Adolygiad Ffilm: Star Wars – The Last Jedi (12)

Adolygiad Star Wars The Last Jedi Review

Rrrrreit te bobol, byddwch yn barod am rant; mae’r Star Wars newydd yn bentwr o pants. Classic ail ffilm mewn trioleg, mae’n LOT rhy hir, a di’r stori ddim yn symud y saga yn ei blaen O GWBL. Tra roedd y ffilm gyntaf yn gynnes, llawn hwyl di-ben-draw  ac yn driw i ysbryd y drioleg wreiddiol, mae’r ail yn llawn filler, ac yn Empire redux. Nes i syrthio i gysgu ar ei chanol, ac ro’n i’n gutted i ddeffro.

Helo?? Sut goblyn nes i syrthio i gysgu i ffilm llawn seiniau ‘piw piw piw!’, mewn cyfres gyfan ohonynt yr ydw i’n dotio atynt ers yn ferch fach? A ffilm , gyda llaw, sy’n ddilyniant i ail-wampiad y dyfarnais BUM cookie iddi ddwy flynedd yn ol???

Ohhh, mor drwm-galon yr ydw i heno, wedi gwylio’r ffilm hon, mod i wir ddim yn gallu bod yn arsed i sgwennu gormod amdano. Ond er tegwch i chwi ddarllenwyr hoff sy’n disgwyl beriniadaeth deg, fe aberthaf awren i fynd i fanylder. A does dim ffordd y galla i osgoi sbwylwyr gyda llaw, felly stopiwch ddarllen o’r eiliad HON os nad ydych chi eisiau i mi ddifetha’ch hwyl…  YR UN HWYL, GYDA LLAW,  A LENWODD FY NGHALON FACH BATHETIG, HOLLYWOOD SUCKER-TASTIG, TRA’N DISGWYL GWELD Y FFILM ANOBEITHIOL HON RHYW BEDAIR AWR YN OL. Gahhhh, am wastraff amser…

Ok, felly ry ni’n pigo i fyny’n syth o’r ffilm ddwethaf, a lo and behold, mae ymerodraeth ddieflig  y First Order ar ganol ymosod ar aelodau’r  gwrthafiad.  O naaaaa, beth ar wyneb y ddaear ma Leia (Carrie Fisher) a’i chriw yn  mynd i wneud? Wel danfon y rebel o beilot Han Solo – sori, Poe Dameron (Oscar Isaac)-  i  arwain cyrch ar long ofod anferthol wrth gwrs, Dafydd a Goleiath-style, yadda, yadda, yadda.  Ydyn nhw’n ennill neu methu… hmmm, gewch chi’r non-sbwyliwr hwnnw  gen i am ddim. Tretiwch eich hun! Ond marciau uwch am gastio Cymro (Mark Lewis Jones) fel control-freak o gadfridog yn  ystod y munudau cyntaf!

Tra bod Poe a Finn (John Boyega) a BB8 (sydd ddim hanner mor ciwt yma ag yng nghwmni Rey yn The Force Awakens) yn herio’r drefn, yna ry ni’n ymuno â Rey (Jedi ifanc addawol) ar ynys bellenig Ahch-to. Chi’n cofio’r olygfa olaf ar ddiwedd y ffilm ddiwethaf, pan ddaeth hi wyneb yn wyneb â (gasp!) Luke Skywalker? Wel dwi’n falch i ddweud fod yr aduniad go iawn yn y ffilm hon, yn bendant werth ei sawru. Dyma pryd y cyflwyna’r sgwennwr-gyfarwyddwr Rian Johnson elfen gref y sgript o hiwmor gwynepsyth, gyda Mark Hamill – o bawb! –  yn arbennig yn disgleirio.

Ohh am ragor o’r hiwmor yma… ond diflannu a wnaiff ar amrantiad wrth geisio pentyrru cymaint o gyrchoedd identikit ar ben ei gilydd. Och, beth yw hyn? Mae’r First Order wedi llwyddo i ddarganfod ffordd o gyrchu’r gwrthsafiad ar ‘light speed’? A dim ond un ffordd  sydd o ddileu y gallu hwnnw? Canfod rhywun tebyg iawn i Lando Calrissian i ddifetha’r gubbins technegol mewn cwpwrdd ar long ofod tebyg i’r Death Starrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr… sori, beth oedd hynny? Dwi newydd  SYRTHIO I GYSGU TRA’N SGWENNU.  Ac oes wir angen eich atgoffa o droad stori Lando Calrissian??? Na? Good, ’na sbario paragraff arall i  mi.

Nes i acshyli ail-ddarllen fy adolygiad dwethaf toc cyn gwylio’r dilyniant hwn. Allai’m credu cymaint o gynnwrf a bwrlwm diniwed oedd yn rhan o’r profiad diwethaf hwnnw, i gymharu â’r diflastod join-the-dots-aidd y tro ma. Dy’ nhw ddim hyd yn oed yn gadael i gymeriad Beyonce-aidd o ffyrnig Gwendoline Christie (Game of Thrones) gael mwy na llond llaw o eiriau cyn ei blastio hi i ebargofiant.

