Y Dinesydd: Bwytai Merch y Ddinas – Asador 44

Y Dinesydd Gorffennaf 20170001IMG_0492Asador 44IMG_0493

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Canllaw Bach Caerdydd, Hanes, Y Dinesydd | Rhowch sylw

Protest Fudr: Ynys (Dirty Protest Theatre)

Gwledd o wleidyddiaeth a brofwyd dros baned ar benwythnos cyntaf Tafwyl, wrth i gwmni theatr ymylol Dirty Protest gynnal ‘Protest Fudr’ yng nghaffi dinesig Little Man Coffee. Ond nid agitprop oedd yr arlwy ar gynnig ar nos Sul, na dadlau chwyrn y misoedd dwethaf, ond  bratheidiau bychain o bryderon bob-dydd sy’n  perthyn i’r darlun mawr.

O  ddeiet-io i ddêtio, magu plant a’u cadw’n saff, archwiliwyd yr hyn sy’n ein cadw ar effro ganol nos. Naws llon oedd i’w deimlo ar hyd y noson gyfan, a groesawyd  gan y dorf ar nos Sul. Ond treiddiodd y lleddf, yn ogystal, i gilfachau annisgwyl, i’n sadio a’n hanesmwytho.

Fel yn achos pob sioe ers sefydlu’r cwmni yn 2007, cynigwyd thema i chwech awdur – sef ‘Ynys’ yn yr achos yma – a thair wythnos i sgwennu drama ddeg munud.  Cafwyd ensemble o actorion, a’u sgriptiau wrth  law, dan gyfarwyddyd yr actor Siôn Pritchard. Dan bwysau o’r fath, rhaid canmol cyfraniad pawb, yn arbennig y newydd-ddyfodwyr.

Cychwynwyd â drama deneuaf y noson sef Cybi gan Elgan Rhys. Chwaraeodd Lloyd Meredith a Gethin Bickerton ddau gariad yn cyfarfod ar Grindr, cyn ceisio cynnal perthynas hirbell. Er i’r sgript danlinellu sawl is-thema oesol,  am wrth-daro rhwng profiadau a disgwyliadau, doedd dim llawer o ‘ddrama’ wrth i un deithio’r byd, i ddarganfod ei hun, a dynion eraill. Ni ychwanegodd y sboncio ’nol a ’mlaen mewn amser at ein dealltwriaeth o’r sefyllfa, a doedd y mynegiant ddim yn glir bob tro. Ond i bawb sydd wedi caru, a’u brifo drachefn, roedd yma ddigon i daro tant.

Dilynwyd Cybi gan ddrama gyfoes Anwar a Simone gan Lisa Jên, a ddenodd chwilfrydedd o’r cychwyn cyntaf.  Chwaraeodd Osian Llywelyn Edwards ddyn ar binnau yn ddeheuig, gan ein cam-arwain i gredu mai comedi, am rieni’n disgwyl babi, oedd dan sylw.  Ond trodd ei banics ‘or-ddramataig’, a pheswch cynyddol ei bartner (Elin Haf Davies), yn sefyllfa enbydus dros ben. Anheg fyddai datgelu manylion y troad, gyda pherfformiad yn Galeri Caernarfon ar y gweill. Ond digon yw dweud  y gwyrdroir stori newyddion ddiweddar, gan gynnig cip bersonol iawn ar drasiedi fawr. Serch sensitifrwydd y testun, ceir ffin bendant rhwng diweddglo effeithiol a melodramatig mewn drama fer,  a gofynnir am berfformiad mwy cynnil tua’i therfyn, rhag colli cydymdeimlad y dorf.

