Cegin Lowri: Wylys, wylys, Parmesan

Daeth yr ysbrydoliaeth ar gyfer fy Swper Sadwrn diweddaraf o weld bod wylys (aubergines) ar bris gostyngol ar fy stondin farchnad leol yr wythnos hon! Fel gweithiwr rhyddgyfrannol dwi’n cadw at gyllideb ers blynyddoedd, a dim ond annog creadigrwydd yn y gegin wnaiff hynny mewn gwirionedd.

Unwaith i mi fachu dau wylys, neidiodd fy meddwl yn syth i’r Eidal, at saig hynod flasus a weinir fel dechreufwyd, neu brif gwrs, sy’n creu argraff enfawr ar y sawl sy’n bwyta! Mae’n rysait sy’n deillio o Ogledd yr Eidal, lle buodd fy chwaer Catrin yn byw am gyfnod, a coeliwch chi fi, mae hi’n giamstar ar greu’r saig hwn ei hun. Mae’r cynhwysion isod yn creu digon ar gyfer 2 berson – felly dwblwch, er mwyn paratoi digon i 4. Cyflwynais hanner i Catrin i fwynhau dros ei chinio, ac ro’n i ar ben fy nigon i dderbyn neges whatsapp ganddi… ‘Mae’r Melanzane Parmigiana yn benigamp!! 😋. Grazie mille! xxx

Wylys, wylys, Parmesan

Cynhwysion

2 wylys (aubergine)

1 tun tomatos (400g) wedi’u torri

200g Caws Mozzarella wedi’i ddarnio

100g Caws Parmesan wedi’i gratio

2 Gewin Garlleg wedi’u gwasgu

Glasied o Win Coch

1 Llwy Fwrdd o Halen

Llwy De o Bupur

Llwy De o Oregano sych

Llwy De o Siwgwr

2 llwy fwrdd o Olew Olewydd

Llond Llaw o Dail Brenhinllys (Basil)

Briwsion Bara

Dull

Torrwch yr wylys (yn llyrhrennol, ‘eggplant’, fel y gelwir aubergine yn yr Unol Daleithiau) ar eu hyd yn sleisiau tenau. Taenwch halen drostynt a gadewch, mewn haenau, mewn gogor yn y sinc am hanner awr (bydd hylif yn diferu ohonynt).

Yn y cyfamser, estynwch ddesgyl caserôl a dechreuwch ffrïo 2 gewin garlleg wedi’u gwasgu (nes i eu bwrw â rholbren) am funud, mewn olew olewydd ar wres cymhedrol.

Yna, tywalltwch lasied o win coch a chynnwys tun tomatos wedi’u torri. Dewch â’r gymysgedd u’r berw, yna trowch y gwres i lawr. Ychwanegwch yr oregano sych, siwgwr, a phinsiad da o halen a phupur. Gadewch y gymysgedd i ffrwtian ar wres isel am 45 munud.

Ar ôl 45 munud, gadewch i’r saws tomato oeri, cyn cymysgu â chymysgydd llaw.

Wedi hynny, mewn ffrimpan, dechreuwch ffrïo’r sleisiau wylys fesul 4-5 darn, nes yn lliw euraidd…

… cyn eu gosod i sychu ar bapur cegin.

Estynwch ddesgyl rhostio, a dechreuwch osod mewn haenau; y saws tomato yn gyntaf, yn reit ysgafn, yna’r wylys, pinsiad o bupur, caws Parmesan a Mozzerella…

… ac ailadroddwch nes ddewch chi at yr haenen olaf o wylys.

Gorchuddiwch yr arwyneb â’r saws tomato. Yna, mewn powlen, cyfunwch 150g o friwsion bara gyda llond llaw o gaws Parmesan ac olew olewydd.

Gorchuddiwch arwyneb yr Wylys, wylys, Parmesan gyda’r gymysgedd briwsion bara, a gosodwch y ddesgyl rostio yn y popty ar wres 180 gradd Selsiws am hanner awr.

Wedi hanner awr, tynnwch y ddesgyl rostio o’r popty a gadewch i’r Wylys, wylys, Parmesan oeri ychydig cyn gweini â’r dail Bremhinllys (Basil). olto Bene! Bendigedig! Dyma swper i’r Frenhines! 👑

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri | Rhowch sylw

Cegin Lowri: Linguine Cranc

Wythnos cyn y ‘lock down’ ro’n i ar daith gwaith yng Ngogledd Cymru, yn teithio nol o Bortmeirion i Gaerdydd. Gan nad oeddwn ar frys aruthrol, penderfynais gymeryd tro hamddenol ar hyd arfordir Ardudwy, ble mae cymaint o hanes teulu Mam. Heibio garej Honda Talsarnau, lle brynodd Mam ei char cyntaf, a heibio’r Ynys, lle mae Anti Jini ac Yncl Griff – a’u hynafiaid i gyd – wedi’u claddu. Ymlaen, gan basio safle hen garej Yncl Griff yn Harlech, a ble chwaraewn efo Swsi, y ‘King Charles Spaniel’ annwyl, fel plentyn. Yna stopio ar hyd Ffordd Uchaf i sawru’r olygfa orau yng Nghymru, dros dwyni tywod Ardudwy tuag at Eifionnydd a Phen Llŷn. Ymlaen, heibio Llandanwg, trwy Lanfair a Dyffryn Ardudwy, heibio’r parciau carafanau rhwng Tal y Bont a Llanaber, lle fuodd Mam yn gweini’n ferch ifanc ac yn canu alwaon traddodiadol i ymwelwyr.

Wrth gyrraedd y Bermo, heibio‘r hen ‘Cardboard Castle’ (enw Mam a’i brodyr ar westy siâp sgwar Tŷ’r Graig), dyma nadreddu trwy’r strydoedd oedd eisioes yn dawel, at y traeth gogoneddus o faith.

Galwais i ddweud helo cyflym ar drothwy Ysgol y Traeth, ble ges i groeso cynnes gan y Brifathrawes a chyfle i gyfnewid barn am yr arswyd oedd i ddod. Treuliais fisoedd eithriadol o hapus yn gweithio yno y llynedd, a ble fuodd Taid Bala yn Brifathro am flynyddoedd mawr.

Yna pasio hen gartre Mam ar North Avenue, sy’n dal i lynnu at yr enw ‘Twyni’, cyn gyrru yn fy mlaen tuag at y cei, am un stop olaf yng ngaffi’r Lobster Pot.