Dwi’n derbyn, yn bendant, y rhannau mwyaf teimladwy, yw golygfeydd Carrie Fisher. Does dim dwywaith amdani, mae clywed geiriau adlewyrchol Leia ganddi hi fel derbyn dwrn aruthrol o nerthol i’r galon. Ond roedd hynny i’w ddisgwyl  (ond oedd?), a bron fod y dagrau’n cael eu gorfodi i ddisgyn; does dim byd newydd gwaetha’r modd am y ffilm hon. Ok, so ma Rian Johnson yn cyflwyno deimensiwn Trancendental Meditation i rym y Jedi…  a dwi yn DWLU ar Adam Driver fel Kylo Ren. Mae’r tensiwn rhyngtho ef â Rey yn amwys ac annelwig,  ac mae hynny yn bendant i’w groesawu. Ond p’run ai tensiwn rhywiol yw hwnnw, neu ddolen gyswllt gudd rhwng ‘brawd’ a ‘chwaer’ (god, ddim eto, siawns???), rhaid i’r esboniad am hynny yn y ffilm olaf fod oddi ar y raddfa. Wna i ddim derbyn perthynas carbon-copy arall yn achos y ddau gymeriad cryf yma.

Mae’n bosib mai absenoldeb JJ Abrams sydd ar fai… er,  i mi fwynhau rhagflaenydd ‘answyddogol’ Rogue One gan Gareth Edwards yn fawr. Neu bosib mai canolbwyntio ar orffen mewn steil da penod 9 yn 2019 y mae cwmni Disney…

Y pethe nes i fwynhau fwyaf oedd yr elfennau bach chwareus, a gafodd – yn rhyfedd ddigon – eu lambastio yn The Return of the Jedi, sef anifeiliaid yr ynys bellenig, fel y brogaod mewn bratiau a minions bach fflwffi, o’r enw Porgs! (C’mon… give a girl a break! Fel ffan mawr o bopeth o stabal Jim Henson dros y blynyddoedd, dwi wastad wedi dwlu ar Chewie a Yoda a’r Ewoks!)

Nai ddweud wrthoch chi beth wnaeth rili fy nharo i’n llafurus y tro ma, ar ôl wyth ffilm o’r un ‘propaganda’, oedd yr holl balihŵan am bwer trosgynnol y gwrthsafiad. Efallai mai’r flwyddyn wleidyddol  giachu a fu sydd wrth sail fy rant, ond wela i ddim llawer o arwyddion o obaith yn erbyn pwerau gormesol y byd. Mewn blwyddyn frawychus o Brexit  a datguddiadau #metoo, ma na deimlad arswydus o arwynebol o ‘ddeffroad’ yn yr aer. Ond bydd y cyfryngau i gyd di  hen symud mlaen erbyn i ni orffen sbarion y twrci, yn enwedig gyda Biff Tannen,  sori,  Darth Vader, sori Donald Trump, yn dal ei afael – yn erbyn pob synnwyr cyffredin – yn Arlywyddiaeth yr UDA, heb sôn am y Ceidwadwyr a’r DUP ym Mhrydain.

I mi gael rhoi platfform i fy sinig mewnol, ma’r ffilm hon jyst yn esgus i fan-boys r us gael rebal wicend go iawn. Sori ynde am roi downder ar yr heip (y gwnes i ei lyncu’n llwyr gyda llaw), ond dwi’n tybio y bydd y ffilm hon wedi’i hanghofio  cyn i’r Last Jedi Happy Meal gael ei dreulio. Lap it up pawb, wedi’r cyfan, pwy sydd eisiau gwynebu problemau’r byd go iawn pan mae rhyfeloedd ffug y sêr dal i’w brwydro?

Gyda’r ffilm wych ddiwethaf, ddes i allan yn teimlo’n obeithiol am y byd… ond wedyn roedd hynny nol yn 2015 (sob!). Ond mae na rywbeth wir ar goll yn y ffilm wyddonias  hon; dyle pawb fod yn gadael y sinema wedi cael dihangfa dros dro, cyn dychwelyd i’r byd go iawn yn barod i frwydro. Yn anffodus, yn groes i rhyw brofiad trosgynnol a la  Wythnos yng Nghymru Fydd, yr unig beth ges i fy ysbrydoli i wneud oedd mwydro.  Ymddiheuriadau mawr, a diolch am eich amser!

Os nad y chi felly wedi derbyn y neges yn glir; ‘Bah Humbug!’, ac osgowch The Last Jedi fel y pla!

Y Sgôr terfynol* cookie_law_eucookie_law_eucookie_law_eu

*Mae’r sgôr yn seiliedig ar y system sêr, gyda 5 Cookie yn cynrhychioli’r marc gorau ac 1 Cookie yn cynrhychioli’r gwaethaf. Mae 3 Cookie yn cyfateb i 6 allan o 10.

Cyhoeddwyd yn Uncategorized | Rhowch sylw

Red Handed Magazine: Adolygiad The Beech Tree Inn Review

F6BDC494-5D08-4DA9-8C3F-7D84CEED84C3

83CB23E3-B0EF-4E56-8F5B-4E88F6EBB2A0

7CBCC88A-2265-4247-8C7F-A10A52A38B33

9CF5F41E-1BDC-47A9-ADAF-224D3E47EAFF

279240EC-71C8-46C0-BEDC-F0F76392A40F

645378C2-C097-4FE6-A57B-DC18F6BB1EA6

1A328F35-ABE3-4854-B110-48A6679F6AC2

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Canllaw Bach Caerdydd, Dihangfa o'r Ddinas, Red Handed Magazine, Tafarn/ Bar | Rhowch sylw

Y Dinesydd: Bwytai Merch y Ddinas – Bwyty’r Gegin, Sain Ffagan

IMG_2710IMG_2719

EADD904D-05FD-4E4F-9228-8F9E79093F62

90DD1403-35CA-40D5-95EF-335169BFA840

8418156E-719C-41B8-AA3F-2D466343E8F4

DE6F0CC8-4500-4351-B86A-08F6C6ABEC4E

6D57FB96-6435-4CEC-8B9E-CDE77EF54B6E

Bum yn meddwl ers tro am fy mhrynhawn yn Sain Ffagan, ac am fy ‘uchelgais bwyd’ ar gyfer atyniadau Cymreig o’r fath. Mae’n wych dathlu seigiau traddodiadol, am bris rhesymol, ond gyda bach fwy o feddwl (a chyllideb wrth gwrs) byddai modd cynnig arlwy gyfoes sy’n asio â’r weledigaeth graidd.