Cyfarfyddiad dau ddieithryn a gafwyd yn Dwy Frân, drama gomig gan Dafydd Llewelyn, sy’n troi ystrydebau rhamantus ar eu pen. Cydymdeimlodd y dorf â chymeriad Dafydd Emyr o’i ebychiad cyntaf un, wrth ddamio’i grucymalau tra’n penlinio ar lawr. Efelychai ffigwr arwrol fel Sisiffws, pe bai yntau’n Fonwysyn o hen lanc llawn ffws. Mae’n cyfarfod â merch yn nhwyni tywod Llanddwyn, lle mae ganddo gynllun pendant ar waith. Ond nid Love Island mo Sir Fôn, fel y cawn ein hatgoffa gan y ferch (Catrin Mai), sydd, yn groes i’r disgwyl, yn llawn cynghorion doeth. Dyma ddrama sydd â’i gwreiddiau yn Theatr yr Abswrd, ond nid ‘tŷ ar y tywod’ mo’r ddrama hon. Diolch i berfformiadau disglair, cynheswn at ddau gymeriad hoffus sydd â’u traed yn sownd ar y ddaear, tra hefyd yn syllu ar y sêr.

Cyfnewidiodd Catrin Mai yr ‘hulpan fusneslyd’ flaenorol am ‘yummy mummy’ ddosbarth canol Cymraeg, yn ‘Ynys’ gan y ddiddanwraig Beth Angell. Estynoddd y wraig wahoddiad i’w ffrind (Elin Haf Davies) ddod i rannu potel o win, i gael bedyddio cegin newydd ei chartref moethus.Wrth i’r ddwy eistedd ger symbol statws yr yr ‘ynys’ ganolog, cymharwyd bywyd sengl â dyletswyddau priodas. Crybwyllwyd pob dim, o blow-jobs i brîlims, cyn i’r ddrama gymeryd troad annisgwyl. Pleser oedd clustfeinio ar ddeialog ffyrnig o ffraeth rhwng dwy Gymraes gyfoes. Gallai’r ddrama yn hawdd fod yn beilot drama radio neu sit-com gan Sharon Horgan; cywasgwyd y diweddglo yn rhy frysiog, gwaetha’r modd, ond mae’n bendant angen ei hymestyn ar gyfer cynulleidfa ehangach.

Yn y ddrama Tom ac Elin, cyfosodir fywydau dau ddieithryn, cyn i lwbrau’r ddau groesi dan gysgod trasiedi. Dyma ddau felin bupur sy’n brolio’u bywydau yn ddi-baid, tan i ffawd brofi nad oes geiriau ambell waith. Cyflwynir Elin (Elin Haf Davies) a Tom (Osian Lewelyn Edwards) yn effeithiol yn sgript Chris Harris, gyda’r ddau yn fodlon iawn eu byd; y naill yn fam ddedwydd, a’r llall yn daid balch, a’r ddau yn dröedig braidd. Ond rhwng y llinellau dehonglwn ddyfnder yn y ddau, a dechreuwn amau fod newid ar droed. Portread di-rodres a geir o Elin, a bron yn fecanyddol yw ei sgript, tra tinc hunan-amddiffynnol sydd i lif-yr-ymwybod Tom, a cyn hir fe ddarganfuwn pam. Er y gwelwn ni’r troad yn dod o bell, fe’i ofnwn, gan bryderu ar ran y ddau. Llwydda’r actorion i’n darbwyllo, diolch i sgript bur ddyneiddiol, a chyfarwyddo hynod gynnil, ysgafn-droed.

Yn olaf, ond nid leiaf, Un Bach Arall lenwodd slot  newydd-ddyfodwr Protest Fudur. Yr actores Bethan Ellis Owen ‘bopiodd ei cheirios’ fel dramodydd y tro hwn, ar y cyd â Rhiannon Bolye. Cynigwyd  gyfle euraidd i Elin Haf Davies arddangos ei sgiliau comedi corfforol yng nghwmni angel (Gethin Bickerton) a diafol (Dafydd Emyr) o fri. Byrdwn y ddrama oedd brwydr fewnol merch i anwybyddu’r ysfa am fwyd, yn y gobaith o gyrraedd Halkidiki â bikini bod. Ond diolch i ddiafol mewn croen, a’i hoffter am lager a ffags, pa obaith oedd ganddi o oresgyn temtasiwn? Cusur Job a gynigwyd iddi  gan yr angel piwis dros ben, oedd ’run mor gyfrifol am ei dagrau mawr.