Dyna fy nghyrchfan bob tro am granc ffres Pen Llŷn cyn dychwelyd i ddinas Caerdydd. Ond gyda’r strydoedd yn dawel, doedd dim galw am granc, a gadewais yn waglaw, yn deall yn iawn. Edrychais tuag at Fairbourne dros Bont y Fawddach, ble y collodd fy chwiorydd eu welingtons wrth gael eu dal yn y tywod (a’u hachub gan Dad) wrth i’r lanw droi flynyddoedd maith yn ôl…

Dilynais y ffordd heibio hen gapel Caersalem – lle y priododd fy rheini ym 1973. Yna ymlaen ar hyd y briffordd tua Bontddu Hall, lle gawson nhw eu brecwast priodas, cyn newid i’w gwisgoedd ‘going away’ (trouser suit swêd glas a blows pussy-bow felen Jaeger i Mam!) a chroesi o Gaergybi i Ddulyn y noson honno i dreulio eu mis mêl. ‘Diwrnod hapusaf fy mywyd’, medde Dad wrtha i, wrth hel atgofion ar ôl colli Mam yn 2014.

Nadreddais ymlaen ar y lôn ar hyd y Fawddach, gan basio mynydd Tyrrau Mawr ger Cadair Idris, a phont Pwll Penmaen islaw. Cofiais dyrchu i hanes trychineb y llong bleser a darodd y bont gan ladd 15 yn 1966, fel ymchwilydd i Radio Cymru yn 2010. A’r rhyfeddod o ddarganfod un a oroesodd y ddamwain (gweinyddes ifanc yng ngwesty George III ar y pryd), a gytunodd i sgwrsio ar raglen Cofio ar Radio Cymru, er nad oedd hi erioed wedi rhannu’r hanes yn gyhoeddus o’r blaen. Cofiais hefyd, tra’n ymchwilio i gyfrol Bwytai Cymru yn 2018, i mi groesi’r bont honno o Bwll Penmaen i Daicynhaeaf, tra’n rhedeg ar hyd Llwybr Mawddach, o Ddolgellau ac yn ôl. Ges i groesi am ddim, gan nad oedd gen i 20 ceiniog ar gyfer y tollborth. Bore da, o be gofia i!

Cyn ymuno â’r A470 ar gylchdro Llanelltyd (a nid nepell o byllau’r hen bont lle nofiais y llynedd) mae Bwyty Mawddach, lleoliad atgof arall hynod felys. Ym mhentre Portmeirion ceir cerflun o’r duw Groegaidd Atlas yn cario’r byd ar ei ysgwydd, ac arno mae cofeb i ‘Haf Hirfelyn Tesog 2013’. I aralleirio Max Boyce, ‘ro’n i yno’ bryd hynny, yng nghwmni fy nheulu, yn arnofio ar hyd y Ddwyryd, yn bwyta hufen iâ eirin mair a blodau’r ysgaw Hufenfa’r Castell, ac yn nofio efo fy chwiorydd ar lan y môr y Bermo. Roedd hi’n chwilboeth yno ym mis Gorffennaf y flwyddyn honno. Fe arhosom yn Nolgellau, ac un noson cawsom swper o flaen Bwyty Mawddach yn yr awyr-agored yn gwylio’r haul yn machlud dros Gadair Idris.

Mwynheais Negroni chwerwfelys, a linguine cranc rhagorol gan y cogydd-berchennog Ifan Dunn, o’i gegin ar fferm y teulu.

Ochr arall i Ddolgellau mae tafarn fwyd y Cross Foxes, lle ges i linguine cranc gwych arall gan y cogydd o’r Bermo, Kyle Wilkinson – a buodd yntau mor garedig â rhannu hanfodion y saig gyda mi.

Nid pob platiad fwyd sy’n ysbrydoli taith feddyliol o’r fath, ond mae na ‘rywbeth yn y dŵr’ ym mro Meirionnydd. Rhyw fyfyrdodau felly sy’n troelli drwy mhen pan af ati i greu Linguine Cranc, gan sawru’r delweddau melys a fu, a chreu atgofion newydd.

Nid cranc o’r Lobster Pot ges i tro ma, ond yn hytrach, derbyniais archeb o stondin Ashton’s o’r farchnad ganlog ar stepen fy nrws, ac roedd y cranc Môr Celtaidd o Gernyw yn ysgubol.

O ddifri, gyfeillion, mae’r rysait yma’n hawdd ac yn gyflym… bydd yn barod ymhen yr amser i ferwi’r linguine, sef 8-9 munud, ac mae’n blasu’n ANHYGOEL!

Linguine Cranc

Cynhwysion

Cig Cranc Brown

Cig Cranc Gwyn

3 Gewin Garlleg män

1 Tsili Coch mân

2 Llwy Fwrdd o Bersli Dail Gwastad

2 Llwy Fwrdd o Olew Olewydd

Halen a Phupur

75g (neu fwy!) yr un o Linguine

Dull

Yn gyntaf, estynwch am sosban a’i lenwi â dŵr. Dewch â’r dŵr i’r berw, gan ychwanegu joch halem, cyn trochi’r asta linguine yn gyfangwbl. Gadewch am hyd at 9 munud, neu pan fydd y linguine yn feddal – ond nid yn rhy feddal; hynny yw, al dente (gyda brathiad).

Tra bod y linguine yn ffrwtian, estynwch am ffrimpan a dechreuwch ffrïo’r garleg a tsili mân ag olew olewydd ar wres cymhedrol, gan droi yn gyson am dri munud. Peidiwch â’u llosgi!

Yna, gostyngwch y gwres ychydig, ac ychwanegwch y cig cranc brown a’r glasied o win gwyn, gan droi â llwy bren i ‘leihau’r’ hylif am 4 munud nes bydd yn saws cyfoethog. Diffoddwch y gwres.

Pan fydd y pasta yn barod, gwaredwch y dŵr wrth osod y linguine mewn gogor. Yna tywalltwch y linguine ar ben saws cranc brown y ffrimpan, a throelli’r gymysgedd yn gyflym.

Ychwanegwch y dail persli a’r cig cranc gwyn, a chymysgu’n dda gyda phinsiad halen a phupur, cyn tywallt y pasta i bowlen. Taenwch â chaws parmesan wedi gratio, os y dymunwch, neu bwytwch fel y mae, a mwynhewch gyda glasied oer o win gwyn. Mama mia, dyna flasus!

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Bwytai Cymru, Cegin Lowri | 1 Sylw

Cegin Lowri; Coctels Dant y Llew

Mae cae mawr y Rhath ar hyn o bryd yn frith o ddant y llew.

Does neb yn cael torri’r gwair, ac felly mae’r ‘chwyn’ yn cael rhwydd hynt i dyfu a denu’r gwenyn a’r ‘cachgi bwm’ i beillio, a chadw’r byd i fynd. Gwelais Cadi, fy nith fach, o bellter wrth fynd am dro, yn chwythu’r paill a chwarae ‘faint o’r gloch yw hi?’.

Wedi i mi goginio â garlleg gwyllt a dalan poethion yr ardal leol , ro’n i’n ysu am flas melysach yr wythnos hon. Ystyriais felly flodau dant y llew…

Ges i andros o hwyl ar weithdy jin botanegol ym Mannau Brycheiniog y llynedd.

Felly, gyda’r ddefod wythnosol ‘coctel nos Wener’ ar y gweill, dyma benderfynu gwneud tro gwahanol ar ‘surop syml’.