Sefydlwyd Sain Ffagan yn 1948, wedi i Iorwerth Peate ymweld â chanolfan Skansen yn Stockholm. Bum yno fy hun, gyda fy Mam a fy chwiorydd, ac mae’n ganolfan wefreiddiol, sy’n dod â hanes Sweden a’i hanes gwerin yn fyw.

iphone 2011-2013 996

Nid oes caffi yno, fel y cyfryw, o’r hyn y gofia i, ond mae cantîn yng canolfan Vasa – y llong Llychlynaidd, ar ynys Djurgården nid nepell i ffwrdd…

iphone 2011-2013 972

… ac yn oriel gelf MOMA ar ynys Skeppsholmen gerllaw.

iphone 2011-2013 1014

iphone 2011-2013 1018

Yn naturiol, mae arlwy smorgasborg yn benthyg ei hun yn naturiol i flychau bychain o fwydydd y wlad honno; cawsiau, bara rhyg, crispbread a chorgimychiaid ac ysgadenau (herrings) wedi’u rholio, llawn blas finegr. Yn rhyfedd ddigon dwi’n cofio Eglwys Norwyaidd Caerdydd yn cynnig ‘smorgasborg Cymreig’ gwta dair blynedd yn ôl, yn cyfuno cynnyrch Cymreig â dylanwadau Sgandinafaidd. Llechen yn cynnwys salad, detholiad a gawsiau a bara surdoes, a physgod yn ogystal, oedd yn gyfoes a gwych, heb sôn am flasus – yn fy marn i!

Efallai nad yw’r math yma o fwyd ‘bys a bawd’ wrth ddant pawb, ond rhaid dweud rydw i wrh fy modd. Os gofiwch chi lyfrau Topsy and Tim yn blant, efallai y cofiwch chi’r hwyl gafodd y brawd a’r chwaer wrth fynd ati i fwyta bwyd ‘êroplên’; gyda bwydydd gwahanol mewn plât hirsgwar â sgwariau bychain. Dwi’n dal i gofio Topsy a Tim, a’u chwaer fach Tansy, ac yn dal i gymeryd yr un pleser mewn pryd o’r fath!

Wrth ystyried Canolfan Werin Sain Ffagan, ac adeilad arfaethedig Y Gweithdy, sydd hefyd yn cynnwys caffi, dwi newydd gofio pa adeilad cyffelyb greodd argraff arna i. Yn 2011, ces i’r fraint o deithio i Melbourne fel rhan o gwrs datblygu beirniaid celfyddydol, y bum yn ffodus iawn i ennill lle arno. Wedi rhai dyddiau yn archwilio’r orielau ac amgueddfeydd dinesug, trefnais daith trên rhyw awr i’r gogledd o’r ddinas i oriel gyfoes yr ‘Heide MOMA’ yn Heidelberg.

iphone 2011-2013 2511

Sôn am brofiad gwefreiddiol, a chysyniad gwych; agorwyd cartref dau gasglwr celf o’r enw John a Sunday Reed i’r cyhoedd yn 1981, a’i ddatblygu’n ganolfan gelf gyfoes o bwys. Roedd yn anhygoel cael cerdded trwy gartref y ddau, ac edmygu’u casgliad o gelf gorau Awstralia o’r 20fed Ganrif. Roedd y gerddi, yn ogystal, yn wledd i’r llygaid, a cherfluniau mawrion, haniaethol, i’w gweld ym mhob man.

iphone 2011-2013 2510

Un o’r dileitiau mwy ges i oedd prynu llyfr reseitiau Sunday, yn y siop roddion bychan, yr wy’n creu ei sgons adnabyddus ohono, ac wrth fy modd. Ond cael prynu blwch picnic bach oedd y profiad gorau oll, y cefais ei fwynhau ar y lawnt yng nghanol y celf. Yn y bocs yr oedd rholyn gaws, salad, creision a hommous, a chrymbl mwyar ffres o’r ardd.

iphone 2011-2013 2522

iphone 2011-2013 2523

Rwy’n dal i sawru’r cynhwysion syml, wnaeth ddwyn atgofion fy mhrofiadau yn blentyn i’r cof, wrth flasu mefus a brechdannau picnic Mam yn Sŵ Bryste a Chastell Coch. Fel dwi di sgrifennu fwy nag unwaith, mae pŵer emosiynol iawn i bryd o fwyd, sy’n creu atgofion dyfnach fyth o ymweliad â lleoliad arbennig.

Wna i ddim mynd i sôn yma am far coctel ubercool The Modern, MOMA Efrog Newydd – byddai’n gwbl anheg cymharu Sain Ffagan â chanolfan gelf gyfoes ddinesig o’r fath. Ond fe wna i adael llun o’r Modern Martini, yn y gobaith y caiff rhywun ‘o bwys’ â chyllideb sylweddol eu hysbrydoli i wneud buddsoddiad o’r fath mewn atyniad Cymreig!

iphone 1984

 

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Caffi, Y Dinesydd | Rhowch sylw

Sêr Michelin Blaenau Gwent: Ysgolion Creadigol Arweiniol

Mae’n sbel ers i mi sgwennu blogbost sydd ddim yn adolygiad o ryw fath, gan fod 2017 di gwibio heibio mewn llu o weithgareddau, teithio tramor, teulu a ffrindiau a bywyd a’i bethau. Ond y tu hwnt i ngwaith cyson fel beirniad ffilm, theatr, llen a bwytai, mae na un joban wych sy’n ysbrydoliaeth fawr i mi, wrth gael cyd-weithio a phlant a phobol ifanc.

