Adolygiad Teledu: Byw Celwydd – Pennod 1

Byw Celwydd

Pe bai’n rhaid i mi ddewis y ddrama deledu orau yn y Gymraeg erioed, dwi’n weddol siwr mai Talcen Caled fyddai honno, gyda’i darlun chwerwfelys o fywyd cyffredin cymuned glos yn nhre Porthmadog.

Fe fwynheais i’i rhagflaenydd, Iechyd Da, a leolwyd yng Nghymoedd y De, ond doedd saga fawr Teulu – ‘Dallas Cymru’ yn Aberaeron – ddim cweit at fy nant i.

Ganed y dair i’r un ‘rhieni’, sef y cynhyrchydd Branwen Cennard a’r awdur a’r dramodydd Meic Povey; teg yw dweud fod na rywbeth arbennig yn perthyn i’r briodas greadigol hon. Eu baban diweddaraf yw’r ddrama wleidyddol Byw Celwydd, sy’n gadarnhad pellach o wytnwch y dream team hwn.

Ces ragolwg o’i phennod gyntaf rai wythnosau yn ôl, a rhaid dweud i mi wirioni’n llwyr; wedi awren a’m gadawodd i’n hollol benysgafn, fe wnes i drydar yn llawn brwdfrydedd…

Waw! Newydd weld pennod gyntaf #BywCelwydd @S4C gan Meic Povey, yr Aaron Sorkin Cymraeg! Cystal â Borgen a falle #WestWing a #HouseofCards 

Ok, ok, ‘gormodiaith, ahoy’, ond ro’n i’n llawn cyffro wedi agoriad mor gadarnhaol. Mae’n sbel ers i mi brofi cyfres ar S4C wnaeth hoelio’n sylw am awr gyfan, a’m gadael yn hollol benysgafn.

Mae’r ddrama wedi’i gosod ym mwrlwm y Senedd mewn Bae Caerdydd ffuglennol; byd o berthnasau llosgachol lle mae pawb yn nabod pawb ac yn bwydo oddi ar ei gilydd. Prif gymeriad y sioe yw Angharad Wyn (Cath Ayers), golygydd ar raglen newyddion, sy’n ferch yng nghyfraith i’r Prif Weinidog cyfrwys ond pragmataidd, Meirion Llywelyn (Richard Elfyn).

Y mae yntau’n arweinydd ar glymbaid Llywodraeth Cymru Gyfan, a grewyd yn 2015; triongl serch anfoddog rhwng y Ceidwadwyr Newydd, y Cenedlaetholwyr a’r Democratiaid; y Sosialwyr sy’n cynrhychioli’r wrthblaid.

Y Torîaid Newydd

Y Ceidwadwyr Newydd; Aled Gwilym (Rhys ap Trefor), Meirion Llywelyn (Richard Elfyn) a Megan Ashford (Rebecca Harries)

Y Cenedlaetholwyr

Y Cenedlaetholwyr; Harri James (Matthew Gravelle), Rhiannon Roberts (Ffion Dafis), Ela (Caryl Morgan)

Y Democratiaid

Y Democratiaid; Lowri Ogwen Jones (Sara Lloyd Gregory), Catrin Williams (Eiry Thomas), Dylan Williams (Mark Lewis Jones)

Yn y bennod agoriadol, tywyswyd y gwylwyr ar wibdaith o fri, islaw ac o gwmpas y siambr ganolog; cafwyd cip ar y cynllwynio yn y cyntedd a’r cantîn, ac fe’n cyflwynwyd i Machiavellis y maes parcio. Ffocysodd sbienddrych y sgript ar sbinfeistri o fri, a gwleidyddiaeth bregus y swyddfa – a’r cartre.

Gwelwyd Meirion yn ei gartref modern steil Mondrian-aidd, a’i wraig Elinor (Sian James) sy’n hoff o hitio’r botel. Mae Owain (Rhodri Meilyr), eu mab, yn chwarae tad llawn amser, ac yn eilradd i yrfa Angharad, ei wraig. Ceir sawl power-couple, gan gynnwys Catrin (Eiry Thomas) a Dylan (Mark Lewis Jones), ceffylau blaen y Democratiaid, sy’n croesi’r Millibands â Mr a Mrs Macbeth. A chyflwynir yr ymgynghorydd Harri James (Matthew Gravelle) fel Superman o sbinfeistr, sy’n creu hafoc â chalon Angharad.

Cywasgwyd llawer i’r bennod gyntaf – gan gynnwys ymadawiad gwleidydd amlwg, a dychweliad mab darogan – ond diolch i’r arddull esboniadol ‘walk and talk’, cyfarwyddwyd y cyfan yn slic a di-ffwdan.

Ychwanegwyd haenau pellach o wybodaeth gan stribedi ticker newyddiadurol, a swigod negeseuon testun cyson. Yn weledol, neilltuwyd lliwiau penodol i ddillad a decor pob plaid , gan ein sbario rhag ein drysu ni’n ormodol.

