig pan welwn ni’r olygfa olaf un.

    Fel chi, dwi ddim am ddatgelu gormod rhag ddifetha’r profiad i’r rhai sy heb weld y ffilm eto, ond gan mai’r fford cafodd Stanley i ddal yn ei fyd yn holl bwysig, a’r ffaith bod absenoldeb ei rieni (a phawb arall) yn rhan bwysig o hwnna, dwi’n meddwl bod rhaid cael y ffeithiau’n iawn o leiaf!

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s