Diolch i ddrama hynod ddigri, a pherfformiadau tan gamp, daeth y noson i ben â chwerthin mawr, a chymeradwyaeth gynnes iawn, i bawb. Nid peth hawdd yw llunio drama fer ddeg munud o hyd – boed honno’n un llon neu yn lleddf –  ac rwy’n llawn edmygedd i’r tîm cyfan am gyflwyno’r fath gamp. Ond ddeng mlynedd ers sefydlu cwmni theatr Dirty Protest, yn bennaf er mwyn hybu sgrifennu newydd, profwyd droeon werth noson o’r fath. Diolch i griw glân, gloyw theatr ymylol Protest Fudr, mae’r Theatr Gymraeg yn bendant ar ei hennill.

Bydd cwmni theatr Dirty Protest yn perfformio’r un sioe – chwe drama fer yn yr iaith Gymraeg wedi’u hysbrydoli gan y thema ‘Ynys’ – yn Galeri, Caernarfon, ar nos Wener, Gorffennaf 7ed, 2017. Cliciwch yma am ragor o wybodaeth.

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Caffi, Theatr | Rhowch sylw

Y Dinesydd: Bwytai Merch y Ddinas – Blue Honey Night Cafe

Blue Honey Night Cafe

IMG_2484

IMG_2486

IMG_2487

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Caffi, Caffis Cymru, Canllaw Bach Caerdydd, Y Dinesydd | Rhowch sylw

Red Handed Magazine: Adolygiad Chez Francis, Penarth Review

Red Handed Magazine Spring 2017Chez Francis PenarthIMG_2488

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Canllaw Bach Caerdydd, Red Handed Magazine | Rhowch sylw

Adolygiad Theatr: Gair o Gariad (Theatr Bara Caws)

IMG_2756

Wnes i erioed ddisgwyl rhannu slow-dance yn Llangefni â Lleuwen Steffan ond dyna’n union wnes i’r wythnos hon. Dim ond un o syrpreisys bychain Gair o Gariad (Theatr Bara Caws) oedd hyn, mewn cynhychiad annisgwyl dros ben. Mae’n berfformiad sy’n dathlu cariad yn ei holl amrywiol ffyrdd, dan arweiniad dau ‘gariad’ cerddorol.

Chwaraeir y ddau gan Lisa Jên a Carwyn Jones, ond mae gofyn cyfraniad mawr gan y dorf. Nid yn unig wrth rannu ceisiadau cerddorol o’r galon, ond wrth agor eu hunain i brofiad theatr anghyffredin. Addasiad yw’r sioe o gynhyrchiad Love Letters Straight From Your Heart gan gwmni Uninvited Guests ym Mryste, fu’n teithio’n gyson ers dros ddeng mlynedd. Mae i’r sioe apêl boblogaidd, ag iddi ogwydd bersonol, sy’n benthyg ei hun yn naturiol iawn i’r Gymraeg.

Croesewir y gynulleidfa i ganolfan benodol, cyn derbyn glasied o ddŵr neu Prosecco. Dan oleuadau pefriog, arweinir pawb at ddau fwrdd hir , i eistedd lawr a gwynebu dieithriaid gwahanol. Yng nghanol hyn oll, eisteddai Carwyn a Lisa fel dau DJ  yn gwynebu ei gilydd. Am ychydig dros awr, ceir sioe geisiadau wefreiddiol, sy’n annisgwyl o ddigri a dirdynnol.

DSC_6477

Dyna grynodeb arwynebol o brofiad hyfryd tu hwnt, sy’n cynnig coflaid i galon y gwyliwr. Â minnau newydd fy siomi braidd gan ddiffyg gwefr Y Tŵr, teithiais yn bell, i Langefni, am chwa annisgwyl. Wimpiais allan, fel adolygydd, o’r cynnig torfol i gyfrannu cais (ac esboniad)  o flaen llaw, ond cyfranodd nifer yn yr ystafell – o’r gynulleidfa i’r criw cynhyrchu – brofiadau syml a theimladwy.