Fe’n cyflwynwyd ni i ‘bawb’, oedd yn dipyn o gamp, mor boblog yw byd y Bae; ond crynhowyd y cyfan yn ddifyr a deheuig, gan sicrhau llwyfan gref i gyfres sy’n gaddo’n glasur o’i bath.

Mae cymharu unrhyw gyfres o Gymru gyda’i chefndryd o wledydd tramor yn bownd o’i melltithio i raddau, ond mae’n amhosib peidio ar brydiau, cyn lleied o ddarlledu gwleidyddol a gawn ni yma. Mae’r arddull sebon soffistigedig a cherddoriaeth sionc yn adleisio bwrlwm cyfres Borgen o Ddenmarc, tra fod ambell hymdingar o linell Povey-aidd yn dwyn dychan dyrchafol Armando Ianucci (The Thick Of It) i gof. Ceir elfen o gynhesrwydd y clasur The West Wing yn y delfrydu gwleidyddol a chyflwyniad y teuluoedd estynedig, a sinigiaeth – a swigod smartphonesHouse of Cards.

Ond nid gwyryfiaid di-glem mo’r criw cynhyrchu ma; dyma’r creme de la creme yma yng Nghymru. Ac nid efelychiad gwan o gyfresi goruwch mo’r bennod agoriadol hon. Mae nifer o gynhwysion rhagflaenwyr Cymraeg Byw Celwydd i’w gweld yn y gyfres hon, sy’n cynnig gogwydd ddeallus a dadlennol ar amryw agweddau o’r Gymru gyfoes.

Mae’n wir i ddweud fod yma ‘rywbeth i bawb’, prun ai’n Gymry Cymraeg neu’n ddi-Gymraeg. Ceir ôl ymchwil trwyadl, a haenau o is-destun ac in-jokes i goglais y geeks gwleidyddol. Ond i bobol fel fi, sy’n deall dim am lobïo, mae’r ddrama a’r perfformiadau’n plesio’n fawr.

Ar sail y bennod gyntaf, rwy’n sicr o’r farn y bydd hon yn llwyddiant mawr i S4C. A gyda dwy ddrama lwyfan gan Meic Povey ar y gweill eleni dyma ddechrau addawol iawn i 2016.

Dyma rai o berlau pennod gyntaf Byw Celwydd

‘Amseru perffaith; mi fyddan fel piso mochyn o ddigyfeiriad am sbel, yn enwedig Dylan, dyn gwellt os welish i un erioed.’ – Ymateb cynta’r Prif Weinidog, Meirion Llywelyn, i farwolaeth anhymig arweinydd y Democratiaid, Watkin Davies, a’i olynydd tebygol ef.
Dan-din a di-egwyddor; dyna ti Meirion Llywelyn’ – Dylan

‘Odd putain da Watkin yn y gwesty.’ – Angharad Wyn
Lwcus, o leia gafodd o fymryn o sylw cyn ’i phegio’i.’ – Owain, ei gŵr hir-ddioddefus.

‘Ti’n fishi heddi?’ – Angharad
Siwr bo ti. Cyfieithu dogfen o’r Gymraeg i’r Sbaeneg. Mymryn bach fwy diddorol na’r shit arferol dwi’n ca’l o’r Cynulliad.’ – Owain

Gorffes i fynd mas, anghofies i fynd â’n mobile i ’da fi.’ – Angharad
‘Chdi? Dwyt ti’m yn mynd i’r tŷ bach heb dy fobile.’ – Owain

Windbag, bois bach… yw e’n perthyn i Kinnock?’ – Cynhyrchydd y rhaglen newyddion, Ed Gregson, wrth i Meirion Llywelyn rygnu mlaen.

Ti’n gwbod be sy’n digwydd i gyfrinachau; ma nhw’n magu bloneg a gwasgaru, fel haint – Harri James wrth Angharad Wyn

‘Esgusoda fi; ma gen i fora calad o alaru o mlaen i.’ – Meirion, â chrechwen,  ar ei ffordd i angladd Watkin Davies

‘Ffwcinel, ma gin ti job gachu.’ – Owain wrth ei wraig, Angharad

Ti wir yn credu i mi gyrraedd lle’r ydw i wrth ddeud y gwir, yr holl wir a dim ond y gwir? Nid felna mae’n gweithio – Meirion wrth Elinor, ei wraig.

‘Hwyrach nad oes gan y rhan fwyaf o Gymry ots pwy sy’n eu rheoli nhw; mwnci ar bric, cyn bellad â bo ganddyn nhw ddigon yn eu poced am beint a smôc. Ond ma ots gen i ’ Meirion wrth Megan Ashford

Mae’r rhaglen yma’n waith ffuglen, a’r cymeriadau, y pleidiau a’r digwyddiadau’n ddychmygol.’

Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Adolygiad, Teledu. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s