Dwi’n ‘ymarferwr creadigol’ gyda chynllun Ysgolion Creadigol Arweiniol Llywodraeth Cymru a Chyngor Celfyddydau Cymru. Mae’n brosiect pum mlynedd, ac yn athroniaeth uchelgeisiol, i gynyddu cyrhaeddiad disgyblion, ac ysgolion, ledled Cymru. Dros y flwyddyn ddiwethaf, profais hyn ar waith sawl gwaith, wrth gael fy apwyntio i gyd-weithio â thair ysgol wahanol am rai misoedd ar y tro.

Y syniad sylfaenol yw mewn byd sy’n carlamu yn ei flaen, mae angen sgiliau ychwanegol ar blant; ychwanegol, hynny yw, i’r maes llafur sylfaenol. Crêd yr athroniaeth arbrofol hwn yw fod angen cyflwyno sgiliau creadigol i blant, ac nid yn y pynciau celfyddydol traddodiadol. Felly, gall ysgol sy’n teimlo, er enghraifft, fod angen hwb mewn hyder, rhifedd a mathemateg, apwyntio gwneuthurwr gemwaith i arwain prosiect, fel y gwnaethpwyd yn Ysgol Gynradd y Rhws – lle welwyd canlyniadau cadarnhaol dros ben.

Fel un sy’n cynnal gweithdai ysgolion ar fy liwt fy hun ers 2012, ac sy’n dotio at weithio gyda phlant, rhaid dweud i’r cynllun hwn ddenu fy chwilfrydedd i’n llwyr, a dwi’n falch i ddweud i mi gael fy apwyntio droeon. Cael fy apwyntio, hynny yw, ar ôl cyflwyno syniad i ysgol cyn derbyn gwahoddiad am gyfweliad. Y disgyblion, ac nid yr athrawon, sydd yn cyfweld â’r ‘ymarferwr’ dan sylw, cyn penderfynu pwy i ddewis ar sail eu hanghenion nhw.

Cychwynais y flwyddyn fis Hydref 2016, yn Ysgol Coed y Garn ym mhentre Blaina. Mae’n ardal eithriadol o hardd reit yn nhopiau Blaenau Gwent, a des i i’r ysgol yn lawn syniadau – a rhagdybiaethau!

Derbyniais ebost, yn wreiddiol,  gyda briff go agored yn gwahodd ceisiadau am brosiect yn ymwneud â bwyd. Wedi cyflwyno fy syniad innau, ro’n i wrth fy modd i gael fy apwyntio i arwain prosiect sgwennu bwyd uchelgeisiol. Fy mwriad oedd archwilio perthynas disgyblion Blwyddyn 3 â bwyd; beth oedden nhw’n ei fwyta, hoff flasau, cas fwydydd, sut a ble oedden nhw’n gwledda ac yng nghwmni pwy, a’u hystyried i arbrofi a blasau newydd sbon. Wrth gofnodi eu teimladau, a phrofiadau lu, fy ngobaith oedd hyfforddi beirniaid bwytai bychain y fro o dan yr enw ‘Sêr Michelin Blaenau Gwent‘.

Mae hyn oll ynghlwm â ngwaith fel awdur bwyd, a beirniad bwytai ledled Cymru. Enillais ysgoloriaeth i Galiffornia rai blynyddoedd yn ôl, a agorodd fy meddwl i fyd sgrifennu bwyd. Rwy’n ferch i fam a oedd yn gogyddes cartre wych, a a rannodd ei chariad a gofal amdanom mewn amryw ffyrdd, ond yn bendant ger y bwrdd bwyd. Roedd hithau yn ei thro yn ferch i’r Prifardd W.D. Williams, a anfarwolodd y berthynas rhwng  ‘ein lluniaeth a llawenydd’ yn ei englyn adnabyddus Gras o Flaen Bwyd.

Yn sicr, mae gwledd o unrhyw fath yn borth i atgofion, ac argraffiadau – da  a drwg – ac mae patrymau ac agweddau bwyta teuluol yn allweddol. Mae datblygu perthynas iachus gyda bwydydd o bob math o oedran gynnar yn hollbwysig, ar gyfer magu hyder, creadigrwydd a iechyd meddwl.  Gall patrymau niweidiol o’r gorffennol amharu ar hynny’n fawr, mewn nifer o wahanol ffyrdd. O broblemau gordewdra, ac anhwylderau bwyta, i fwyta ‘ffyslyd’ a cham-ddefnydd a cham-ddehongliadau o alergeddau. Caiff bwyd yn aml ei ddefnyddio fel arf, i reoli neu amddifadu unigolyn, gan arwain yn y pendraw at newynnu personol a chymdeithasol, o bob math.

Fy mwriad i felly oedd i ddeall agweddau’r plant at fwyd, cyflwyno blasau newydd sbon, archwilio’r ymatebion, a chloddio i’w atgofion bwyd. Efallai i chi feddwl fod 8 oed yn gynnar iawn, ond byddech chi’n synnu o ddeall yr hyn mae meddyliau ifainc yn prosesu. A gan fod y plant wrthi’n darllen gwaith Roald Dahl a Lewis Carroll ar y pryd,ymgorfforwyd hwyl y dychymyg mewn perthynas â bwyd yng ngwaith yr awduron hynny; o de parti’r Mad Hatters yn Alice in Wonderland i snoscymbrau’r BFG, ‘bwyd barf’ y Twits a ffatri siocled adnabyddus Willy Wonka.