Chwaraewyd amrywiaeth o ganeuon yng Nghanolfan Ebeneser, gan bawb o Whitney Houston i Llwybr Llaethog. Ond â ninnau yn Llangefni, cafwyd sawl cais addas iawn, fel recordiad o emyn mewn cymanfa ganu leol.  Ac wedi i’r gynulleidfa gyfarwyddo ac addasu i’r sioe, fe’n heriwyd ymhellach i syllu  i lygaid y dieithryn gyferbyn â ni. Chwaraewyd y gân serch ‘Cofio Dy Wyneb’ gan Bryn Fôn a Luned Gwilym, a gofynnwyd i ni archwilio ein teimladau.

Wel sôn am siwrne o brofiadau, o chwerthin afreolus ac embaras pur, i atgyfodi hen atgofion hir-golledig. Â minnau’n llwyr grediniol nad oeddwn i’n gyfarwydd ag Ynys Môn, ces fy nhrywannu gan atgof o daith o Gaergybi. Dros ddegawd yn ôl, yng nghwmni cariad mawr, ro’n i’n gyrru ’nôl o wibdaith i Ddulyn. Wrth groesi Pont Menai, daeth y gân ar y radio, gan selio ffawd y berthynas i’r dim.

Wedi’r arbrawf heriol hwnnw, ymlaciodd y dorf ymhellach, gan fwynhau ‘r gerddoriaeth, a hefyd y ‘ddrama’ rhwng dau gariad o’n blaenau. Tanlinellwyd grym cerddoriaeth i fynegi teimladau dwys gan nifer o’r ceisiadau a chwaraewyd. O gariad at ffrind, neu gymar neu nain, cydiodd pob cais yn dynn yng nghalonau pawb oedd yno.

Yn bersonol, fe’m cipiwyd yn ôl gan bŵer y sioe i ddyddiau’r Love Hour ar Red Dragon FM.  Bryd hynny, yn fy arddegau, allwn i ddim dychmygu gwneud rhywbeth mor gawslyd o gyhoeddus, â datgan fy nghariad angerddol wrth bawb. Ond i nifer, dim ond cerddoriaeth all gyfleu’r teimladau hyn; nid yw geiriau’n dod yn hwylus i bawb.

Profwyd hyn gan Lisa Jên, ar achlysur un datganiad, a ddwyshawyd gan ‘atal dweud’ emosiynol; fe arweiniodd yr ‘anhawster’ hwn at berfformiad tyner, a capella, o ‘Y Teimlad’ gan Datblygu . Yn achos Carwyn Jones, fe’i heriwyd i ddawnsio i Ebeneezer Goode gan The Shamen i ddatgan cariad torfol at y gynulleidfa. Ac fe chwaraeodd Sandstorm gan Da Rude, oedd yn ffefryn gyda’i wraig; ‘rwtsh llwyr’ oedd ei farn bersonol ef o’r trac, ond fe’i chwaraeai am ei fod yn ei charu hi.

Wrth neidio ’nol a mlaen rhwng yr actorion a’u cymeriadau, doedd y ddrama ganolog ddim yn amlwg bob tro. Serch hynny, roedd y cemeg rhwng y ddau actor yn hollbresennol, wrth archwilio nifer o sefyllfaeodd gwahanol. Un haen a archwiliwyd oedd perthynas gyd-ddibynnol, oedd yn ddramatig a dinistriol ar adegau. Amneidiwyd o Heroes gan David Bowie, i Tainted Love gan Soft Cell gan orffen â Love Will Tear Us Apart gan Joy Division.

DSC_6580

Daeth y sioe gorfforol hon i ben â dawns dorfol i Llwybr Llaethog a Delyth Eirwyn – Blodau Gwyllt y Tân. Gadawodd pawb a llygaid sgleiniog, a gwên lydan yr un – a diolch i Lleuwen am gynnig dawns gyda mi! Dan gyfarwyddyd Betsan Llwyd, fe lwyfannwyd sioe unigryw, oedd yn rhodd i bobol Llangefni a thu hwnt. Ceir ‘playlist’ a phrofiadau amrywiol ar gyfer pob lleoliad gwahanol, felly, da chi, mynwch docyn i sbario tor-calon!