Mae cymaint o goctels yn cynnwys siwgwr, neu ‘surop syml’ (hynny yw, siwgwr wedi toddi mewn dŵr berw) – gan gynnwys Margarita yr wythnos ddwetha. Mae’n gynhwysyn handi iawn – yn wir, dwi’n ei greu bob Noswyl Nadolig ar gyfer fy salad ffrwythau – a’r tro ma, dyma ychwanegu cynhwysyn lleol a thymhorol i’r gymysgedd.

Surop Dant y Llew

Dwy Law o Flodau Dant y Llew

Hanner Lemwn

300ml Dŵr

250ml Sigwr

Yn syml, casglwch lond dwy law o flodau dant y llew.

Golchwch y blodau mewn dŵr oer cyn eu gosod mewn sosban â 300ml o ddŵr a hanner lemwn. Dewch â’r dŵr i’r berw, yna diffoddwch y gwres, a gadewch y gymysgedd i stwytho am ddiwrnod.

Yna, rhidyllwch y blodau a’r lemwn o’r gymysgedd, a dychwelwch y dŵr melyn i’r sosban. Ychwanegwch 250ml o siwgwr, a dewch â’r dŵr melys i’r berw.

Pan fydd y siwgwr wedi toddi’n llwyr, gostyngwch y gwres ychydig, gan barhau i fudferwi am 20 munud. Yna diffoddwch y gwres, a gosodwch y surop dant y llew mewn jar (neu jariau) glân. Os ydych yn dymuno i’r surop dewhau, yn debycach i fêl, gadewch y gymysgedd i fudferwi am 10 munud arall. Profwch y gymysgedd; fe ddylai’r surop lynnu at gefn llwy.

Gyda’r surop syml dant y llew yn barod, dyma feddwl am goctels addas a fyddai’n gweddu’r blas melys, gwanwynaidd, fel mêl blodau gwyllt, nid anhebyg i flas blodau’r ysgaw (elderflower) a chwa ysgafn o sitrws lemwn.

Dychmygwch flas medd, neu jin Pollination distylldy Dyfi; dyma flasau ‘blodeuog’ reit fwsglyd mewn ffordd, felly peidiwch â boddi ysgafner dant y llew gyda blasau gwrth-gyferbyniol sy’n llethu neu chystadlu’n ormodol.

Penderfynais ar dri choctel gwahanol a fyddai’n gadael i’r dant y llew ‘ruo’, yn y gobaith na fyddai angen ‘blewyn y ci’ drannoeth!

Twm Collins Dant y Llew

Mae’r clasur jin, ‘Tom Collins’, fel arfer yn cynnwys siwgwr a sudd lemwn, felly dyma gyfnewid y siwgwr am surop dant y llew. Yn yr un modd, gallech chi’n hawdd greu coctel ‘Lemon Drop’ gyda vodka a surop dant y llew.

1 Mesur Jin Sych Llundain

3 Mesur Dŵr Soda

1 Mesur Surop Dant y Llew

Gwasgiad Sudd Lemwn

Rhew

Cyflwynwch 3 ciwb rhew ac 1 mesur Jin sych i wydr, cyn ychwanegu 1 mesur o surop dant y llew, a chymysgu â llwy. Tywalltwch ddŵr soda ar ben y gymysgedd, yna gwasgiad o sudd lemwn i orffen. Addurnwch â blodau Dant y Llew, yna ‘bottoms up’!

‘Hen Ffasiwn’ Dant y Llew

Un o fy hoff goctels i (a Don Draper o Mad Men!) yw’r clasur chwisgi Bourbon sy’n deillio o gyfnod gwaharddiad alcohol yr UDA; yr ‘Old Fashioned’, sydd hefyd yn cynnwys ‘shigwdad’ o ‘bitters’ Angostura, gwasgiad o oren a siwgwr brown. Rhaid dweud i’r syrop dant y llew gymeryd ei le yn ffantastig yn y coctel hwn, gan weddu i’r dim â blas cynnes a charamelaidd y chwisgi Bourbon. Dyma goctel hwyrnos hyfryd i gynhesu’r galon cyn dweud ‘Nos Da’.

2 Fesur Chwisgi Bourbon

1 Mesur Dŵr

1 Mesur Surop Dant y Llew

Shigwdad Da o ‘Bitters’ Angostura

Cwrlen Croen Lemwn

Rhew

Estynwch wydr chwisgi, a thywalltwch fesur o’r surop dant y llew, yna’r ddau fesur chwisgi Bourbon, a chymysgwch yn dda gyda llwy. Ychwanegwch un mesur o ddŵr ynghyd â shigwdad da (hynny yw, rhyw 5-6 ysgwydiad cyflym) o ‘Bitters’ Angostura. Ychwanegch y rhew, a’r cwrlen croen lemwn (wedi’i ‘blicio’ fel croen tatws), a sawrwch yr Hen Ffasiwn Dant y Llew tra’n swatio dan flanced, neu o flaen tanllwyth o dân!

‘Fizz’ Dant y Llew

Mae na gymaint o flasau a gyflwynir i win gwyn pefriog, o’r Bellini (sudd eirin gwlanog a Prosecco) i Kir Royale (liqueur cyrains duon mewn Champagne), neu’r Champagne Cocktail clasurol (sy’n cynnwys brandi, ‘bitters’ Angostura a cheirios Marashino). Tra’n crwydro yn Sir Fynwy ym mis Medi y llynedd, ges i Prosecco Blodau’r Ysgaw (Elderflower) bendigedig yn nhafarn y Bell at Skenfrith, felly dyma addasu hynny i gynnwys surop Dant y Llew.

1 Glasied o Prosecco

1 Mesur Surop Dant y Llew

Estynwch eich hoff wydr, neu coupe, Champagne, a thywalltwch fesur o’r surop Dant y Llew iddo, ac addurnwch â blodyn dant y llew. Agorwch potel o Prosecco (neu fe wnaiff un bychan y tro!), a’i dywallt i’r gwydr. Cymysgwch, a sawrwch y swigod dant y llew!

Blewyn y Llew

Yn ogystal â chyfrannu at goctels, daw’r surop yn achubiaeth drannoeth i leddfu’r cur pen OS fuoch mor ffôl â chael gormod o lawer o hwyl. Fe wnaiff y siwgwr yn bendant helpu i dawelu’r boen…

Paned o De

Tost

Surop Dant y Llew

Digon o ddŵr, paracetemol, paned o de a surop ar dost. Yna syth nol i’r gwely am awren o gwsg, a dwi’n addo, byddch fel y boi.

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri, Tafarn/ Bar | Rhowch sylw

Cegin Lowri: Salad Caesar Cookie

Ers cychwyn y ‘Lockdown’ dwi di dod i ddibynnu ar fy ngawl blasus tomato a phupur rhost a garlleg gwyllt i ginio. Mae’n gwneud newid o’r omlets ro’n i arfer yn eu sglaffio tra’n gweithio ar fy liwt fy hun o nghartre. Ond, a hithe’n fis Mai, a thymor yr Haf ar y gorwel, ges i fy ysbrydoli i greu un o fy hoff saladau.