A sôn am hwyl y dychymyg, ro’n i hefyd yn awyddus iawn i’r disgyblion gael profiadau gwahanol – o’r sylfaenol i’r arall fydol, o bobi bara, fforio am fwyd yn eu milltir sgwâr eu hunain, hyd at ymweld â bwyty seren Michelin. Oedd, roedd y syniadau hyn i gyd yn uchelgeisiol iawn, ond wyddoch chi beth, rwy’n berson reit benderfynol!

Trwy nghysylltiadau i fel beirniad bwytai, llwyddais i sicrhau cydweithrediad cyfres o bobol anhygoel. Eisioes ynghlwm â’r prosiect hwn oedd ymarferwraig ioga wych, Kalavathi Claire George, oedd am gydweithio â mi ar yr elfen fyfyriol ac ymddygiadol y disgyblion, a aeth lawlaw â’r holl gysyniadau hyn; bu’r berthynas rhyngom wth gyfnewid syniadau yn llwyddiannus dros ben.

Yna, yn dilyn cymorth gan Angharad Lee, Asiant Creadigol y cynllun hwn, trefnais gyfarfod ag Adele Nozedar, sy’n guru fforio, a hela am fwyd, yn ardal Aberhonddu wedi gyrfa lwyddiannus fel cynhyrchwraig cerddoriaeth bop yn Llundain (i artistiaid mor ddylanwadol â Betty Boo, S-Express a Bomb the Bass, Moby a Leftfield, i enwi dim ond rhai!).

O fewn munudau i’n sgwrs gychwynnol, pan aeth hi â mi am daith natur ar hyd Nant Lleucu yn fy nghymdogaeth innau ym Mhenylan a’r Rhath (uchod), gwn y byddai Adele yn gaffaeliad i’r prosiect. Roedd y bore hwnnw’n brofiad y gwnaf ei drysori am byth, wrth iddi gyflwyno deimensiwn oesol, ond newydd sbon i  mi, i filltir sgwâr fy magwraeth yng nghanol Caerdydd.  

A dyna’n union a ddigwyddodd, rwy’n hapus iawn i ddweud, gyda disgyblion Ysgol Coed y Garn. Wrth iddynt fforio tir yr ysgol, dan arweiniad hwyliog Adele,  i ganfod planhigion bwytadwy (a hynny, cofiwch, ganol gaeaf!). Ac fel cogyddes, sy’n cynnig gwleddoedd ym Mannau Brycheiniog o helfwydydd ei milltir sgwâr, aeth ati i bobi bara gyda’r plant, gan gyfuno blasau’r deiliach a pher-lysiau, a chreu losin naturiol i gystadlu â Willy Wonka ei hun!

Gallwch chi ddychmygu fy nghynnwrf ar hyd yr wythnosau wrth i’r holl elfennau hyn ddod ynghyd. Pleser arall oedd cydweithio â’r athrawon gwych, yn arbennig Rachel Jones, Cymraes Gymraeg o Aberdâr. Fel fi, fe gafodd ei thrwytho’n llwyr yn athroniaeth Ysgolion Creadigol Arweiniol, gan olygu i ni fownsio oddi ar ein gilydd, ac ymateb yn naturiol i anghenion y plant wrth gynllunio pob ‘gwers’. Os oes gen i feirniadaeth – o’m profiadau mewn sawl ysgol erbyn hyn- yna dylai pawb sy’n rhan o’r broses hefyd dderbyn yr un ‘ymdrochiad’ hwn. Holl bwynt y cynllun 5 mlynedd hwn ydy fod athrawiaethau’r cynllun hwn yn ymdreiddio i’r maes llafur ac ethos ehangach yr ysgol, gan olygu fod pob prosiect unigol ledled Cymru yn gadael gwaddol, er gwell.

Rhwng chwarae ‘gemau’, holi cwestiynau a thaflu syniadau, daeth y disgyblion i adnabod eu hunain yn well. Rhai enghreifftiau o’r rhain; atgofion bwyd y Nadolig, creu bwydlen dri chwrs i ‘Mamgu’ neu ‘elyn pennaf’, ac adolygiad o swper eu noson cynt. Roedd yr enghraifft olaf yn ddadlennol iawn, yn ein sesiwn gyntaf un.

Holais nifer o gwestiynau ar ddogfen ‘gerdyn bingo’ o fath; disgrifiwch beth oedd ar eich plât, sut oeddech chi’n teimlo cyn cael swper, ble oeddech chi’n bwyta yn union, beth oedd eich barn, a gyda pwy oeddech chi, yn eu plith.

Soniais yn gynharach i mi gyrraedd yr ysgol â rhagdybiaethau fy hun, a does ond angen cymeryd un cip ar stryd fawr Blaina, gyda’i bwytai tec-awe,  i ddeall paham i’r ardal ôl-ddiwydiannol ddifreintiedig hon (yn economaidd, ta beth) bleidleisio o blaid Brexit – serch y cymorth gan arian Ewropeaidd, dros y blynyddoedd.

Ond mae yma hefyd gymuned fyw a chyfeillgar, gyda’r clwb rygbi a’r teulu’n ganolog i’r gymdeithas, a thirluniau eithriadol o hardd; paham fyddai unrhywun ar dan i ymadael, onibai i sicrhau gwaith?

Cwestiwn gor-simplistig efallai gan ferch ddwad o’r ddinas, ond un gymhleth iawn i’w hateb ar yr un pryd; dyna i chi fymryn o gyd-destun, bethbynnag, i’r ardal yr ymwelais i ag ef ar gyfer y prosiect hwn. Felly pan holais y cwestiynau ynglyn â phatrymau bwyta’r plant, cynigodd yr atebion fraslun da o’r gymdeithas hon, sy’r un mor aml-haenog, gyda llaw, ag unman arall yng Nghymru heddiw.