Mae taith Gair o Gariad yn parhau ledled Gogledd Cymru tan y 31ain o Fai, 2017. Cliciwch yma am ragor o wybodaeth.

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Cerddoriaeth, Theatr | Rhowch sylw

Y Dinesydd: Bwytai Merch y Ddinas – Bwrw’r Sul

Y Dinesydd Mai 20170001Y Dinesydd Bwrw'r Sul +

FullSizeRender (57)

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Canllaw Bach Caerdydd, Y Dinesydd | Rhowch sylw

Adolygiad Theatr: Y Tŵr (Music Theatre Wales & Theatr Genedlaethol Cymru)

FullSizeRender (55)

Cafodd opera newydd Y Tŵr dderbyniad gwresog iawn ar ei noson agoriadol yn Theatr Sherman, Caerdydd. Clywyd bonllefau o gymeradwyaeth, a saethodd rhai o aelodau’r dorf i’w traed, dan deimlad mawr yn dilyn profiad anghyffredin. Teg dweud i ddiweddglo rymus y stori, a luniwyd yn wreiddiol gan Gwenlyn Parry, gyfrannu’n helaeth iawn at hynny. Ond yn sglein chwys talcen y perfformwyr o’n blaenau roedd ôl penllanw blynyddoedd o waith.

Cychwynodd y daith ’nol yn 2009, pan dderbyniodd y cyfansoddwr Guto Puw wobr ariannol Cymru Greadigol. Ei uchelgais mawr oedd sgrifennu opera Cymraeg, yn seiliedig ar ddrama Y Tŵr gan Gwenlyn Parry. Aethpwyd ati i gyd-weithio â Music Theatre Wales, a Gwyneth Glyn, sef awdur y libreto. Mae’r daith sy’n mynd rhagddi ledled Cymru ar hyn o bryd yn gyd-gynhyrchiad â Theatr Genedlaethol Cymru.

Fel un sy’n gyfarwydd iawn â chlasur theatrig Gwenlyn Parry  roedd yma gyfle i brofi’r ddrama aml-haenog hon o’r newydd.   Yn wir, gellid dweud i ddrama Y Tŵr fy nilyn ers diwrnod fy ngenedigaeth, ar Awst y 7ed, 1978. Y noson honno perfformiwyd Y Tŵr am y tro cyntaf erioed, gyda John Ogwen a Maureen Rhys yn serennu ar lwyfan y Theatr Newydd. Wrth ei hastudio yn yr ysgol, fe nieithriwyd  i’n llwyr gan ei thywyllwch a’i themau astrus hi.

Ond wrth i’r blynyddoedd wibio heibio, profais amryw lwyfaniadau, ac fe dyfodd y stori oesol arna i. Mae hi’n ddrama sy’n cyfoethogi wrth i’r gwyliwr ei hun aeddfedu, ac ym mhob dehongliad fe ddatgelir haneau cudd. Ond, â minnau’n anghyfarwydd â’r  byd opera cyfoes, a hefyd gwaith Music Theatre Wales, a oedd gobaith i’r cynhyrchiad newydd gyffwrdd yndda i?

Lleolir tair act opera siambr Guto Puw, fel y ddrama, mewn tŵr dri llawr, ac yn syml, dilynir  perthynas gŵr a gwraig. Wrth i’r pâr di-enw ddringo o lawr i lawr, fe gychwynnir ym mlodau eu hieuenctid; wedi hynny, gwynebir stormydd geirwon canol oed, cyn cyrraedd oed yr addewid.

Y Twr Act 3 Caryl Hughes and Gwion Thomas Photo by Clive Barda

Y TWR by Guto Puw; Libretto by Gwyneth Glyn; Music Theatre Wales and Theatr Genedlaethol Cymru; Sherman Theatre; Cardiff, Wales; 16 May 2017; Female – Caryl Hughes; Male – Gwion Thomas; Conductor – Richard Baker; Director – Michael McCarthy; Designer – Samal Blak; Lighting Designer – Ace McCarron; Photo credtit: © CLIVE BARDA/ ArenaPAL;