A dweud y gwir, rhaid diolch i un o nghymdogion, Samuel o Fadrid, adawodd focs llawn bwyd i’w rannu ymysg preswylwyr tri fflat ein tŷ teras. Mae yntau yn gogydd ym mwyty Viva Brasil, sydd ar hyn o bryd methu gweithio oherwydd y feiriws – diolch byth, mae e’n dal i derbyn cyflog. Wrth i minnau goginio yn y gegin gyda’r ffenest ar agor, dwi’n aml yn arogli ei fareciw ef a’i wraig Estela o’u gardd islaw. Rhyngthom ni mae actor ifanc sy’n gerddor dawnus, a rhwng y ddwy fflat mae sain piano a gitâr yn llenwi’r tŷ â seiniau llawen, ymlaciol.

Derbyniodd Samuel y bocs bwyd o’i eglwys ef, ond mynnodd rannu’r rhan fwyaf o’r cynhwysion â phobl digartref. Mynnodd hefyd mod i’n dewis o bethynnag oedd yn weddill, felly ges i fetys, leims – a bagiad o Letus.

Pan welais i’r letus Romaine hwnnw, yr oedd ei ddyddiad ‘cau’ yn prysur neshau, aeth fy meddwl i’n syth i Efrog Newydd, a fy hoff salad Cesar, llawn blas. Caiff y saig ei gysylltu’n aml â set y ‘ladies who lunch’ a dwi wedi mwynhau sawl un dros ginio yn hel clecs gyda ffrindiau gan rannu potel o win. Mae’n ginio ysgafn amlhaenog sy’n gyfuniad o flasau cyfoethog sydd, ar y naill llaw, yn sawrus ac, ar y llall, yn ffres – ac mae’n berffaith ar ganol diwrnod llawn gwaith.

Fy ffefryn oedd salad y Boathouse yn Central Park gyda fy chwiorydd, a glasied o Sauvignon Blanc. Er cof am y profiad hwnnw, creais fy salad Cesar fy hun sy’n cynnwys hanfodion y clasur New Yorkaidd, ond yn fy null di-ffwdan fy hun. Mae’n hawdd i’w baratoi, ac fel y rhan fwyaf o fy ryseitiau, roedd y cynhwysion eisioes yn yr oergell a’r cwpwrdd cegin.

Salad Caesar Cookie

Cynhwysion

Bagiad o Letus Romaine wedi’i ddarnio

Tafell o Fara Surdoes

Ŵy wedi’i botsio

2 Llwy Fwrdd o gaws Parmesan wedi’i gratio

4 Brwyniad (Anchovy) tun, wedi’i ddarnio,

Olew Olewydd

Halen a Phupur

Opsiynol: Brest Cyw Iâr wedi’i rostio

Dull

Yn gyntaf, torrwch y bara yn giwbiau 1 cm sgwâr, a’u gosod ar silff bobi yn y popty (ar wres 180 gradd Selsiws) i’w tostio am 10 munud.

Sicrhewch nad ydynt yn llosgi, na chwaith mor galed nes eu bod yn torri filling yn eich dannedd!

Opsiynol: Mae’r salad yn ddigon blasus heb gig, yn fy marn i, ond os hoffech chi ychwanegu cyw iâr ato hefyd, yna rhostiwch frest cyw iâr yn y popty gyda halen a phupur ac olew olewydd ar wres 180 gradd Selsiws am 45 munud. Yna torrwch y cyw iâr yn ddarnau.

Tra fo’r ciwbiau bara wedi’u tostio yn ychwanegu gwead crenshlyd at y salad, mae’r brwyniaid (anchovies) yn ychwanegu chwa sawrus, a hallt – torrwch 4 brwyniad o dun yn fân. Os nad ydych yn dymuno eu cynnwys, yna taenwch binsiad o halen y môr dros y salad yn lle.

Potsiwch ŵy mewn sosban llond dŵr berw, gydag 1 llond llwy fwrdd o finegr (sy’n helpu i’r wŷ gadw’i siâp yn y dŵr) am 3 munud. Yna tynnwch yr ŵy o’r dŵr yn ofalus gyda llwy fawr.

Estynwch powlen fawr, a cyfunwch y dail letus, ciwbiau bara, brwyniaid a darnau cyw iâr os y dymunwch, pupur a chaws Parmesan, joch da o olew olewydd, yna cyflwynwch yr ŵy di’i botsio ar ei ben. Mwynhewch!

Yr unig beth fyddai’n gwneud y salad yn fwy perffaith yw cwmni cyfeillion da a photel o win gwyn! Tan y tro nesa, ffrindiau xxx

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri | Rhowch sylw

Cegin Lowri: Pei’r Bwthyn

P’run ai’n noson rewllyd o Ragfyr, neu’n Sadwrn braf ganol Gwanwyn, mae na wastad le i hen ffefryn ar y fwydlen sy’n cynnig coflaid fawr gysurlon. Mae hynny’n fwy gwir nag erioed ar hyn o bryd wrth i’r cyfnod o encilio ymestyn. Ac mewn syfyllfa swreal o ‘unknown unknowns’ mae na bleser mewn clasur cyfarwydd.

Un o’r seigiau arbennig hynny i mi yw Pei’r Bwthyn (Cottage Pie) – does dim ffordd y gallech chi fethu a dweud y gwir. Ac mewn termau sylfaenol, mae’n cynnig tatws, cig a moron mor feddal nes cystadlu â bwyd babi!

Digon gwir, gallech brynu pei parod o archfarchnad, ond pa hwyl, mewn difri calon, fyddai hynny? Dyma un o’r seigiau hynny, wrth ei baratoi, sy’n llenwi’r tŷ â phêrarogleuon. Mae’n werth buddsoddi’ch amser mewn saig sy’n llawn atgofion, sy’n plethu’r gorffennol, presennol a’r dyfodol ynghyd.

Pei’r Bwthyn

Cynhwysion

500g o Friwgig (Mins) Eidion

2 Llwy Fwrdd o Olew Olewydd

1 Nionyn Mawr wedi’i dorri’n fân

4 Gewin Garlleg wedi’u torri’n fân

2 Foronen wedi’u torri’n fân

1 Llwy Fwrdd o goesynnau Persli

2 Llwy Fwrdd o ddail Persli

1 Ciwb Isgell (Stoc) Cyw Iâr mewn 300ml o Ddŵr Berw

1 Llwy Fwrdd o Marmite neu Bovril

1 Glasied o Win Coch Ffrwythog

1 Llwy Fwrdd o Bâst Tomato

3 Llwy Fwrdd o Sudd Swydd Caerwrangon (Worcestershire Sauce)

Halen a Phupur

1.2.kg o Hen Datws

Glasied Bach o Laeth

1 Melynwy

1 Llwy Fwrdd o Fenyn Hallt

1 Gewin Garlleg wedi’i gratio

Dull

Yn gyntaf, ffriwch y briwgig eidion ar wres cymhedrol am 10 munud, mewn desgyl caserôl. Yna, ychwanegwch y nionyn, garlleg, coesynnau persli a morn mân, a pharhewch i ffrïo gan droi yn gyson am 10 munud arall.