‘Ble oeddet ti neithiwr yn bwyta dy swper?’ ‘Yn y maes parcio’, oedd ateb un bachgen. ‘Be goblyn?’, meddyliais i, gan ofni’r gwaethaf mewn gwironedd. Yr eglurhad? ‘Yn KFC, gyda Mam a Dad a mrawd a chwaer yn y car’. Fy ateb i i hynny; wel o leia roedd o efo’i deulu, oherwydd atebodd un bachgen arall ‘Ar y gwely yn gwylio fideos you tube, yn aros i Mam ddod â chicken nuggets a chips i mi lan stâr.’ Dyna’i batrwm ef bob nos. Ble roedd hithe’n bwyta ei swper felly, gofynnais innau? ‘Lawr staer yn y gegin, gyda’r ffôn yn gwmni iddi hi’. Eisteddai eraill ar lawr y stafell fyw, tra bod eu rhieni yn y gegin, neu gyda’r teulu cyfan ar y soffa tra’n gwylio’r teledu.

Clywais hefyd ferch yn dweud iddi helpu ei thad yn y gegin wrth baratoi risotto ar gyfer teulu; yn hwyrach nag arfer, am 7 o’r gloch, am fod ei thad yn hyfforddi cyn hynny ar gyfer ras Iron Man.  Clywais hefyd fachgen yn sôn iddo fwynhau stêc a sglods a saws pupur wrth y bwrdd gyda’r teulu, a hynny ar nos Lun; a cafodd mab y cigydd wledd o selsig a thatws stwnsh, ac roedd wrth ei fodd. Ateb arall, trawiadol, oedd ‘ges i sushi gyda Mamgu, mewn canolfan siopa yng Nghaerdydd’.

Roedd yr atebion hyn i gyd, yn ystod y sesiwn gyntaf un, yn drysorfa o wybodaeth wrth lunio gweddill y daith. A thaith, yn wir, a gafwyd, i mi, yr athrawon a’r plant. Ffocws yr ysgol oedd i geisio cynyddu hyder wrth siarad a sgwennu, a gwella ymddygiad a lefel canolbwyntio rhai. Bu’n ddadlennol darganfod beth oedd ‘brecwast’ i’r plant; brecwast ysgol i rai, bariau siocled i eraill, ond llaeth, grawnfwydydd, nutella ar dost, iogwrt, mêl a ffwythau i nifer fawr.

Doedd dim beirniadu, na phregethu o’m rhan i, ond roedd yn ddiddorol gweld sut effaith gafodd yr holl batrymau bwyta hyn ar ymddygiad a lefel cyrhaeddiad y plant. Cafwyd tipyn o hwyl wrth herio’r plant i flasu bwydydd gwahanol yng nghategoriau ‘chwerw’ , ‘melys’, ‘hallt’ , ‘sur’ ac ‘umami’, ynghyd â chyfuniadau go gyffredin fel ‘chwerwfelys’. Yn wir, deallodd y plant ymhen dim beth oedd blas dwys  ‘umami’, ‘fel caws sanau drewllyd’ a ‘chig di’i sychu’n grimp’. Yn wir, os ystyriwch enghreifftau fel ham Proscuttio a chawsiau glas, yna blas marwolaeth yn ei hanfod yw  umami, a’i brif nodweddyn, sef msg. Mae’n cynnig chwa y mae nifer o bobol yn ei grefu i gydbwyso blasau’r daflod yn llawn – yn arbennig ar adegau bregus, megis penmaenmawr. Ond nol i’r ysgol â ni…!

Cythrodd pawb, bron â bod, ati i flasu olewydd duon a garlleg amrwd, siocled tywyll, malws melys a chaws Parmesan, gan fwynhau’r cyfle i fynd ati i wneud gwynebau hyll, neu bêr-angylaidd, gan brofi fod plant yn llawer dewrach, ac yn hapusach i arbrofi, nag oedolion. Ond mae’n wir i ddweud fod ‘taste-buds‘ plant yn llawer iawn cryfach nag oedolion, a’u bod yn meddalu (a diflannu) wrth i ni heneiddio’n raddol. Mae hyn yn bendant yn egluro paham fod blasau cryfion, fel caws ac ysgewyll (a gweadau gwahanol, fel madarch a chigoedd) yn gallu esgor ar ymatebion eithafol, gan yrru rhieni prysur, sydd eisioes dan bwysau, yn gwbl hanner pan yn y gegin.

Wedi’r holl weithgaredd ymennyddol, profi blasau newydd, a phlanhigion lleol, daeth cyfle i’r plant gael cyfle i ymarfer eu sgiliau fel ‘beirniaid bwytai’. Yn gyntaf, gyda’r ysgol yn astudio Alice’s Adventures in Wonderland ar y Maes Llafur, roedd Mrs Jones yn awyddus i’r plant gael profi ‘Te Prynhawn’ mewn gwesty lleol, cyn sgwennu adolygiad o’r profiad llawn. Yn naturiol, doedd nifer erioed wedi clywed am y ffasiwn beth, nac yn gyfarwydd â bwydydd Cymreig fel bara brith na chacennau cri.  Cafwyd diwrnod gofiadwy i’r plant a’r athrawon yng ngwesty Bryn Meadows, Ystrad Mynach , a chofnodion difyr ac amrywiol iawn.

Arsylwodd nifer yn eu sgrifennu ar eu hymddygiad eu hunain; roedd yfed o’r cwpanau a soseri, a bwyta ger y byrddau â’u llieiniau gwynion, yn reswm iddynt ymbarchuso, a gostwng eu lleisiau mewn lle mor ‘posh’. Roedd rhai wrth gwrs yn nerfus, ac eraill – ond nid pawb –  ar ben eu digon i weld pentwr o frechdanau heb grystiau a theisennau testlus ar eu cyfer.