Mewn cymhariaeth â gweithiau eraill mwy abswrdaidd gan Gwenlyn Parry, mae Y Tŵr yn hawdd i’w dilyn. Mae’r eirfa dafodieithol yn gyfoes a chlir, ond rhwng y llinellau ceir sawl  is-destun. Cywasgwyd brif themau y ddrama yn llwyddiannus yn libretto Gwyneth Glyn, gan arwain at gynhyrchiad opera sy’n symud yn  chwim. Ehangwyd ambell elfen, fel breuddwyd pili-pala’r ferch yn Act 1, a ymestynnwyd yma’n gelfydd ar ei hyd. Ac yn yr achos hwnnw, cafwyd cerddoriaeth cyfatebol, yn un o nifer o leitmotifs effeithiol dros ben.

Y gerddoriaeth, wrth gwrs, yw’r elfen fwyaf radical yn y cynhyrchiad arloesol hwn. Rhaid pwysleisio mai opera siambr gyfoes yw hon, ac nid oes arlliw o waith Wagner neu Verdi ar ei chyfyl hi. A bethbynnag a wnewch chi, peidiwch â drysu rhwng ‘Music Theatre’ ag arddull boblogaidd y Sioe Gerdd. Mae’r sain yn wir yn heriol, ac ymhell o fod yn swynol, ond nid yw taith y pâr bob tro yn esmwyth chwaith. Dyma gerddoriaeth wedi’i droi tu chwithig allan, sydd yn asio â’r ‘argyfwng gwacter ystyr’ dirfodaethol sydd ar waith.

Mae’r set, gan Samal Blak, yn eithriadol o drawiadol, a’r goleuo (gan Ace McCarron) yn dra effeithiol drwyddi draw. Wrth i actiau’r opera fynd rhagddynt, dinoethir y llwyfan bron yn llwyr, i gael canfod hanfod perthynas y ddau.

Act 2 Y Twr Gwion Thomas and Caryl Hughes photo by Clive Barda adj

Y TWR by Guto Puw; Libretto by Gwyneth Glyn; Music Theatre Wales and Theatr Genedlaethol Cymru; Sherman Theatre; Cardiff, Wales; 16 May 2017; Female – Caryl Hughes; Male – Gwion Thomas; Conductor – Richard Baker; Director – Michael McCarthy; Designer – Samal Blak; Lighting Designer – Ace McCarron; Photo credtit: © CLIVE BARDA/ ArenaPAL;

Dros y blynyddoedd, castiwyd enwau niferus fel y gŵr a’r wraig; weithiau’n dri phâr gwahanol o actorion. Ond gan amlaf, mae’n gyfle i ddau fynd amdani, a chynnig perfformiadau tour de force.  Y mae’r her o heneiddio’n effeithiol yn cynnig sialens dechnegol ychwanegol, i oresgyn anghredinedd y dorf. Yn hynny o beth, rwy’n ofni i Gwion Thomas, y baritôn, gael ei gam-gastio yn y cynhyrchiad hwn.

Act 1 y twr Gwion Thomas and Caryl Hughes Photo by Clive Barda adj

Y TWR by Guto Puw; Libretto by Gwyneth Glyn; Music Theatre Wales and Theatr Genedlaethol Cymru; Sherman Theatre; Cardiff, Wales; 16 May 2017; Female – Caryl Hughes; Male – Gwion Thomas; Conductor – Richard Baker; Director – Michael McCarthy; Designer – Samal Blak; Lighting Designer – Ace McCarron; Photo credtit: © CLIVE BARDA/ ArenaPAL;

Serch ei brofiad helaeth ar lwyfannau ledled y byd, nid yw’n argyhoeddi fel llanc yr act gyntaf. Gyferbyn â Caryl Hughes, sydd gryn dipyn iau nag ef, mae ei wig amlwg yn denu gormod o sylw. Yn ogystal, ni synhwyrais gemeg digonol rhwng y ddau yn yr act gyntaf allweddol hon, sy’n sefydlu perthynas y ddau â’r gynulleidfa.  Gwnaethpwyd un penderfyniad gan y cyfarwyddwr Michael McCarthy wnaeth fy ngadael i yn gegrwth. Yn achos golygfa garu (sy’n nwydwyllt, yn act gyntaf y ddrama wreiddiol), gorchuddiwyd y ddau  dan gysgod sach gysgu, a arhosodd yn llonydd wrth i symbal ddychlamu islaw.