Yna, ychwanegwch yr isgell cyw iâr, y Marmite / Bovril, pâst tomato, gwin coch, dail persli a halen a phupur. Gosodwch y caead ar y ddesgyl caserôl a gadewch i ffrwtian ar wres cymhedrol gan adael i’r gymysgedd ‘leihau’ am hanner awr.

Yn y cyfamser, pliciwch y tatws, a torrwch nhw’n fân cyn eu gosod mewn sosban llawn dŵr. Ychwanegwch binsiad da o halen i’r dŵr, a gadewch i ferwi am hyd at 15 munud. Byddwch yn ofalus nad yw’r tatws yn toddi; fe ddylent fod yn feddal, nid yn edrych fel cawl! Profwch gyda chyllell i sicrhau.

Cynheswch y popty i 180 gradd selsiws.

Bydd cymysgedd y cig wedi ‘lleihau’ yn y cyfamser, gan droi’n saws mwy trwchus, ffrwythog a chyfoethog. Profwch i flasu gyda llwy, ac – os oes angen – ychwanegwch binsiad arall o bupur neu ddropyn o win.

Nol at y tatws; gwaredwch y dŵr o’r sosban mewn gogor. Yna dychwelwch y tatws i’r sosban gan ychwanegu’r menyn, melynwy ac ychydig o’r llaeth. Gyda stwnshwr, neu fforc, cyfunwch y cynhwysion yn dda tan y bydd y tatws yn llyfn a hufennog – heb lympiau! Ychwanegwch ragor o’r llaeth (os oes angen), pinsiad o halen a phupur a gewin garlleg wedi’i gratio, os y dymunwch.

Tywalltwch y cymysgedd cig i ddesgyl bobi, yna’r tatws stwnsh ar ei ben. Defnyddiwch fforc i ledaenu’r tatws stwnsh dros gymysgedd y cig.

Gosodwch yn y popty am hanner awr, tan bydd y tatws stwnsh yn euraidd a saws y cig yn ffrwtian islaw.

Dylai’r pei fod yn ddigon i hyd at 4 person, neu gallwch rewi neu gadw’r sbarion yn yr oergell am ddiwrnod neu ddau. Mwynhewch gyda llysiau gwyrdd, a glasied o win coch, a cofiwch – bydd popeth yn iawn.

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri | Rhowch sylw

Cegin Lowri: Margarita

 

Mae nos Wener wastad yn uchafbwynt yn ystod yr wythnos, ond yn arbennig nawr yng nghyfnod o encilio y ‘lockdown’. Mae nos Wener yn linell derfyn ar ddiwedd yr ‘wythnos waith’, sydd o gymorth wrth addasu i ac ymlacio ar gyfer y penwythnos. Un ffordd draddodiadol o dathlu nos Wener oedd cwrdd â ffrindiau am ddrincs ar ôl gwaith. Erbyn hyn, mae galwadau fideo Houseparty, Facetime, Zoom a What’s App wedi ennill eu tir fel dolen gyswllt handi iawn rhwng ffrindiau. Ac ar  nos Wener, mae’n braf mwynhau coctel  wrth ‘ddal-fyny’ efo cyfeillion, neu cyn paratoi am swper.

Yn bersonol, mae fy nefod ‘Quarantini Time’ i yn cychwyn toc ar ol 6 o’r gloch ar nos Wener. Dwi’n troi BBC Radio Cymru mlaen a gwrando ar raglen Jazz gan Tomos Williams sy’n cynnig cefnlen o seiniau ‘parti’ amryliw. Dros yr wythnosau d’wetha dwi ‘di mwynhau cymysgu Fflamingo Pinc a Caipirinha tra’n gwrando ar gerddorfa Duke Ellington a Gwilym Simcock a’i fand. Ond neithiwr, a hithe’n braf a phentwr o leims ffres yn y gegin, dim ond un coctel oedd ar fy meddwl – y Frenhines o Fecsico, Margarita.

Dwi’n mwynhau sawru Tequila – neu ei gefnder myglyd Mezcal – yn araf dros rew, fel chwisgi da. Mae’r gwiriodyn cryf deillio o ddail pigog y planhigyn Agave, sy’n ffynnu yn anialdir Mecsico. Ond does dim angen mynd i wario ar Tequila ‘drud’  ar gyfer ei gymysgu mewn coctel.  A dweud y gwir, y blas leim ffres ddylai serennu, yn ddelfrydol dan awyr las!

Mae gen i atgofion melys o fwynhau Margaritas chwerwfelys dros y blynyddoedd, fel arfer yng Nghaliffornia, lle ma pobol yn cwyno ei bod hi’n oer os yw hi’n 72 gradd Fahrenheit! Ges i Blood Orange Margarita wnaeth chwalu mhen (mewn ffordd dda)  yn Santa Monica, a Tamarind Margarita bendigedig yn Berkeley tra’n aros i swpera yn Chez Panisse. Ac roedd y Mezcal Margarita mewn bar o’r enw Hops ‘n Hominy yn San Francisco ymysg y gorau i mi eu blasu erioed.

Ond y fersiwn wreiddiol sydd oruchaf; yn syml ac effeithiol, mae fel chwistrelliad o heulwen yn syth i’ch gwaed. Peidiwch a thorri corneli wrth brynu sudd leim artiffisial neu ‘cymysgydd’ megis Triple Sec – ar ddiwedd wythnos faith, da chi’n haeddu gwell na ‘na!

Margarita

Cynhwysion

2 fesur (maint ecob yw un ‘mesur’) o Tequila Euraidd

2 llwy fwrdd o Sudd Leim Ffres

1 Llwy Fwrdd o Surop Syml (rysait isod)

2 Llwy Fwrdd o Ddŵr Oer

1 Cymysgydd Coctel (Cocktail Shaker)

Rhew

Dull

Yn gyntaf, estynwch sosban i greu syrop syml;  cyfunwch lond cwpan o ddwr a’r un faint o siwgwr, gan ferwi’r gymysgedd ar wres cymhedrol tan fydd y siwgwr wedi toddi’n llwyr. Mae’r cam hwn yn cymeryd llai na phum munud, a gallwch gadw’r surop mewn potel yn yr oergell am hyd at fis.

Gwnewch yn siwr fod rhaglen Jazz gan Tomos Williams ar BBC Radio Cymru ymlaen, neu gwrandewch nol ar app Sounds.

Yna, torrwch a gwasgwch hyd at ddeg leim ffres (neu lawer mwy ar gyfer parti!), a gosodwch y sudd mewn jar neu potel.