Yna, ym mis Chwefror 2017, daeth y prosiect aeloesol hwn i ben â dau brofiad bwyd a hanner;  cynnigwyd cyfle i nifer o’r disgyblion agor eu siop losin pop-up, dros-dro, yn yr ysgol, gan ymgorffori sgiliau mathemateg a menter a busnes, a blasau losin lleol a naturiol, a baratowyd ar y cyd ag Adele (sy’n awdur y llyfr Great British Sweets, cyfrol drawiadol tu hwnt sy’n cynnwys hanes losin a da-da Cymreig).

Yna, yn achos 16 aelod o’r grwp, a ddewiswyd gan yr athrawon, trefnais i, ar y cyd â chogydd arbennig iawn, ymweliad i brofi bwydlen flasu mewn bwyty Michelin cyfagos.

Ges i’r syniad yn wreiddiol ar ôl gweld fideo gwych ar wefan y New York Times yn 2014, yn cofnodi ymweliad disgyblion ysgol gynradd cyhoeddus P.S. 295 o Brooklyn â bwyty gorau Efog Newydd ar y pryd, sef Daniel, a gipiodd dair seren Michelin, ac a oedd yn llwyfan i gastronomeg y Ffrancwr Chef Daniel Boulud. Bum yn meddwl fyth ers hynny y byddai’n gwych gwneud rhywbeth tebyg yng Nghymru, ond wnes i erioed dychymygu y gallwn i roi’r syniad ar waith…

Wedi noson fythgofiadwy ar gyfer adolygiad bwyty The Whitebrook yn Sir Drefynwy meddyliais yn syth am Chef Chris Harrod.

Mae’r cogydd yn gwneud defnydd o’r goedlan hynafol o’i gwmpas ac mae’r cynnyrch gorau lleol yn gwbl greiddiol  i’w weledigaeth, a’i lwyddiant mawr. Cysylltais ag ef, ac fe aeth ati yn llawn cyffro i lunio bwydlen flasu saith cwrs ar gyfer y plant. Estynwyd gwahoddiad yn ogystal i fforiwr y gwesty, Henry Ashby – un o enwau enwocaf y Deyrnas Unedig yn y maes – i gyflwyno’r planhigion rhyfeddol i’r plant cyn profi’r wledd.

Os ydych chi’n fy nabod i, fe wyddwch chi fy mod i yr eiliad hon wrth sgwennu, ddeg mis wedi’r wledd yn dal i arnofio ar gwmwl o hapusrwydd wrth hel atgofion! Bu’r ymweliad hwn – yn wir y prosiect cyfan yng Nghoed y Garn – yn bendant yn uchafbwynt gyrfa i mi, wrth gydweithio â chynifer o arwyr bwyd, ac i gael rhannu’r awen gyda’r disgyblion hyfryd hyn. Oherwydd aeth y diwrnod ei hun fel breuddwyd, o’r daith fws i Sir Fynwy trwy drwch o niwlen hudol, i’r prynhawn godidog yng nghoedwig Gwenffrwd.

Dewiswyd yr 16 disgybl gan yr athrawon, yn seiliedig ar y datblygiad mwyaf yn ystod y prosiect 12 wythnos. Nid yn unig o ran pwy fyddai’n debygol o sgrifennu adolygiad da, ond hefyd y rheiny a arsylwyd yn cynyddu mewn hunan-hyder, sgiliau beirniadol, defnydd o’r dychymyg a dealltwriaeth. Rhoddodd eu rhieni, yn ogystal, ganiatad i ni gyhoeddi lluniau o’r diwrnod…

Gadewch i’r plant eu hunain ddisgrifio’r profiad!

‘One day there was a school called Coed y Garn. There was 16 children and 3 teachers and we went on a trip to The White Brook…

‘The landscape was beautiful, I was in a blanket of forests and wildlife. As we got higher and higher we were higher than the clouds’

‘As soon as I walk in the door I was shocked, the lay out was marvellous… I want to give them another star.’

‘I thought that Whitebrook was curious and posh and I loved the posh bathrooms with carpet…’

‘When I got there I was shocked because I didn’t know it was going to be so posh and beautiful…The best forager named Henry Ashby collected all sorts of plants for us they were all very interesting but there was one plant was truly amazing. It was a hedgehog mushroom… I have never seen anything like it.’

‘I can’t belive they done all that work for us. The bathrooms were so posh I couldn’t believe my eyes and they even had seats to do your hair and other stuff…’

‘The starter was a pumpkin custard. It reminded me of mustard, but I liked the chorizo…’

‘The hand-dived scallop made me feel uncomfortable a little bit but I enjoyed it very much…’

Hand Dived Scallop - The Whitebrook

‘The courses were Roast Jerusalem Artichoke; they were strong and tasty. Then there was hand-dived scallop that was good. There was a pigeon lollipop after that mmmmmm it was so tasty and warm…’

Pigeon Lollipop - The Whitebrook

‘I thought it was a chocolate lollipop shaped like a pigeon. But no it was meat on a stick. I wasn’t so fussed on that… but oh this was the world’s best fish I’ve tasted even though my Mam do make nice fish I thought Chris Harrod’s fish was better…”

‘The trip was a rollercoaster ride, the food had pros and cons…the poached  pear was full of flavour but the texture was a little bit slimy for my liking… The pine crumble was a let down for me, it tasted a bit overwhelming and left a lingering taste. I wish it was a little bit less pine taste…’

Pear Meiringue - The Whitebrook

‘When I got to the afters it felt like I was dreaming but it was the meiringue, looked like Santa’s sleigh’

‘When I was there I felt like I was in a dream. It was a gloomy day but when I stepped inside I felt the sun had burst through… the waiters were very very kind and made me feel welcome… The Whitebrook is a small restaurant but really posh, magnificent, divine place with really good food and really good quality. I wouldn’t go there every day but I would go there once or twice every year.’

