Adolygiad Ffilm: Suffragette (12)

m2_289_suff_1sht_V2.indd

Y Sêr: Carey Mulligan, Meryl Streep, Anne-Marie Duff, Henena Bonham-Carter, Ben Whishaw, Brendan Gleeson

Y Cyfarwyddo: Sarah Gavron

Y Sgrifennu: Abi Morgan

Hyd: 106 mun

Adolygias Suffragette ar Bore Cothi ar BBC Radio Cymru ar fore Iau, Hydref 22ain ac ar Heno ar S4C ar nos Lun, Hydref 12ed, 2014. Cliciwch yma i wrando eto, ac yma i wylio eto.

Faint ydych chi’n wybod am hanes y Suffragettes? Wyddwn i ddim hanner digon, er mawr cywilydd i mi. Mae ffilm newydd yn cynnig cip ar hanes y merched a frwydrodd i hawlio’r bleidlas, ar ddechrau’r Ugeinfed Ganrif.

Yr Americanes, Meryl Streep (The Iron Lady, Julie and Julia, Hope Springs), sy’n chwarae Emeline Pankhurst, arweinyddes adnabyddus yr ymgyrch. Ond rhan cameo yn unig a berchnogir ganddi hi, wrth adrodd araith rymus.

Dilynwn, yn hytrach,  gymeriad dychmygol Maud Watts, a bortreadir gan Carey Mulligan (Far From The Madding Crowd, The Great Gatsby, Shame, An Education). Merch dlodaidd, dawedog, sy’n canfod ei llais, a’i hunan-hyder, wrth frwydro i’r eithaf.

Fe’i chyflwynir hi fel merch, a mam a gwraig, sy’n gweithio mewn golchdy yn 1913. Caiff ei bwlio a’i sarhau gan y dynion o’i chwmpas, a’i siarsio i fod yn ferch dda. Fel nifer o’i chydnabod, mae’r cysyniad o herio’r drefn yn wrthun iddi hi.

Ond wedi un sarhad yn ormod, dim ond un opsiwn sydd; ymuno â mudiad dadleuol y Suffragettes. Wedi hanner canrif a mwy o ymgyrchu’n heddychlon, does dim dewis ond troi at ddulliau anghyfreithlon.

Mae’r ffilm yn llunio cynnwrf y cyfnod yn arbennig o dda, wrth osod yr hanes hynod yn ei chyd-destun. Er mai’r bonedd a arweiniodd, cafwyd dilyniant sylweddol iawn gan ferched dosbarth gweithiol. Ni ochelir rhag portreadu tactegau ffiaidd y llywodraeth i’w bwlio a’u tawelu drachefn.

Ond fel yn achos Eileen Beasley, a ymgyrchodd  dros hawliau’r iaith Gymraeg,  dangosir mai ‘dim ond trwy ddulliau chwyldro y mae llwyddo’.

Ar adegau, mae gwylio’r ffilm fel gwylio stori wyddonias, mor hollol anhygoel yw’r  hanes erbyn hyn. Ond ar ddiwedd y cynhyrchiad, tanlinellir yn glir pa mor ffyrnig o amserol yw’r ffilm.

Llwydda Carey Mulligan i ddenu ein cydymdeimlad ni’n llwyr, gyda pherfformiad pwerus dros ben.  Yn ymuno a hi, mae cast sylweddol o actoresau, gan gynnwys Anne-Marie Duff a Helena Bonham-Carter. Mae’r ddwy yn darbwyllo fel ymgyrchwyr di-flino, gan ddod ag elfen o ysgafnder yn ogystal.

Man gwanaf y ffilm yw dewis y sgriptwraig Abi Morgan (The Iron Lady, Shame) i gyflwyno hanes Emily Davison yn llawer rhy hwyr. Dyma gymeriad go-iawn  a aberthodd ei hun i’r achos, wrth daflu ei hun o flaen ceffyl y Brenin Sior V.  Castiwyd Natalie Press –  sy’n actres wych – ond fe’i gwastraffwyd ar ddyfais ddramatig yn unig.

Wedi hynny daw’r ffilm i ben yn llawer rhy fuan, gan ein gadael yn ysu i wybod llawer mwy. Y bwriad gyda ffilm mor rymus a hon yw i sbarduno straeon eraill, ac ymgyrchu gwleidyddol pellach .

Fel yn achos yr ymdrechion diweddar i hawlio cyflogau cyfartal, mae brwydr y merched ymhell o fod ar ben, ac mae’n ddyletswydd ar ddynion heddiw i ymuno â’u gwragedd, eu merched a’u chwiorydd.

Ond nid i ffilm i ferched yn unig yw hi; ceir sawl cyfeiriad at gefnogwyr gwrywaidd. Yn sylfaenol, mae’n cynnig stori bwerus dros ben sy’n dathlu hawliau dynol.

Sgôr Terfynol*

*Mae’r sgôr yn seiliedig ar y system sêr, gyda 5 Cookie yn cynrhychioli’r marc gorau ac 1 Cookie yn cynrhychioli’r gwaethaf. Mae 4 Cookie yn cyfateb i 8 allan o 10.

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Ffilm. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s