Estynwch eich cymysgydd coctel, a’i lenwi at ei hanner a rhew. Byddwch yn barod i sianelu Bryan Brown a Tom Cruise yn y ffilm Cocktail, os y dymunwch.

Tywalltwch 2 fesur o Tequila euraidd, 2 llwy fwrdd o sudd leim, 2 llwy fwrdd o ddŵr oer, ac 1 llwy fwrdd o’r syrop syml. Gosodwch y caead ymlaen, a cymysgwch am funud da. Sicrhewch bod y caead ymlaen yn dynn, neu fydd na gyflafan!

Tywalltwch yr hylif i’ch hoff wydr, a gosodwch sleisen o leim wedi’i dorri ar wefus  y gwydr. Gosodwch eich sbectols haul mlaen, a trowch y radio’n uwch a mwynhewch eich Margarita gyda bach o bop!

Dim o’r nonsens halen i mi, sy’ jyst yn fy atgoffa o’r ddefod ‘shots last orders’ yng Nghlwb Ifor Bach. Ond os ydych chi’n dymuno ychwanegu halen at eich Margerita, dilynwch y cynghorion hyn; cyn tywallt yr hylif o’r cymysgydd taenwch sudd leim o amgylch wefus eich gwydr. Trowch eich gwydr ben i waered. a’i osod mewn plât llawn halen y môr.  Pob Lwc!

Un tip olaf; os oes ganddoch gynlluniau o gwbl bore Sadwrn (Zoom Bwtcamp, er enghraifft!!); glynnwch at y ddeddf 2 Margarita, max! Newch chi ddiolch i mi drannoeth. A iechyd da!

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri, Tafarn/ Bar | Rhowch sylw

Cegin Lowri: Omlet Cennin a Garlleg Gwyllt

Tra’n loncian o gwmpas ardal Parc y Rhath, dwi’n aml yn pigo llond llaw o ddail garlleg gwyllt. Mae nhw bellach yn eu blodau, sy’n arwydd nad oes llawer mwy o’u tymor ar ôl. Os fyddwn ni’n lwcus, byddan nhw dal yma ym Mehefin, felly gwell dechrau cynllunio am sut i’w cadw…

Yn y cyfamser, ar brynhawn dydd Gwener, ges i fy ysbrydoli ganddynt am ginio ysgafn…

Fel un sy’n gweithio o adre ar fy liwt fy hun ers bron wyth mlynedd, rhaid dweud, dwi’n caru omlet i ginio. Mae’n saig ysgafn, ond llawn blas ac egni protîn i nhanio ar gyfer gwaith y prynhawn. Ond ers cychwyn y ‘lockdown’ dwi mond wedi cael un – roedd yn berffaith, llawn blasau ysgafn a thymhorol, felly dyma fynd ati i’w ailgreu.

A hithe’n b’nawn Gwener, wedi wythnos faith, ystyriais eiriau un o fy hoff awduron bwyd, Elizabeth David yn 1984…

We are not considering the great occasion menu but the almost primitive and elemental meal evoked by the words; ‘Let’s just have an omlette and a glass of wine’.’

Omlet Cennin a Garlleg Gwyllt

Cynhwysion

2 Ŵy

2 Gewin Garlleg mân

I Niinyn Bach wedi’i dorri’n fän

2 fodfedd o Gennin wedi’i dorri’n denau

Llwy Fwrdd o Gaws (eich dewis) wedi gratio

4 deilen Garlleg Gwyllt

Opsiynol: Tsili Gwyrdd wedi’i dorri’n fân

Halen a Phupur

Llwy Fwrdd o Fenyn neu Olew Olewydd

Dull

Tywalltwch werth llwy fwrdd o Olew Olewydd neu fenyn mewn ffrimpan, ar dymheredd cymhedrol. Ffrïwch y nionyn a’r garlleg tan byddant yn feddal, yna ar ôl 7 munud, ychwanegwch y cennin (a’r tsili gwyrdd os ydych yn dymuno), a parhewch i droi tra’n ffrïo.

Yn y cyfamser, cymysgwch dau ŵy mawr â fforc yn gyflym mewn powlen, cyn eu tywallt dros y gymysgedd yn y ffrimpan. Taenwch halen a phupur dros y gymysgedd, a’r caws wedi’i gratio (Gran Padano sydd yma) a’r dail garlleg gwyllt.

Gadewch i’r omlet ffrïo am 4 munud ar dymheredd ychydig is na chanolig, tan na fydd cymysgedd yr ŵy yn wlyb mwyach. Peidiwch â’i adael i losgi!

‘Teimlwch’ eich ffordd o dan yr omlet yn ofalus gyda llwy bren, i sicrhau nad ydyw wedi llosgi ac er mwyn ei ‘ryddhau’ o’r ffrimpan. Plygwch yr omlet yn ei hanner wrth ei lithro ar blât ac – er cof am eiriau call Elizabeth David – mwynhewch gyda glasied o win gwyn!

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri | Rhowch sylw

Cegin Lowri: Amen Ramen

Os da chi’n chwilio am rysait hawdd, llawn blas ar nos Lun, chewch chi ddim llawer haws na hyn. Nes i fyw arno, fwy neu lai, ar hyd Ionawr a mis Chwefror, ac mae’r blas yn llenwi’r galon ynghyd â’r bol! Mae’r cynhwysion i’w canfod yn eich archfarchnad lleol, os nad i gyd yn eich cwpwrdd, ac mae’r pris yn hynod atyniadol, tua £1.50 y powlen – mae’n nes at ddecpunt am fersiwn têc awê! Mae hefyd yn cynnig chwa trawiadol o Umami, blas amheuthun a sawrus dros ben.

Amen Ramen

Cynhwysion

Brest Cyw Iâr

Ŵy di’i ferwi’n galed

2 Giwb Isgell (Stoc) Cyw Iâr mewn 700ml o ddŵr berw

300ml Saws Soy

200ml Dŵr Berw

Llond llaw o Ddail a Choesynnau Coriander

2 Gewin Garlleg mân

1 Darn Sinsir (maint bawd) mân

Tsili (Coch neu Wyrdd) wedi’i dorri’n fân

1 Llwy De a Hanner o bowdwr 5 Perlysieuyn Tseineaidd (Chinese Five Spice)

1 ‘Seren’ Star Anise

Opsiynol: Rhinflas Umami Yr Ardd Fadarch (cwmni Cynan a June Jones)

1 Llwy Fwrdd o Siwgwr

Paced o Nŵdls Parod

Dull

Yn gyntaf, rhostiwch frest cyw iâr mewn popty am 50 munud ar 180 gradd Selsiws, wedi’i daenu â hanner llwy de o berlysiau ‘Chinese 5 Spice’, Creision Tsili neu Rinflas Umami (Yr Ardd Fadarch). Pan fydd yn barod, gosodwch y brest cyw iâr ar blât i’r neilltu.