‘Coming here is like a dream come true. It is hidden in a forest filled with secrecy. On the way you will come through the twists and turns. The walls are covered with moss. It is truly a sight to see. The place is wrapped in a bed of nature. It is a lovely place to be.’

‘Chris Harrod the chef who made all this had 27 years of experience and that’s how he has made good food. At the end we went back to school with happy faces because it was so much fun’

A wyddoch chi beth oedd y peth gorau i ddod o’r diwrnod anhygoel hwn? Pan ddychwelais i’r ysgol drannoeth, i oruchwylio gwaith sgrifennu yr holl adolygiadau, fe brofais i olygfa na ddigwyliais i weld o gwbl, wedi holl hwyl y gemau, blasu a gweithgareddau.

Welwch chi’r ddelwedd ganlynol o’r disgyblion yn sgrifennu’n ddiwyd, ar y cyd â’r athrawes, Mrs Rachel Jones?

Dyna a fu am bron i  ddwyawr gron, gyda phawb â’u nodiadau o’r diwrnod o’u blaenau yn ysu i dywallt eu diwrnod bythgofiadwy ar dudalen. Fe ddarllenoch chi eisoes ddetholiad bychan o’r dyfyniadau hynny, ac rwy’n trysori’r adolygiadau hirfaith, sy’n adrodd ‘straeon’ eu gwibdaith gastronomaidd, mewn ffordd unigryw, creadigol a phersonol.

Peidiwch â gadael i neb ddweud wrthoch chi nad yw plant bach yn fodlon mentro, ac arbrofi gyda bwyd, na chwaith yn deall trosiadau a chymariaethau ysbrydoledig o oedran mor gynnar. Fe welais i â’m llygaid fy hun sut y deffrowyd dychymyg pawb gyda prosiect o’r fath, a’r wefr a brofwyd gan bob unigolyn. O’r disgyblion a’r athrawon, ymarferydd yoga, fforwyr a chogydd Michelin – heb sôn am awdur a beirniad bwytai fel fi, sy’n dal i arnofio ar gwmwl o ddedwyddwch! Dwi’n eithriadol o falch o’r prosiect gwefreiddiol hwn, ac yn diolch i bawb am y cyfle i wireddu fy weledigaeth.

O.N. Dyw’r stori ddim yn gorffen gyda’r prosiect hwn, gyda llaw… edrychwch allan am adroddiad arall fydd yn adrodd rhagor o fy anturiaethau gyda chynllun Ysgolion Creadigol Cymru, i ymddangos ar y blog hwn yn fuan iawn!

Diolch i rieni plant Ysgol Gynradd Coed y Garn am ganiatad i gyhoeddi’r lluniau hyn. Cliciwch yma am ragor o wybodaeth ynglyn â chynllun Ysgolion Creadigol Arweiniol Llywodraeth Cymru a Chyngor Celfyddydau Cymru.

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Ysgolion Creadigol Arweiniol | 2 Sylw

Cylchgrawn Barn – Bwytai: Adolygiad Milkwood, Pontcanna & Asador 44, Caerdydd

IMG_2708IMG_2711155FA0A6-06BB-44EB-8C4E-66683B2231D1

514D177E-F268-41A6-983F-9E8D08D75B57

DDA98B6A-870C-4643-8A6A-F7314E7494E8

AD6A7695-ACAA-49B3-9808-DF1C77504550

IMG_2713

1BBB6D72-D42E-4826-961B-C96574734B8D

0C87955C-1EBB-465A-8F35-6F9B9BABC79B

61515E27-1547-4CB7-8DC5-089356C43CA5

5F03A57F-ABD8-46B0-9AFD-A1EA4E9C4A9D

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Canllaw Bach Caerdydd, Hanes | Rhowch sylw

Red Handed Magazine: Adolygiad Park House Restaurant Review

F6BDC494-5D08-4DA9-8C3F-7D84CEED84C3

027599E7-9760-481B-AD8C-2701D3A32EEF

8B6246D1-6E37-4EC4-A86E-DA63690A74DD

DB1EA46E-144D-4B79-A6D3-3D31C83CBBC8

200499D5-C607-4CB6-8052-CD3ACE78AED9

73FE47F6-9634-4681-A9DB-BB1B0245A6A3

ADBB1FCC-92ED-42B4-B779-9E8252C55C55

D29B6BA4-CFAD-4B00-9825-C26034D7E843

2C23411E-ED3F-4A9E-BA04-E525BAFC02DA

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Canllaw Bach Caerdydd, Hanes, Red Handed Magazine | Rhowch sylw

Y Dinesydd: Bwytai Merch y Ddinas – Hang Fire Southern Kitchen, Y Bari

IMG_2709IMG_2716

35175323-9322-494C-9A1B-4A4EC366F028

0BBA46FD-AA9C-4EF5-AAEF-2FB3DD24BA4E

988CF260-9FF9-4A6C-BDAB-3D556C621EE3

5FFF3F46-EC54-4EBC-8F81-42CF379D476C

651BC51A-5141-4252-AE88-2D0E15FD6E2F

Cyhoeddwyd yn Adolygiad, Bwyd, Dihangfa o'r Ddinas, Hanes, Tafarn/ Bar, Y Dinesydd | Rhowch sylw