Caryl Hughes y twr photo by Clive Barda

Y TWR by Guto Puw; Libretto by Gwyneth Glyn; Music Theatre Wales and Theatr Genedlaethol Cymru; Sherman Theatre; Cardiff, Wales; 16 May 2017; Female – Caryl Hughes; Conductor – Richard Baker; Director – Michael McCarthy; Designer – Samal Blak; Lighting Designer – Ace McCarron; Photo credtit: © CLIVE BARDA/ ArenaPAL;

Tra fod y mezzo-soprano yn serennu – a darbwyllo – ar hyd tair act yr opera,  bu’n rhaid aros am fflachiadau o’r cyfnod ‘argyfwng canol oed’, a’r act olaf i weld y baritôn yn disgleirio,. Mae gan y gantores o Lŷn fantais arall arno ef, wrth lwyddo i leisio yn nhafodiaith Arfon yn fwy effeithiol. Ond rhaid dweud i mi droi at yr is-deitlau lawer gwaith i ddeall mynegiant y ddau yn glir. Wrth i’r cantorion gwffio â’r gerddorfa, mae angen canolbwyntio’n llwyr. A rhaid craffu ymhellach ar y gerddoriaeth i wrando am gliwiau, lliwiau, ac is-destunau pellach i’n cynorthwyo. Afraid dweud, mae’n waith caled o gynhyrchiad, ac ni ymlaciais am eiliad.

Serch hynny, ceir cyffyrddiadau effeithiol iawn, er enghraifft ar ganol yr act gyntaf, wrth i’r diffyg cyfathrebu rhwng y ddau unigolyn beri iddynt ganu ar draws ei gilydd. Ac er nad oes llawer sy’n sentimental am gerddoriaeth yr opera hwn, ceir adlais o ‘Suo Gân’ yn y ddwy act olaf, sy’n cyffwrdd y galon.

Ond does dim digon o rannau yn y cynhyrchiad hwn sydd wir yn cynhyrfu’r galon, sy’n rhyfeddol ag ystyried natur ymfflamychol y berthynas, tan yr act olaf. Teg dweud i’r cynhyrchiad adeiladu’n raddol at drydedd act ddirdynnol dros ben.

Act 2 Y Twr Gwion Thomas Photo by Clive Barda

Y TWR by Guto Puw; Libretto by Gwyneth Glyn; Music Theatre Wales and Theatr Genedlaethol Cymru; Sherman Theatre; Cardiff, Wales; 16 May 2017; Male – Gwion Thomas; Conductor – Richard Baker; Director – Michael McCarthy; Designer – Samal Blak; Lighting Designer – Ace McCarron; Photo credtit: © CLIVE BARDA/ ArenaPAL;

Ond ar y cyfan, wedi blynyddoedd o gynhesu’n raddol at Y Tŵr, fy nieithrio i oddi wrthi wnaeth cerddoriaeth Guto Puw.

Serch hyn oll, wrth gamu ’nol, gallaf werthfawrogi camp aruthrol y criw cynhyrchu. Ac eisioes, cwta deuddydd ers ei gweld yn y Sherman, fe esgorodd ar sawl drafodaeth fywiog iawn. Nid wy’n difaru am eiliad ei phrofi, ac mae’n sialens o hyd i’w dehongli, a gwn i nifer o bobol sy’n deall cerddoriaeth gael blas gwell o lawer arni na mi. Rwy’n annog eraill yn sicr i’w phrofi, a byddwch yn barod i rannu eich barn; dydy cyfle fel hyn ddim yn codi bob dydd, ac mae hynny, yn wir, i’w glodfori.

Mae taith Y Tŵr yn parhau ledled Cymru a thu hwnt tan Mehefin 17eg, 2017. Cliciwch yma am ragor o fanylion.

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Cerddoriaeth, Theatr | Rhowch sylw