Trowch yr hob ymlaen ar wres cymhedrol, ac estynwch ddesgyl caserôl. Iddo, cyflwynwch yr isgell cyw iâr, saws Soy, dŵr berw, sinsir, garlleg, tsili a choesynnau coriander mân, a llond llaw o ddail coriander. Ychwanegwch hefyd y seren Star Anise, llwy de o ‘Chinese 5 Spice’, a dewch â’r gymysgedd i’r berw. Wedi iddo ddod i’r berw, trowch y gwres i lawr, gan adael iddo fudferwi am 20 munud, cyn diffodd y gwres.

Mae’n debyg y bydd y gymysgedd yn gymharol hallt. Os na fydd hynny at eich dant, ychwanegwch 100-200ml arall o ddŵr berw a cyflwynwch hanner, i lond, llwy fwrdd o siwgwr tan y bydd at eich dant.

Os oes gyda chi amser, gadewch i flasau’r gymysgedd stwytho am rai oriau, ond gallwch hefyd symud i’r cam nesaf yn syth os ydych chi ar lwgu!

Estynwch am sosban, a berwch ŵy yn galed mewn dŵr berw am hyd at 8-10 munud.

Yn y cyfamser, estynwch baced o nŵdls parod (rhai trwchus Udon yw fy ffefrynnau), a trowch y gymysgedd ymlaen unwaith eto ar wres cymhedrol. Pan fydd y ‘cawl’ yn ffrwtian, cyflwynwch y nŵdls i’r gymysgedd gan ferwi’r cyfan an 2 funud.

Tynnwch y nŵdls o’r gymysgedd gyda phâr o ‘tongs’ a’u gosod mewn petwr mewn powlen maint canolig, cyn taenu llwyaid mawr hael o’r ‘cawl’ ar eu pen. Yna, addurnwch â hanner ŵy, dail coriander mân a darnau’r brest cyw iâr wedi’i dorri. Bwytwch y cyfan â phâr o chopsticks, a llwy ar gyfer y ‘saws’.

O. N. Peidiwch âg anghofio gwisgo napcyn!

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri | Rhowch sylw

Cegin Lowri: Spag Bol Mam

 

Ganol mis Ebrill, aeth hashnod Twitter yn ‘feiral’, wrth i filiynau o bobol rannu lluniau ohonyn nhw’u hunain yn ifanc, gyda’r geiriau #meattwenty #ugainoed. Pwy all feio pawb ‘dan glo’ yn eu cartrefi am fynd i hela hen luniau o gyfnod, i nifer ohonom, cyn google a ffonau symudol, ac – yn bendant – y cyfryngau cymdeithasol. Ar ôl cwpwl o ddyddiau, trois i at fy hen albymau lluniau, oedd yn orlawn o luniau coleg, yn Aberystwyth. Roedd wastad Kodak ‘disposable’ yn fy mag ar noson allan, rhag peri niwed i fy nghamera Canon ffyddlon.

Dewisais gwpwl o luniau i rannu ar Instagram, ac un ffefryn mawr ar Twitter . Fel y gwelwch chi, ro’n i’n denau fel styllen… o ie, ac yn ‘brunette’! Ges i gymaint o fwynhad yn pori dros y lluniau gyda ffrindiau annwyl – dim un ‘hunlun’ yn eu plith, ‘mond cofnodion hwyliog o anturiaethau gwallgof. Dwi’n cofio chwerthin trwy gydol y flwyddyn honno, ac eto ro’n i’n llawn ansicrwyddau, ac mae gwylio cyfres ysgubol Normal People (BBC Three) wedi tanlinellu hynny! Dyma fi’n dechre meddwl beth fyddai fy nghygor i rywun sy’n 20 oed nawr..?

Wel fy mhrif ddarn o gyngor fyddai; peidiwch a gwrando ar neb dros eu deugain! Ond hefyd, peidiwch a gwastraffu’ch amser yn pryderu am beth mae eraill yn ei feddwl ohonoch, achos ma nhw’n rhy brysur yn poeni amdanyn nhw’u hunain. ‘Cofia pwy wyt ti’, fel ddwedodd ffrind da i mi. Byddwch yn arwr neu arwres eich stori fawr chi a dangoswch barch mawr atoch chi’ch hun. Does dim angen rhywun arall arnoch i’ch ‘gwneud yn gyflawn’, a pheidiwch a theimlo dan bwysau i ‘achub’ neb arall. A pan mae rhywun yn dangos i chi’n gynnar pwy ydynt, coeliwch nhw – er gwell neu er gwaeth. Hefyd, i ddyfynnu’r awdures Norah Ephron, gwisgwch bikinis DRWY’R AMSER. Ac i ddyfynnu Baz Luhrmann, peidiwch anghofio’r eli haul.

Dwi’n caru’r llun olaf hollol random o fi a Mam yn ‘Speedy Snaps’ – un llun ar ôl yn y ffilm, ‘say cheese!’. Bu farw fy Mam bron i chwe mlynedd yn ôl erbyn hyn, ac alla i ddim pwysleisio faint o falm yw cipluniau o’r fath o eiliadau hapus iawn o’n bywyd efo’n gilydd.

Yr un pleser a gaf wrth ailgreu ryseitiau Mam, sydd gen i ar gof a chadw. Bwyd cysur yw’r rhan fwyaf o’r ryseitiau hyfryd hyn, ac mae ailgreu’r blasau a’r arogleuon yn ei hatgyfodi dros dro, ac yn ei gwahodd i rannu’r wledd.

Dyma rysait sy’n berffaith ar gyfer nos Sadwrn, ac sy’n mynnu potel o win coch ar y bwrdd. Peidied neb â chysylltu i fynnu nad yw pobol Bologna mewn gwirionedd yn hwyta ‘Spaghetti Bolognese’. Dwi’n malio dim, dyma oedd ‘Spag Bol Mam’ (efo cwpwl o esblygiadau, doedd hi ddim yn mawr un am tsili) – ac mae’r blas yn hollol wych.

Spaghetti Bolognese Mam

500g o Friwgig (Mins) Cig Eidion

30g o Pancetta neu 3 darn Cig Moch (bacwn) wedi eu torri’n fân

2 Llwy Fwrdd o Olew Olewydd

1 Nionyn mawr

6 Gewin Garlleg

1 Moronen wedi’i Gratio

1 Tun Tomatos wedi’u Torri

1 Llwy Fwrdd o Bâst Tomato (Tomato Paste)

1 Ciwb Isgell (Stoc) Cig Eidion mewn 300ml o Ddŵr Berw

1 Llwy De o Oregano Sych

Llwy Fwrdd o Saws Swydd Caerwrangon (Worcestershire Sauce)

Opsiynol; 1 Tsili Coch NEU Hanner Llwy De o Greision Tsili (Chilli Flakes)

1/3 Potel o Win Coch Ffrwythog

75g o Sbageti

Llwy Fwrdd o Gaws Parmesan wedi’i Gratio

Llwy Fwrdd o Ddail Persli (Dail Gwastad) Ffres

Dull

Yn gyntaf, ffrïwch y pancetta neu 3 darn bacwn wedi’u torri mewn 2 llwy fwrdd o olew olewydd, mewn desgyl caserôl ar dymheredd cymhedrol. Ar ôl i’r bacwn frownio ymhen pum munud, tynnwch y cig o’r olew, a’i osod i’r neilltu mewn powlen.

Yna, ffriwch 500g o friwgig eidion yn olew y bacwn / cig moch  am ddeg munud ar dymheredd cymhedrol, gan droi yn gyson â llwy bren nes bod y cig yn dechrau brownio.

Torrwch y nionyn a’r garlleg yn fân a gratiwch y foronen, a’u hychwanegu i’r gymysgedd. Parhewch i droi’r gymysgedd tra’n ffrïo am 10 munud.

Nawr, am yr hwyl! Ychwanegwch y cig moch a ffrïwyd eisoes, cynnwys y tun tomatos, y stoc cig eidion mewn dŵr berw, y saws Swydd Caerwrangon (neu Lea & Perrins i mi!) a gwydr mawr o win coch. Ar ben hynny, ychywanegwch llwy fwrdd o bâst tomato, llwy de o oregano sych (neu berlysiau eich dewis, brenhinlys / basil neu berlysiau cymysg), pinsiad da o halen a phupur, ac OS y dymunwch bach o gic, y creision tsili NEU tsili coch wedi’i dorri’n fân. Gadewch y gymysgedd i ffrwtian am 20 munud, gyda’r caead ymlaen ar wres cymhedrol, i adael i’r holl flasau stwytho, ac i’r saws ‘leihau’ ychydig.

Ymhen 20 munud, blaswch. Beth sydd ar goll? Gwrandewch ar eich greddf…

  • Bach yn blaen? Pinsiad arall o halen a phupur, ac oregano, ac ysgwydiad arall o Lea & Perrins.
  • Bach yn hallt? Sgwaryn o siocled, neu llwy de o siwgwr.
  • Dim digon o halen? Beth am ychwanegu brwyniad (anchovy) wedi’i dorri’n fân, neu hanner llwy de o Marmite neu Bovril

Yna ychwanegwch lasied arall o win coch. Gadewch y gymysgedd i ffrwtian am awr ar dymheredd cymhedrol. A cerwch i gael bath, i ymlacio!

Wrth i’r Bolognese neshau at fod yn barod, estynwch y sbageti. Pawb yn gwbod sut mae berwi sbageti? 75g (neu fwy!) yr un o spaghetti mewn sosban o ddŵr berw, gyda phinsiad o halen neu joch o olew olewydd. Berwch y pasta am hyd at 10 munud tan yn ‘al dente’ (blaswch – dylai fod yn feddal ond dal ‘â brathiad’).

Tywalltwch y sbageti i fewn i gogor, cyn ei osod ar blât neu bowlen lydan, cyn ychwanegu llwyaid hael o’r Bolognese am ei ben. Taenwch faint bynnag o bersli a chaws Parmesan ag y dymunwch, a mwynhewch y wledd â glasied o win coch!

 

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri | Rhowch sylw

Cegin Lowri: Pesto Garlleg Gwych

Wedi llwyddiant mawr y Pesto Danadl Poethion, es ati i greu Pesto Garlleg Gwyllt – neu Garlleg Gwych fel dwi bellach yn ei ddisgrifio! Ac OMB, sôn am obsesiwn newydd sbon – dwi di bwyta llwyth o hwn ers i mi fynd ati i’w greu  ddiwedd mis Mawrth. Mae’n ffantastic wedi’i daenu ar ddarn o dost surdoes, gyda chawl, neu sbageti am swper sydyn.  Mae hyd yn oed fy nhad wedi cymeryd ato, ac wedi’i fwynhau wedi’i daenu ar bei corned beef fy chwaer!

Allai’m credu na sylwais arno’n trigo o dan fy nhrwyn tan nawr – mae o’n tyfu mewn cymaint o gilfachau ar hyd nentydd fy milltir sgwâr. Ond mae hynny’n adlewyrchu lawer am gyfnod y Coronafeirws, sydd yn ein gorfodi ni gyd i graffu arnom ni’n hunain a’n lle mewn bywyd –  yn drosiadol ac yn ddaearyddol.

Un peth newydd dwi di cychwyn ydy  ffilmio fideos bach ar gyfer fy nithod a phlant fy nghyfaill gyda fy hen deganau i a fy chwiorydd yn adrodd chwedlau Cymru!

Yn yr un ysbryd hwnnw,  gobeithio wnewch chi ganiatau i mi wneud cymhariaeth â Sesame Street, i geisio disgrifio’r prif wahaniaeth rhwng y ddau besto gwahanol.

Fel y gwelwch o’r llun cyntaf (uchod), tra y dylai lliw’r pesto danadl poethion efelychu Oscar The Grouch, fe ddylai’r pesto garlleg gwyllt eich atgoffa o Kermit the Frog!

Cynhwysion

Llond llaw o Garlleg Gwyllt

2 Lwy Fwrdd o Gnau Pîn

2 Lwy Fwrdd o Gaws Caled Eidalaidd (e.e. Parmesan neu Gran Padano)

Hanner Llwy De o Sudd Lemwn

Pinsiad o Bupur Du

Dull

Cynheswch ffrimpan, heb olew, ar wres cymhedrol, ac ewch ati i dostio’r cnau pin am  10 munud. Trowch y cnau yn gyson, er mwyn iddynt droi’n lliw euraidd – nid llosgi.

Yn y cyfamser, torrwch y garlleg gwyllt yn fân, ac estynnwch beiriant cymysgu, neu (yn fy achos i) bestl a mortar. Pwniwch, neu bastynwch, y dail garlleg gwyllt am 5 munud, nes bod y deiliach yn cynhyrchu suddoedd gwyrddion.

Yna, ychwanegwch y cnau pîn wedi’u tostio i’r gymysgedd, gan bastynnu’r rheiny hefyd (ynghyd â’r dail) nes y bydd y cyfuniad yn efelychu pâst.

Gratiwch gwerth 2 llwy fwrdd o  gaws caled Eidalaidd, ac ychwanegwch at y gymysgedd yn y pestl a mortar. Gwasgwch lemwn yn gyflym drosto, ac ychwanegwch binsiad o bupur du, cyn cymysgu’r cyfan  yn drwyadl am y tro olaf, cyn gosod y gymysgedd mewn jar glân.

Storiwch yn yr oergell am hyd at fis, ond byddwch yn barod i fforio rhagor o’r garlleg gwych – bydd wedi diflannu mewn chwinciad, coeliwch chi fi, ac mae’r Gwnawyn (tymor y deiliach) yn prysur wibio heibio!

 

Cyhoeddwyd yn Bwyd, Cegin Lowri | Rhowch sylw